weekboek

De soap Conner Rousseau

Chef Politiek & Economie

Geen Vlaamse politicus die de aandacht beter naar zichzelf weet te zuigen dan Conner Rousseau. Afgelopen week maakte hij zijn politieke comeback. Zijn talent is onmiskenbaar, maar de vraag is of hij de politiek een dienst bewijst met zijn snelle terugkeer.

Wie heeft 'Thuis' of 'Familie' nodig als er Conner Rousseau is? Zelden is Vlaanderen meer in de ban geweest van de handel en wandel van een politicus. Het vertrek van de 31-jarige socialist uit de politiek in november vorig jaar na zijn nachtelijke racistische en vrouwonvriendelijke uitspraken in café ’t Hemelrijk in Sint-Niklaas nam soapachtige proporties aan. De aankondiging afgelopen week dat hij dan toch de Oost-Vlaamse lijst van Vooruit voor het Vlaams Parlement gaat duwen evenzeer.

De spanning werd de voorbije weken zorgvuldig opgebouwd. Vooruit gaf Rousseau tot 20 april, het moment dat de lijsten officieel moeten worden ingediend, om te beslissen. Uitsluitsel kwam er pas net voor die deadline, omdat Rousseau tijd nodig had om alles te overdenken, maar het kwam strategisch ook goed uit die ‘tocht door de woestijn’ te rekken. Zo kreeg de hele zaak de ideale spanningsopbouw - doet hij het of doet hij het niet - naar een al bij al voorspelbare climax.

Advertentie

Rousseaus terugkeer stond aanvankelijk donderdag op de agenda, maar doordat heel wat mensen over de terugkeer werden ingelicht, lekte het uit naar de media. Via haar Instagramaccount kondigde voorzitster Melissa Depraetere woensdagnamiddag sneller dan verwacht de beslissing aan. ‘Mijn compagnon de route, mijn mateke, onze Conner is terug’, schreef de West-Vlaamse, die eind vorig jaar Rousseau verving. ‘Het is nu aan de kiezer om te beslissen’, zo sloot ze haar boodschap af.

Neuscorrectie

Doorgaans levert een aankondiging dat een politicus onderaan op de lijst zal staan nauwelijks media-aandacht op. Maar voor Rousseau gelden andere wetten: media zoeken hem en hij zoekt media. Zo liet hij zelf weten dat hij donderdag naar de markt van Sint-Niklaas zou gaan om er met kiezers te spreken. Het resultaat was voorspelbaar. Van een rustige babbel kwam weinig in huis, want de hele Vlaamse pers sprintte naar het grootste marktplein van het land om het gebeuren te coveren.

Wat hebben we intussen allemaal niet zien passeren? Dat Rousseau zegt zich enorm te schamen voor zijn uitspraken. We leerden dat de uitbater van 't Hemelrijk opgelucht is dat zijn stadsgenoot terug is. Reportages ter plaatse deden uitschijnen dat veel inwoners uit Sint-Niklaas er net zo over denken. Er was de melding dat Rousseau van zijn afwezigheid gebruik heeft gemaakt om een neuscorrectie te laten uitvoeren. De Rousseaumania lijkt nauwelijks grenzen te kennen.

Het Laatste Nieuws liet zelfs een peiling uitvoeren: ongeveer een derde van de Vlamingen vindt de comeback een goede zaak, een derde vindt het een slechte zaak en nog een derde kan het niet schelen. Die peiling leert twee dingen: er is een heel duidelijke polarisering tussen het pro- en contrakamp. En er is een heel grote groep die met gelatenheid (en wellicht ook ergernis) naar het hele gebeuren kijkt.

In die laatste groep zitten mensen die niets hebben met politiek. Maar wellicht vragen velen zich ook af waarom er zoveel aandacht gaat naar één persoon, terwijl de politieke uitdagingen - te beginnen met een begrotingstekort van zowat 30 miljard euro - nauwelijks te overzien zijn.

