nieuwsanalyse

De stilte van de nederlaag

Op de verkiezingsavond al maakte Bart De Wever van de nederlaag van de N-VA een overwinning van het Vlaams-nationalisme. Zo draaide hij weg van de vraag waar het is misgelopen. ©Photo News

Alle partijen gebruiken hetzelfde foefje om het niet te moeten hebben over de verkiezingsnederlaag van 26 mei. Het zou de partij verzwakken in de coalitiebesprekingen. Zo wordt alle kritiek in de kiem gesmoord.

Als partijen verkiezingen winnen, moet je doorgaans niet lang wachten op de zelfgebrouwen wierookanalyses. Als ze verkiezingen verliezen, dan blijft het lang stil. Na 26 mei is het oorverdovend stil gebleven. Op het Vlaams Belang en de PVDA na waren er alleen maar verliezers.

Payback time

Als al analyses over het verlies gemaakt werden, kwamen die niet van de partijtop, maar van misnoegden voor wie het payback time is. Hendrik Bogaert, die tot de gemarginaliseerde rechtervleugel van CD&V mag worden gerekend, zei dat zijn partij te soft is geweest in het migratiedebat.

Bij de sp.a kwamen oud-voorzitter Bruno Tobback en de burgemeester van Vilvoorde Hans Bonte naar buiten om de koers van voorzitter John Crombez te bekritiseren en zijn ontslag te eisen. Het leek wraak voor het cumulverbod van Crombez, dat Bonte en Tobback zwaar op de maag ligt omdat het hen in Vlaams-Brabant een zetel heeft gekost.

Bij Open VLD houden de toppers zich nog gedeisd, maar volgens burgemeester-kapper Francesco Vanderjeugd, die een gooi doet naar het voorzitterschap, hadden de liberalen in de campagne geen concrete boodschap. Dat het te veel ging over marketing en te weinig over de inhoud was ook de kritiek van de liberale jongerenvoorzitter Hans Maes.

De groenen hebben zichzelf lang wijsgemaakt dat ze de verkiezingen hebben gewonnen, terwijl ze een overwinningsnederlaag leden. Het was al een hele stap voor voorzitster Meyrem Almaci om toe te geven dat fouten zijn gemaakt in de campagne. Want het had wel wat meer mogen zijn.

Volgens gewezen Agalev-voorzitter Jos Geysels heeft de partij te veel iedereen willen plezieren, waardoor ze een bochtig parcours reed rond haar unique sellingproposition over het klimaat. In een uitgelekte analyse wijst Wouter Van Besien, de kopman in Antwerpen en ook een oud-voorzitter, erop dat de partij haar sociale flank heeft verwaarloosd. ‘Heb je poen, stem dan Groen. Dat beeld bleef hangen bij de kiezer’, zei Van Besien.

Meestercommunicator

Het opvallendste is dat het volledig stil blijft bij de grootste verliezer. Bij de N-VA is geen enkel dissonant geluid te horen, terwijl de partij toch goed 7 procentpunten is kwijtgespeeld op 26 mei. Dat kostte de N-VA acht zetels, in zowel de Kamer van Volksvertegenwoordigers als het Vlaams Parlement.

Bij de N-VA stelt niemand zich nog de vraag waar het fout is gegaan.

Toch slaagde meestercommunicator Bart De Wever erin het Vlaams-nationalisme uit te roepen tot dé historische winnaar van 26 mei, terwijl hooguit een fractie van de kiezers voor de N-VA en het Vlaams Belang hebben gekozen omdat ze dromen van die Vlaamse natiestaat of het confederalisme. Door de nederlaag om te turnen in een overwinning stelt blijkbaar niemand bij de N-VA zich nog de vraag waar het fout is gegaan. En vooralsnog lijkt De Wever ook niet aan die oefening te willen beginnen, althans Bart niet.

Zijn broer Bruno, de historicus, wees in een interview met De Standaard op de asociale, hardvochtige koers van de N-VA. PS-voorzitter Elio Di Rupo had het niet beter kunnen zeggen. Al is het succes van het Vlaams Belang misschien wel dat het voor het eerst een links sociaal-economisch verhaal in de markt heeft gezet, waarmee de partij het verschil met de N-VA maakte. Zo werd het voor voorzitter Tom Van Grieken en co. gemakkelijk de colère van de man in de straat, die nauwelijks rondkomt of maar een klein pensioentje krijgt, te richten op de migranten.

Oud verhaal

De coalitiepartners van de N-VA, de liberalen de en christendemocraten, verwijten De Wever dat hij Theo Francken te veel vrij spel heeft gegeven en het Vlaams Belang achterna is gaan hollen. Daarmee zou de N-VA het bedje hebben gespreid voor het Vlaams Belang. De Wever wuift die kritiek weg. Volgens hem was het een nog grotere dijkbreuk geworden als de N-VA geen dam had opgeworpen. Maar waar het volgens de N-VA-top dan wel is misgelopen, daar blijft het gissen naar.

In de coulissen wordt teruggegrepen naar een oud verhaal. Tegenover de kille federale regering die zwaar moest besparen, wilde de N-VA het warme Vlaanderen plaatsen. Maar dat kwam er nooit uit. Daarbij kijkt de N-VA niet in eigen boezem. Integendeel, het is allemaal de schuld van ‘de tsjeven’. In de Vlaamse regering heeft minister van Welzijn Jo Vandeurzen het laten afweten, in de federale regering was er Kris Peeters.

Succes kent vele vaders, terwijl de mislukking een wees is.

Lees verder

Advertentie
Advertentie