weekboek

Brand, brand en daar is geen water

De belofte van centrumrechts dat het budgettair orde op zaken zou stellen, is een illusie gebleken. De erfenis van de regering-Michel is een tekort van 11 miljard euro. En als niet wordt ingegrepen, wordt het alleen maar erger. Maar niemand voelt zich nog geroepen de veenbrand die België teistert te blussen.

‘We zitten in een totaal nongoverno en geen levende ziel lijkt zich dat nog aan te trekken’, was deze week te horen in de Wetstraat. Dat het Paleis met de aanduiding van Geert Bourgeois (N-VA) en Rudy Demotte (PS) - de Jansen en Janssen van de Wetstraat - nog maar eens temporiseert bij de vorming van een federale regering, mag verbazen. Want de prijs van de stilstand loopt steeds hoger op.

De prijs van de stilstand loopt verder op.

De regering-Michel heeft voor 2020 een begroting met een tekort van 11 miljard euro bij de Europese Commissie ingediend. Dat is elf keer meer dan het beloofde tekort van 1 miljard euro. Als niet wordt ingegrepen, loopt dat deficit tegen 2024 verder op tot 14 miljard euro.

De erfenis van premier Charles Michel (MR), die ondertussen heel Europa doorkruist als Europees president elect, oogt steeds minder fraai. De hoeraberichten voor de verkiezingen dat twee derde van het tekort was weggewerkt en dat het minder dan 1 procent van het bruto binnenlands product bedroeg, waren vals nieuws.

Schaamteloos

Zelfs de effectentaks is afgeschoten door het Grondwettelijk Hof. De taks is zoveelste mislukte poging van Michel geworden om de vermogens meer te doen bijdragen. Het toppunt van cynisme: dat was blijkbaar ook de bedoeling van de N-VA, toen ze met die effectentaks instemde.

‘Ik was 100 procent tegen die schandalige belasting uit de koker van de Franstalige liberalen, maar inderdaad: de redenering dat die toch zou worden vernietigd heeft waarschijnlijk meegespeeld bij de aanvaarding van het compromis’, tweette N-VA-woordvoerder Bram Bombeek.

Sp.a-voorzitter John Crombez reageerde verontwaardigd. ‘De N-VA laat weten dat minister van Financiën Johan Van Overtveldt in het parlement wetten indiende die moesten mislukken. Eerlijk om dat te zeggen, schaamteloos om dat te doen’, aldus de socialistische partijleider.

Besparen

Dat moet worden ingegrepen, hebben de informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) duidelijk gemaakt op de twee rondetafels met de N-VA en de PS.

Volgens het Monitoringcomité moet stevig worden bespaard op de uitgaven, want die lopen steeds verder op. Het overheidsbeslag is opgelopen tot 54,1 procent, terwijl N-VA-voorzitter Bart De Wever dat wilde terugdringen naar 50 procent.

Dat de Franstalige partijen bij de vorming van hun regeringen het streven naar een budgettair evenwicht hebben laten varen, heeft alle appetijt weggenomen om budgettair orde op zaken te stellen.

Maar opnieuw ligt niemand daar wakker van. Dat de Franstalige partijen bij de vorming van hun regeringen het streven naar een budgettair evenwicht hebben laten varen, heeft geen goed gedaan. Het heeft alle appetijt weggenomen om budgettair orde op zaken te stellen.

‘Sommigen kijken naar het noorden en vinden zo’n tekort heel erg. Anderen kijken naar het zuiden en vinden dat het allemaal best meevalt’, wordt schamper opgemerkt bij de N-VA. Dat de deelstaten budgettair de armen laten hangen, komt erop neer dat de rekening wordt doorgeschoven naar de federale regering, die nog zwaarder zal moeten besparen om financieel niet kopje onder te gaan.

Rechtvaardige belastingen

Dat vooruitzicht maakt de appetijt om een federale regering te vormen nog kleiner, temeer omdat de Parti Socialiste - geruggensteund door de sp.a - de discussie over rechtvaardige belastingen weer hoog op de agenda wil zetten. Vande Lanotte heeft de PS daarover ‘opgenaaid’, klinkt het bij de N-VA.

Uit voorspellingen van het Planbureau blijkt volgens Vande Lanotte dat de bijdragen van de bedrijven de komende jaren ‘spectaculair dalen’, zoals hij het ook heeft meegegeven in ‘Zeven slotbeschouwingen aan de volgende politieke generatie om over na te denken’. Het past in het socialistische riedeltje dat centrumrechts de bedrijven heeft ontzien, terwijl de mensen steeds meer worden belast, wat ook al uit de voorspellingen van het Planbureau moet blijken.

Dat is kort door de bocht, want het Planbureau schrijft dat de zogenaamde daling van de inkomsten uit de vennootschapsbelasting neerkomt op ‘een terugkeer op middellange termijn naar de impliciete aanslagvoet die van toepassing was’. Er is geen sprake van een daling van de bijdrage van de bedrijven, net zo min als dat de belastingen op de huishoudens stijgen. Door de stijging van de lonen stijgen ook de inkomsten uit de personenbelasting.

Tegenover een uitgavenprobleem wordt een inkomstenoplossing gezet, dat is de klassieke omkering der dingen.

Toch zullen de socialisten dat verhaal op de regeringstafel leggen en eisen dat meer wordt gehaald bij de bedrijven en het grootkapitaal. Het splijtende debat in de Zweedse regering komt dus in galop terug. Tegen een uitgavenprobleem wordt een inkomstenoplossing gezet. Dat is de klassieke omkering der dingen.

Malgoverno

Daarom ook maakt de N-VA zich niet zozeer zorgen over de prijs van de stilstand, maar vraagt de partijtop zich vooral af wat de prijs van een regering met de PS zal zijn. Als het nongoverno een malgoverno wordt, zijn we nog verder van huis.

En zo voelt niemand zich nog geroepen de veenbrand die België teistert te blussen.

Lees verder