nieuwsanalyse

De rotcampagne van de N-VA

©BELGAIMAGE

Het drama rond de kilometerheffing is de zoveelste tegenvaller voor de N-VA in de verkiezingscampagne. Volgende week start de partij een offensief om een en ander recht te trekken.

Het moet rond Allerheiligen geweest zijn toen de N-VA een masterplan bedisselde. De partijtop raakte het erover eens dat hij niet kon laten gebeuren dat premier Charles Michel (MR) het VN-migratiepact, dat de wereldwijde migratiestromen beter moet regelen, zou ondertekenen. Bij de lokale verkiezingen in oktober had het Vlaams Belang de N-VA al pijn gedaan. Het migratiepact groen licht geven zou de partij in verlegenheid brengen en het Vlaams Belang extra munitie geven.

Dus besliste de N-VA zich te verzetten tegen het pact, ook al besefte ze goed dat dat tot een regeringscrisis en zelfs de val van de regering kon leiden. Dat gebeurde ook. De regering viel, waarna de N-VA hoopte dat er vervroegde verkiezingen zouden komen en dat het tijdens de korte campagne over haar corebusiness - migratie en identiteit - zou gaan.

Maar geen enkele andere partij zag dat zitten. Er kwamen geen vervroegde verkiezingen. Tot overmaat van ramp kwam de N-VA kort daarna onder vuur te liggen omdat het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken had samengewerkt met Melikan Kucam, die ervan verdacht wordt humanitaire visa voor grof geld te hebben verkocht. Het goudhaantje van de N-VA kwam in een storm terecht en verloor van zijn pluimen. N-VA-voorzitter Bart De Wever nam zijn poulain in bescherming, maar elders in de partij weerklonk kritiek op het enfant terrible van de Vlaams-nationalisten.

In plaats van te scoren op haar corebusiness - migratie - moest de N-VA door het stof. En toen de storm voorbij was, draaide het in de campagne plots om een ander thema: het klimaat. De klimaatspijbelaars die elke donderdag de straat op trokken, bereikten dat het klimaat plots hot werd in de huiskamers en in de Wetstraat. Het is een thema dat behalve voor de groenen bij alle partijen moeilijk ligt.

Toch slaagde de N-VA erin zich in het debat te positioneren. Ze stelt zich ‘ecorealistisch’ op en gaat voluit voor kernenergie, is kritisch over de klimaatbetogers en zet zich af tegen ‘groene belastingverhogingen’. Het is een delicate positie, want de partij moet erover waken niet in het kamp van de ontkenners van de klimaatverandering te belanden. Maar het is wel een unieke positie, van waaruit de N-VA zich voluit kan afzetten tegen Groen.

Draagvlak

Maar in het debat over de invoering van een kilometerheffing kwam de N-VA plots in aanvaring met haar eigen positie in het klimaatdebat. De partij is al jaren voorstander van de invoering van rekeningrijden als oplossing voor de ellenlange files in ons land. Het vormde ook een onderdeel van het klimaatplan waar de Vlaamse regering groen licht aan gaf. Maar dat standpunt botste met de positionering van de N-VA als tegenstander van groene belastingen.

Afgelopen week trok de N-VA dan ook haar handen af van het rekeningrijden. Ze deed dat nadat de invoering plots concreet werd. Het traject zou via de smartphone worden geregistreerd en zou 2 tot 5 cent per kilometer kosten, bleek uit verschillende studies. ‘Er is geen enkel draagvlak voor, niet politiek en ook niet bij de Vlaming. We gaan dit niet door de mensen hun strot rammen’, zei Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA). ‘Of het er nog komt? Als Kerstmis en Pasen samenvallen misschien.’

In veel huishoudens wordt getwijfeld aan de waarachtigheid van de bocht van de N-VA over het rekeningrijden.

De reden voor de bocht van Weyts is zonneklaar. De N-VA dreigde vereenzelvigd te worden met een groene belasting. Professor politicologie Carl Devos (UGent) sprak al over ‘een Ben-belasting’. Het Vlaams Belang verspreidde stickers tegen het rekeningrijden met daarop het hoofd van Weyts. De N-VA zag zich genoodzaakt het voorstel af te voeren.

Maar er is voor de N-VA geen goede kant aan het verhaal van het rekeningrijden. In veel huiskamers werden de rekenmachientjes bovengehaald en werd uitgerekend wat dat rekeningrijden zou kosten. Er was twijfel over de waarachtigheid van de bocht van de N-VA. Fijntjes werd erop gewezen dat de N-VA in aanloop naar de verkiezingen van 2014 ook had beweerd dat de pensioenleeftijd niet zou stijgen. Maar na de verkiezingen trok de federale regering, waar de N-VA deel van uitmaakte, de pensioenleeftijd wel op.

Anderen verwijten de N-VA dan weer een gebrek aan moed, zelfs lafheid omdat de partij onder druk van de publieke opinie een noodzakelijke hervorming naar de Griekse kalenden stuurt. ‘De kracht van verandering is de angst voor verandering geworden’, reageerde Groen-fractieleider Björn Rzoska. Rien ne va plus.

Angst

Het spel is evenwel nog niet verloren voor de grootste partij in Vlaanderen. De verkiezingen zijn nog meer dan een maand ver. In die periode kan er nog van alles gebeuren. De twijfelende kiezers - en dat zijn er veel - beslissen doorgaans maar in de laatste twee weken voor de stembusgang.

Volgende week begint de N-VA met de voorstelling van haar sociaal-economische programma en zal ze de geloofwaardigheid van Jan Jambon als kandidaat-premier nog wat proberen op te krikken. Maar grote verrassingen moeten niet worden verwacht. Vijf jaar geleden durfde de N-VA het nog aan om een indexsprong in haar programma op te nemen om de begroting op orde te krijgen. Het ziet er niet naar uit dat deze keer zulke risico’s genomen worden. De angst voor de kiezer is te groot.

Lees verder

Advertentie
Advertentie