analyse

Dromen kost geld

Minister van Energie Marie Christine Marghem spuit mist over de kostprijs van de kernuitstap. ©Sierakowski©Isopix

Federaal minister van Energie en Klimaat Marie Christine Marghem (MR) weet niet, of wil niet zeggen, hoeveel de energiefactuur van gezinnen zal stijgen als we de kerncentrales door gascentrales vervangen. Voor de N-VA is dat een uitgelezen kans om nog eens te wijzen op het hoge prijskaartje van dure dromen over het klimaat.

Terwijl de N-VA zich ervoor hoedt frontaal in de contramine te gaan met Anuna De Wever en de klimaatspijbelaars, trekt de partij wel alle registers open als het om de cijfers gaat. Die doen ertoe, meer misschien zelfs dan de ambities en dromen. Voorzitter Bart De Wever zette in een rechtstreeks debat met zijn Groen-tegenhangster Meyrem Almaci eerder al de toon. Hij wees erop dat er een serieus prijskaartje hangt aan de roep om hogere klimaatambities en dat het bedrog is als de groenen dat niet gezegd willen hebben.

De Wever wees erop dat aan de bouw van gascentrales, die het mogelijk moeten maken de kerncentrales te sluiten, een prijskaartje hangt van al snel 650 tot 900 miljoen euro per jaar, zowat het dubbele van het cijfer dat de regering-Michel naar voren heeft geschoven. Om de bouw van de gascentrales mogelijk te maken, moeten weer heel wat subsidies worden uitgetrokken, zodat de investeerders een verzekerd rendement kan worden aangeboden. Die subsidies zullen uiteindelijk opduiken in de elektriciteitsfactuur van de gezinnen.

Marghem weigert evenwel klaarheid te brengen. Ze wil niet zeggen hoeveel de bouw van de gascentrales zal kosten, bleek donderdag nog eens in ‘Terzake’. Ze verwees naar eerdere berekeningen van haar kabinet, waaruit bleek dat de energiefactuur van een gezin met zo’n 15 euro per jaar zou stijgen, wat al bij al nog lijkt mee te vallen. Maar spuit ze daarmee niet vooral veel mist?

Klimaatspijbelaar Anuna De Wever van de organisatie 'Youth For Climate' tijdens een demonstratie in Brussel op 24 januari. ©REUTERS

Marghem baseert zich op een studie van het consultancy-bureau PWC, die uitkwam op een kostprijs van 5,2 miljard euro voor de komende 15 jaar, wat neerkomt op een jaarlijkse kostprijs van 345 miljoen euro, of 15 euro per gezin. Volgens energiespecialisten gaat het in werkelijkheid echter al gauw om 650 miljoen euro per jaar, zoals De Wever naar voren schoof.

PWC trok de trukendoos open, wordt gezegd. In de studie had PWC het over een ‘geactualiseerde nettowaarde’ van 5,2 miljard euro over 15 jaar, wat neerkomt op een jaarlijkse kostprijs van 345 miljoen euro.

Maar om de echte kostprijs te kennen, moet je op dat bedrag een actualisatiewaarde toepassen, zegt een specialist. ‘Dan kom je uit bij een jaarlijkse nominale kostprijs van 650 miljoen euro.’ Die nominale kostprijs zullen de gezinnen op hun factuur zien verschijnen.

30 euro per jaar

650 miljoen euro per jaar gedurende 15 jaar komt erop neer dat de jaarlijkse elektriciteitsfactuur voor gezinnen in die periode 30 euro hoger zou liggen, het dubbele van de 15 euro die Marghem naar voren heeft geschoven. ‘En eigenlijk weten we nu al dat ook dat cijfer nog een onderschatting is, want de bedrijven zullen niet of nauwelijks mee betalen’, merken diezelfde specialisten op. Dat zou hun concurrentiepositie immers ondermijnen. De gezinnen zullen dus al snel 115 euro per jaar meer moeten betalen, of zelfs 160 euro, als de kostprijs zou oplopen tot 900 miljoen euro per jaar.

De N-VA-oorlogsmachine trok zich nog eens op gang, nadat was gebleken dat Marghem niet weet hoeveel het zal kosten, of het niet wil zeggen. Kamerfractieleider Peter De Roover maakte nog eens duidelijk dat de Vlaams-nationalisten in het gepolariseerde debat over klimaat en energie op de kostprijs blijven hameren. ‘Wij hebben als N-VA een heel nadrukkelijke lijn getrokken van het ecorealisme. Bij de verkiezingen zullen we zwaar uitpakken met die speerpunt’, zei De Roover. ‘Ecorealisme betekent dat wij de problematiek zien, maar dat wij wel verder willen gaan dan droombeelden en goede intenties.’

Door het getreuzel van Marghem is de kernuitstap in 2025 hoogst twijfelachtig geworden.

De N-VA denkt met haar ecorealisme te vertolken wat bij de ‘silent majority’ leeft, de Vlaming die zijn portemonnee nooit uit het oog verliest. Na het debacle met de oversubsidiëring van de zonnepanelen, wat leidde tot een Turteltaks van 100 euro, is de kostprijs van het klimaat geen ver-van-mijn-bedshow. Vlaanderen weet dat een struisvogelpolitiek over klimaat en energie cash wordt betaald. Dat is wat de N-VA uitspeelt ten opzichte van alle andere partijen die het opnemen voor het klimaat, maar geen cijfers durven te noemen.

Kernuitstap

Het steunmechanisme voor de bouw van gascentrales is overigens nog altijd niet politiek afgeklopt, waardoor steeds meer vraagtekens mogen worden geplaatst bij de geplande kernuitstap tegen 2025. Want de klok tikt. Er moeten zeven tot negen nieuwe gascentrales worden gebouwd om de sluiting van alle kerncentrales op te vangen en te verzekeren dat het licht niet uitgaat. Maar het ziet er niet naar uit dat er tegen 2025 zo veel gascentrales zullen staan.

Marghem heeft het dossier van het steunmechanisme lang laten aanslepen, ook al speelt de bouw van gascentrales een sleutelrol in de omslag naar hernieuwbare energie. Ze heeft inmiddels wel een ontwerp van kaderwet bij de Raad van State ingediend, maar het wordt met de dag twijfelachtiger of dat ontwerp nog deze legislatuur wordt goedgekeurd. De N-VA wil vanuit de oppositie alvast geen blanco cheque tekenen, zonder duidelijkheid te krijgen over de verwachte kostprijs van de gascentrales.

Niemand wil het al toegeven, maar straks zal het dus niet anders kunnen dan dat minstens twee kerncentrales tien tot vijftien jaar langer worden opengehouden, toch als we zeker willen zijn dat het licht niet uitgaat en de stroom betaalbaar blijft.

Lees verder

Advertentie
Advertentie