Belang van emoties

Toch is er een aantal goede redenen te bedenken waarom de hele kwestie ertoe doet. Een eerste is de fascinatie voor de manier waarop Rousseau aan politiek doet. In tijden waar centrumpolitici het moeilijk hebben met een eigen verhaal op te boksen tegen populisten deed hij de socialisten heropleven. De nauwelijks 10 procent die Vooruit bij de verkiezingen van 2019 haalde, werden er volgens de peilingen op een bepaald moment 17.

Op een conferentie van consultants in Nederland legde Rousseau begin februari met een haast cynische helderheid uit hoe hij te werk is gegaan. Met heldere communicatie richtte hij zich op twee groepen die de socialisten waren kwijtgespeeld: de jongeren en de arbeidersklasse. Die win je niet terug met inhoudelijke traktaten, maar door in te spelen op de emoties rond de thema’s waarmee de eigen partij geassocieerd wordt. En dus ging het plots over de hoge rekeningen van supermarktcassière Debora en het te lage pensioen van zijn bomma. Het lijkt vernieuwend, maar het was in het verleden het recept van haast elke succesvolle campagne.

Heldere emotionele boodschappen volstaan echter niet: je moet ze ook tot bij de kiezer krijgen. Door de sociale media is daar de jongste jaren veel veranderd: het contact met de kiezer is veel gemakkelijker en directer. Als een van de eersten in Vlaanderen begreep Rousseau hoe krachtig die sociale media zijn. Met zijn profiel op Instagram ging hij in directe interactie met duizenden mensen die normaal niets met politiek hadden.

Conner Crew

Door zijn privéleven, alledaagse dingen en politieke boodschappen met elkaar te mengen werd Rousseaus Instagramaccount een krachtig politiek wapen. Hij ontpopte zich tot een influencer-politicus, die via zijn kanaal zowel de showbizzrubrieken als de politieke pagina's haalde. Rousseau verkoopt en doet verkopen. Hij levert clicks op, waardoor veel media gretig over hem berichten.

Met Conner Crew, een eigen uitzendingskanaal op Instagram, ging Rousseau afgelopen week een stap verder in het politieke BV-schap. Wie hem volgt, krijgt mee dat hij gaat joggen, douchen of welk liedje in zijn hoofd zit. Dat, en een vernieuwde persoonlijke website waarop de partijnaam Vooruit zelfs niet vermeld wordt, suggereren overigens dat de comeback allerminst een last minute­-beslissing was.

Ook de zaak-Rousseau zelf verklaart de grote media-aandacht van de voorbije dagen. Vooruit vindt dat het tijd is de bladzijde na zijn 'zattemansklap' om te slaan. Rousseau heeft zich daarvoor geëxcuseerd en het moet van de partij nu weer over de inhoud gaan. Daarbij gaan de socialisten echter voorbij aan het punt dat die uitspraken zélf ook inhoud zijn.

Vinden we het normaal dat een politicus die zulke uitspraken doet - nota bene tegen politieagenten in functie - ook al werden die in het midden van de nacht in een dronken bui gedaan? Vinden we het normaal dat een partij journalisten afdreigt en zelfs een publicatieverbod afdwingt om politiek relevante informatie uit de media te houden? Een publicatieverbod dat overigens later door het Gentse Hof van Beroep naar de prullenmand werd verwezen.

Loutering

De kiezer moet daarover oordelen en Rousseau rehabiliteren, is het standpunt van Vooruit. Maar wat betekent dat dan? Als Rousseau de ongeveer 22.000 stemmen haalt waarmee hij in Oost-Vlaanderen rechtstreeks verkozen raakt, moeten we dan concluderen dat de kiezer hem vergeven heeft en dat hij bijvoorbeeld minister in een volgende regering kan worden? Als die mechaniek de norm wordt, kunnen er in de toekomst nog gekke dingen gebeuren.

Het blijft opmerkelijk dat een partij als Vooruit, die antiracisme en antidiscriminatie zo hoog in het vaandel draagt, zo vlot voorbijgaat aan wat er die fameuze nacht en de weken nadien is gebeurd. Iedereen maakt fouten en de meeste mensen verdienen een tweede kans. Alles gaat sneller vandaag, zelfs tochten door de woestijn, al bleek het bij Rousseau uiteindelijk een heel kort intermezzo en is de comeback wel zeer uitgekiend om van loutering te kunnen spreken.