weekboek

De mini-Trump van het Vlaams Belang

Wim Van de Velden

‘Je hebt een Robin Hood nodig, die de onmacht van de straat vertaalt en het opneemt tegen the powers that be.’ Vlaams Belang-boegbeeld Filip Dewinter is blij met de komst van Dries Van Langenhove, al is de vrees ook wel dat de voorman van Schild & Vrienden, net als Marie-Rose Morel tien jaar eerder, de partij uit elkaar zal spelen.

Actie, reactie, escalatie en confrontatie. Dat is altijd het credo geweest van Filip Dewinter, die zichzelf herkent in Dries Van Langenhove, de nieuwe rechtse beeldenstormer die de lijst van het Vlaams Belang in Vlaams-Brabant zal trekken. ‘Wat ik nooit gedurfd zou hebben, is hoe hij in ‘Terzake’ op de VRT keihard tegen Kathleen Cools tekeer ging. Ook ik was een rebel, maar nu maken de mainstream media - MSM, zoals ze zeggen - meer dan ooit deel uit van het establishment. Het is een nieuwe dimensie dat de traditionele media een boksbal zijn geworden. Maar het zijn dezelfde verhaallijnen, met nieuwe middelen en nieuwe actoren’, zo kijkt Dewinter naar het fenomeen Van Langenhove.

De gelijkenissen met de Amerikaanse president Donald Trump zijn frappant, zegt een liberaal, die vreest dat we het einde nog niet hebben gezien. De manier waarop Van Langenhove zich bedient van de sociale media om ongefilterd te communiceren met zijn achterban, is heel vergelijkbaar met hoe Trump dat doet. ‘Zijn interview met Cools was Trumpiaanser dan Trump. Zelf liegen en zeggen dat de interviewer liegt. Vintage Trump. Waarna het alleen nog over hem gaat. Theo Francken zal hierdoor wreed worden opgejaagd, het risico is dat ook bij hem alle remmen los gaan. We gaan nog leuke tijden tegemoet: ranzig, ranziger, ranzigst. En de rest staat erbij en kijkt ernaar.’

Er bestaat voor extreemrechts niet zoiets als negatieve publiciteit.

Dewinter is tevreden, al is het maar omdat het Vlaams Belang zo weer airplay krijgt. Er bestaat voor extreemrechts niet zoiets als negatieve publiciteit. Hoe zeer de media ook hun best doen om Van Langenhove te ontmaskeren, zoals in ‘Terzake’ of in de ‘Pano’-reportage over Schild & Vrienden, het maakt Van Langenhove vooral groot. De man scoort hoog in de populariteitspolls en zal dat allicht ook op 26 mei doen.

Doodzwijgen

De vraag is ook nu weer of zulke fenomenen beter niet worden doodgezwegen, wat altijd de lijn is geweest in Franstalig België, al heeft het cordon mediatique nooit de opmars van het Vlaams Belang kunnen stoppen. Volgens de criminoloog Christophe Busch, de directeur van de Kazerne Dossin, heeft het ook geen zin te proberen radicale figuren als Van Langenhove te isoleren, marginaliseren of demoniseren. Zo maak je er een martelaar van.

‘Je moet een antwoord bieden op de vragen die veel mensen hebben over migratie, welvaart en de angst voor terreur. Er is ruimte voor debat nodig. Als we die niet creëren, geven we bewegingen zoals Schild & Vrienden vrij spel om meer mensen voor zich te winnen’, zei Busch in De Tijd na de ‘Pano’-reportage over Schild & Vrienden. De onderliggende bezorgdheden van de mensen, daar moet het dus over gaan. Dat was lang taboe in de Wetstraat, tot dat de N-VA over de schaduw van het Vlaams Belang sprong en de zorgen van de mensen over migratie een stem durfde te geven. Het bleek het enige middel te zijn om het Vlaams Belang klein te krijgen.

Met de komst van Van Langenhove is het ook duidelijk dat het Vlaams Belang teruggrijpt naar de bokshandschoenen. Het was nochtans de bedoeling van partijvoorzitter Tom Van Grieken om het Vlaams Belang wat minder vuil te maken. Dat de partij weer scherper uit de hoek komt, is voor Dewinter een overwinning. Zeker nu de N-VA weer in de oppositie zit en minder met de handrem op moet rijden, moet het Vlaams Belang volgens hem weer strijdbaar zijn.

En wat nog het belangrijkste is: met Van Langenhove springt het Vlaams Belang op de trein van de rechts-identitaire bewegingen, die overal in Europa opstaan. ‘We hebben nu een boost nodig, een vijfde versnelling, om mee te zijn in het identitaire verhaal. We mogen die boot niet missen. Van Langenhove belichaamt die vernieuwing. Zo’n kerel moet je erbij nemen’, zegt Dewinter.

Icarus

Al is het nu maar de vraag of Van Langenhove, die onmisbaar een talent is, niet te veel gewicht op zijn schouders krijgt. Hij is nog altijd maar 25 jaar. Het is niet ondenkbaar dat hij naast zijn schoenen begint te lopen, dat hij een Icarus wordt.

Maar de grote angst in het Vlaams Belang is dat Van Langenhove de mannelijke Marie-Rose Morel wordt van deze generatie. Goed tien jaar geleden kwam Morel op het voorplan bij het Vlaams Belang. Ze wilde de partij van koers doen wijzigen, salonfähiger maken. Maar het resultaat was vooral dat ze de toenmalige partijtop uit elkaar speelde, wat het einde inluidde van de opmars van het Vlaams Belang sinds Zwarte Zondag in 1991.

De vrees is dat het ‘de grote Van Langenhove-show’ wordt, eerder dan de grote Vlaams Belang-show. Vooral zijn generatiegenoten bij het Vlaams Belang, die al de grootste moeite hadden om uit de schaduw van Dewinter te geraken, zijn er niet gerust op. ‘Dat is het risico dat voorzitter Van Grieken neemt, want over enkele jaren is Van Langenhove zijn rechtstreekse uitdager’, luidt het. ‘Geen rozen zonder doornen’, aldus Dewinter.

Lees verder