weekboek

Armworstelen over terrassen

Redacteur Politiek & Economie

'Frank, jij verstaat de kunst om iedereen te irriteren.' Ook Elio Di Rupo kreeg het op zijn heupen in de terrassenoorlog die werd uitgevochten op het Overlegcomité. Een blik door het sleutelgat.

Al kregen de politieke tenoren al meermaals het deksel op de neus, het was in de aanloop naar het Overlegcomité van afgelopen woensdag weer van dat. Er werd om het hardst geroepen dat alles weer open moest op 1 mei, ook al waren de cijfers er niet naar en was coronacommissaris Pedro Facon op de rem gaan staan.

Het weerhield de hoofdrolspelers er niet van opnieuw een politiek opbod te organiseren. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez daagde Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) in een tweet zelfs uit dat hij het Overlegcomité maar moest blokkeren als hij zijn zin niet zou krijgen.

Het was Bouchez' antwoord op de uithaal van Jambon, die in het 'VTM Nieuws' had gehekeld dat de Franstalige partijen wel hard roepen, maar het vervolgens laten afweten in het Overlegcomité. 'De terrassen moeten op 1 mei open. Hopelijk steunen de Franstaligen ons deze keer ook aan tafel', zei Jambon.

Zware kater

Het vorige Overlegcomité bezorgde Jambon een zware kater. In de onderwijsdiscussie was hij alleen komen te staan, ook al hadden de Franstalige partijen hun steun toegezegd voor het strijdplan van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) om de scholen open te houden. Jambon had toen zelfs een stemronde gevraagd en gekregen, wat hoogst ongebruikelijk is in het Overlegcomité, waar alle regeringen van het land in consensus moeten beslissen.

Voor het Overlegcomité van afgelopen woensdag was de steun vanuit Franstalig België nog groter. Niet alleen Bouchez, ook PS-voorzitter Paul Magnette was op de barricades geklommen met de eis dat de terrassen op 1 mei moesten opengaan. De PS predikte in haar bolwerk Luik burgerlijke ongehoorzaamheid: als het Overlegcomité anders zou beslissen, zouden de terrassen toch opengaan.

Het was duidelijk dat Waals minister-president Elio Di Rupo en Jambon elkaar weer hadden gevonden, en dat ze zij aan zij de terrassenoorlog met de federale regering zouden uitvechten. Aan de poorten van het Egmontpaleis, waar het Overlegcomité plaatsvindt, liet Jambon nog eens vallen dat hij hoopte dat de Franstalige partijen hun staart deze keer niet zouden intrekken.

Premier Alexander De Croo (Open VLD) wist goed hoe de kaarten lagen, want voorafgaand aan het Overlegcomité organiseerde hij twee informele ontmoetingen met de minister-presidenten van Vlaanderen en Wallonië. Tijdens dat overleg was gebleken dat het Overlegcomité inderdaad zou uitdraaien op een symboolstrijd over de terrassen. Over de rest bestond weinig discussie.

'Je kan één knuffelcontact hebben, en als je een tweede wil, moet je ervoor betalen', grapte iemand aan de tafel.

Het werd een marathon van zeven uur. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) was weer helemaal zichzelf. Met cijfers en curves in de hand gaf hij mee dat versoepelingen geen goed idee waren - en al zeker niet veel en snel. Wie het daar niet mee eens was, had het niet begrepen. 'Frank, jij verstaat de kunst om iedereen te irriteren', zo verloor Di Rupo zijn geduld.

Het was een kantelmoment. Vandenbroucke dreigde geïsoleerd te raken, maar dat liet De Croo niet gebeuren. Hij sprong Vandenbroucke bij en wees op de volgelopen ziekenhuizen, die de andere zorg moeten uitstellen. Vincent Van Quickenborne (Open VLD) vormde mee de kring rond Vandenbroucke en ook Vincent Van Peteghem (CD&V) trok de federale kaart, terwijl Hilde Crevits (CD&V) de Vlaamse lijn aanhield en Jambon politieke ruggensteun gaf.

Broodjes

Het was de bedoeling dat het Overlegcomité afgelopen zou zijn tegen de middagjournaals, maar de spanningen waren te hoog opgelopen om het landingsgestel al uit te kunnen klappen. De Croo plaatste alles tussen haakjes en schorste de vergadering om te vermijden dat ze zou uitdraaien op een clash tussen de federale regering en de deelstaten. Hij liet broodjes aanrukken.

Daarna ging de discussie verder over minder controversiële voorstellen, zoals het heropstarten van de contactberoepen. Daarbij ontspon zich een discussie over de sekswerkers. Volgens David Clarinval (MR) moesten die als contactberoep weer kunnen beginnen. 'Je kan één knuffelcontact hebben, en als je een tweede wil, moet je ervoor betalen', grapte iemand aan de tafel.

Het was ook Clarinval die het compromis voorlegde om de terrassen niet op 10 mei - de maandag voor het hemelvaartweekend zoals Vandenbroucke en De Croo hadden voorgesteld - maar op zaterdag 8 mei te openen. Het was snel duidelijk dat de teerling was geworpen, want iedereen zag in dat daar het compromis lag.

Al vroeg Jambon zich hardop af hoe het kwam dat de regio's weer het onderspit moesten delven. 'Allez, alle regio's zijn hier voor en toch beslist het federale niveau iets anders.' Ook Di Rupo zat verveeld met de uitkomst, want hij kon het eigenlijk niet maken om met een nederlaag terug te keren naar Wallonië en naar zijn eigen Parti Socialiste.

'Allez, alle regio's zijn hier voor en toch beslist het federale niveau iets anders.'
Jan Jambon (N-VA)
Vlaams minister-president

Het dreigde op het einde van de vergadering alsnog helemaal fout te gaan, toen op het document met het stappenplan boven de opening van de terrassen de datum van 10 mei stond. Di Rupo gooide theatraal zijn documenten op tafel: 'Dit is geen compromis.' Algauw bleek het een foutje van de vertaler te zijn.

Tirannie van de angst

Achteraf werd op de partijhoofdkwartieren van de N-VA en de PS de analyse gemaakt dat de 'terreur van de angst' het had gehaald. 'Eigenlijk is het heel simpel: wie pusht voor versoepelingen krijgt de zwartepiet toegespeeld als de curve keert. En zo geweldig goed is die curve eigenlijk nog niet. En dan wint de tirannie van de angst', klonk het.

Lees verder