nieuwsanalyse

De bocht van De Wever

©BELGA

Bart De Wever was klaar om te schakelen met zijn Vlaamse formatie, maar drukte onverwacht op de pauzeknop. Die bocht maakt duidelijk dat de N-VA zich niet zal terugtrekken achter de muren van Vlaanderen. De Vlaams-nationalisten willen er ook federaal bij zijn, en de historische kans op confederalisme niet zomaar uit handen geven.

Het is opvallend hoe weinig commotie er was over het ‘zwembadincident’ op Twitter, waarbij Sam Van Rooy, Vlaams Parlementslid voor het Vlaams Belang en de rechterhand van Filip Dewinter, nog eens duidelijk maakte dat de ranzigheid ook bij het zogenaamde nieuwe Vlaams Belang niet weg is.

‘Ik ken nog wel een ‘zwembad’ waar die ‘lastige jongeren’ helemaal apart in hun ‘eigen zwemtijd’ mogen gaan zwemmen: de Middellandse Zee’, tweette hij donderdag. Het was een reactie op het bericht dat Beveren de identiteit van zwembadbezoekers gaat controleren. Het is een maatregel om de overlast door Antwerpse jongeren er in te dijken.

Achteraf deed Van Rooy alsof zijn neus bloedde. Hij had geen verwijzing willen maken naar de vele migranten die de dood vinden op de Middellandse Zee in hun poging om de oversteek te maken naar Europa. ‘Het zijn zieke geesten die mij het bepleiten van verdrinking in de schoenen schuiven en bij de ‘Middellandse Zee’, waarna ze zelf vrolijk met vakantie gaan om veilig te zwemmen, alleen aan drenkelingen kunnen denken. PS: met het door ons bepleite Australische migratiemodel: 0 doden’, trok Van Rooy op Twitter andermaal van leer.

Normaliseren

Van Rooy (34) is niet een of andere verwaaide Vlaams Belang’er, die per ongeluk verkozen is in het Vlaams Parlement. Hij is de woordvoerder van de Antwerpse afdeling van het Vlaams Belang, waar Filip Dewinter nog altijd de lakens uitdeelt. Voordien was hij actief bij Geert Wilders, maar de PVV-leider zette hem aan de deur. Zelfs voor Wilders paste Van Rooy niet in het plaatje, maar bij het Vlaams Belang - dat zich nu graag voordoet als een respectabele partij - ziet men blijkbaar geen probleem.

‘Tal van islamitische landen liggen aan de Middellandse Zee. Dat ze daar de boel op stelten gaan zetten... Insinueren dat Sam Van Rooy die mensen liever ziet verdrinken. Dat is pas degoutant!’, tweette partijvoorzitter Tom Van Grieken om Van Rooy uit de wind te zetten.

Ondertussen blijft N-VA-voorzitter De Wever als Vlaams formateur gesprekken voeren met het Vlaams Belang. Het is een signaal dat hij de kiezers - zijn weggelopen kiezers - serieus neemt. Een ongewenst neveneffect is dat De Wever meestapt in de strategie van de nieuwe generatie die het voor het zeggen heeft bij het Vlaams Belang om de extreemrechtse partij te ‘normaliseren’. Het gevaar is dat De Wever zijn rechtstreekse concurrent vitamientjes toedient. Zal hij straks nog kunnen zeggen dat de Vlaams Belang’ers paljassen zijn? Dat een stem op het Vlaams Belang een nutteloze stem is, terwijl zijn Vlaamse formatienota mede geïnspireerd is op de gesprekken met het Belang?

De Wever wil of kan ook niet all the way gaan. Het logische sluitstuk van zijn strategie om het gesprek aan te gaan is het Vlaams Belang mee in bad te nemen opdat de partij zich zou verbranden aan de macht. Dat is de enige manier om duidelijk te maken dat de recepten van extreemrechts niet werken. Dat is alvast wat de N-VA zelf tot scha en schande heeft moeten vaststellen op 26 mei. De prijs van de regeringsdeelname was hoog.

Historische kans

En toch wil de N-VA er niet alleen Vlaams, maar ook federaal weer bij zijn. Dat heeft de bocht van De Wever duidelijk gemaakt. In plaats van in de Vlaamse regeringsvorming een versnelling hoger te schakelen, duwde hij de pauzeknop in. Vlaams-nationalisten die Vlaanderen on hold zetten, om te vermijden dat ze federaal opzij worden geschoven, het is ongezien. Wat heeft de N-VA te winnen bij federale regeringsdeelname, vroeg de Vlaamsgezinde politicoloog Bart Maddens (KU Leuven) zich af in een opiniestuk in De Tijd.

De Wever lijkt de historische kans op confederalisme niet te willen weggeven door zich terug te trekken achter de muren van Vlaanderen. Bij de start van de verkiezingscampagne zette hij, in een duel met Ecolo-covoorzitter Jean-Marc Nollet, de keuze al op scherp: ofwel wordt centrumrechts voortgezet, ofwel wil de N-VA confederalisme. Na 26 mei haalt centrumrechts niet langer een meerderheid. In de logica van De Wever is er dus nog slechts één keuze: confederalisme.

Zelfs de N-VA lijkt niet echt voorbereid op een institutionele big bang.

Maar niemand is daar klaar voor. Zelfs de N-VA lijkt niet echt voorbereid op een institutionele big bang, laat staan dat de politieke partijen aan de overzijde van de taalgrens willen bewegen. Het rijpen van de geesten zal tijd vergen. In de coulissen is dat proces bezig. Er gaan wel degelijk stemmen op die pleiten voor een zevende staatshervorming.

Niets werkt nog

Door de zesde staatshervorming zijn de bevoegdheden zodanig versnipperd geraakt over de verschillende beleidsniveaus dat niets in dit land nog werkt. Die analyse maakt opgeld bij heel wat partijen die zich bezinnen over de historische verkiezingsnederlaag die ze op 26 mei leden. Als de traditionele partijen niet verder willen verschrompelen, zullen ze de zaken weer moeten doen werken.

De Wever heeft in Vlaanderen op de pauzeknop gedrukt om alle spelers de tijd te geven te beseffen dat het zo niet verder kan. Uiteindelijk zal het gesprek tussen de N-VA en de PS er moeten komen. De grootste partijen van elk landsgedeelte zullen moeten uitmaken wat ze nog samen willen doen. Of daaruit dan het confederalisme geboren wordt, is nog maar de vraag. Maar zolang dat gesprek tussen De Wever en PS-voorzitter Elio Di Rupo niet heeft plaatsgevonden, zal er geen schot komen in de federale regeringsvorming.

Vooralsnog lijkt De Wever niet veel druk te kunnen zetten op Di Rupo. De Wever staat op het eerste gezicht ook minder sterk. Di Rupo heeft met paars-groen, al dan niet aangevuld met de christendemocraten, een alternatief achter de hand, dat De Wever niet heeft. Of toch?

Bart De Wever zwijgt erover, maar hij heeft een troef in zijn achterzak zitten.

De Wever zwijgt erover, maar hij heeft een troef in zijn achterzak zitten. Als het confederalisme niet lukt, kan hij mikken op de voortzetting van de centrumrechtse coalitie, met de sp.a en het cdH erbij. Vandaar dat De Wever in de Vlaamse formatie alle opties openhoudt, en ook nog met de sp.a blijft spreken. De Wever heeft er alle belang bij om af te wachten hoe de teerlingen rollen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie