weekboek

Geen feest op nationale feestdag

Redacteur Politiek & Economie

Een Bal National zit er op deze nationale feestdag niet in. Feesten is niet aan de orde, nu de coronabesmettingen weer toenemen. En politiek is er al helemaal geen reden tot feesten. De kans dat er tegen 21 juli een nieuwe regering opduikt is nihil.

'We kunnen overwegen te regeren met de N-VA', zo herschudde PS-voorzitter Paul Magnette dinsdag bij LN24 nog maar eens de kaarten. Magnette had zijn eigen troepen maandag al duidelijk gemaakt dat de trein wel eens zou kunnen vertrekken zonder de PS, waardoor de Franstalige socialisten op de harde oppositiebanken dreigen te belanden. Dus knokte de PS-voorzitter zich weer in de match, met de uitnodiging aan de N-VA om weer te dansen.

Het mag een succes worden genoemd dat de drie koningen Egbert Lachaert (Open VLD), Georges-Louis Bouchez (MR) en Joachim Coens (CD&V) de Parti Socialiste de daver op het lijf hebben gejaagd, maar de terugkeer van de PS op het toneel heeft de onderhandelingen over een Arizonacoalitie helemaal doen verzanden. De liberalen wilden graag verder doen. Ze hoopten de voorzitters van de zes partijen van een Arizonacoalitie tegen de nationale feestdag voor het eerst rond de tafel te brengen.

Op basis van de nota van de drie koningen de partijvoorzitters uitnodigen is een 'recipe for disaster'.
N-VA-bron

Maar een sherpaoverleg donderdagavond leerde dat de dash er helemaal uit is en dat de kans verkeken is om sp.a-voorzitter Conner Rousseau zonder de PS aan de tafel te krijgen. 'We zijn drie weken aan het praten en aan de nota van de drie koningen is nauwelijks iets veranderd', wordt vanuit socialistische hoek gezegd. Vooral de liberale aanpak wordt daarbij gehekeld. 'Op basis van de nota van de drie koningen de partijvoorzitters uitnodigen is een 'recipe for disaster'', klinkt het al even dreigend bij de N-VA.

Lachaert is ontgoocheld. 'Zo geraken we niet vooruit. Iedereen moet eens duidelijk zijn over wat hij wil', klinkt het in de Melsensstraat, waar het hoofdkwartier van de Vlaamse liberalen ligt. De liberalen blijven druk zetten op Rousseau, maar die is het meer dan beu dat de liberalen hem de schuld proberen te geven voor het mislukken van de onderhandelingen over een Arizonacoalitie. Terwijl het kalf volgens de sp.a en de N-VA gebonden ligt bij Bouchez, die eigenlijk niets anders wil dan dat de regering-Wilmès kan voortdoen.

Allerlaatste kans

Het ziet er dus niet goed uit voor deze allerlaatste kans om een regering te vormen, waarover de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka en enkele Vlaamse captains of industry deze week nog de noodklok luidden. Arizona zit op een dood spoor en dreigt mee op de grote hoop te worden gegooid van paars-geel, paars-groen, Vivaldi, een tripartite en alle andere mislukte pogingen om een federale regering op de been te brengen.

Zo geraken we niet vooruit. Iedereen moet eens duidelijk zijn over wat hij wil.
Egbert Lachaert
Voorzitter Open VLD

Als er al een sprankeltje hoop is, dan is het omdat de PS bereid is weer te onderhandelen met de N-VA. Het gaat al om de vierde poging. Eerder probeerden de informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR), koninklijk opdrachthouder Koen Geens (CD&V) en Rousseau (sp.a) al een akkoord tussen de PS en de N-VA mogelijk te maken, maar zij kregen steevast het deksel op de neus. Magnette durfde nooit te springen. Nu lijkt dat anders, want zelfs het FGTB, de Franstalige vleugel van de socialistische vakbond, zegt niet langer 'non' tegen de N-VA.

De contouren van een akkoord tussen de grootste partijen langs weerszijde van de taalgrens zijn inmiddels wel gekend. De socialisten willen een structurele herfinanciering van de zorg en een verhoging van de laagste uitkeringen, terwijl de N-VA mikt op een communautaire hervorming. Het was dan ook veelbetekenend dat Magnette daarvoor een opening maakte. 'We zien dat de staat niet meer goed werkt, en de versnippering van een hallucinante complexiteit is', klonk het.

Het is opmerkelijk dat ook Voka en de Vlaamse werkgevers een staatshervorming vragen, want dan dreigt de focus niet meer te liggen op een relancebeleid, wat de bedrijfswereld in de eerste plaats willen. Maar volgens de Vlaamse werkgevers is een krachtdadig relancebeleid niet mogelijk als Vlaanderen, Brussel en Wallonië daar zelf geen werk van kunnen maken. In concreto willen Voka en de N-VA dat de budgetten voor het activeringsbeleid en de zorg worden gesplitst, zodat de regio's een beleid op maat kunnen uitstippelen. En dat kan, zonder dat een tweederdemeerderheid nodig is.

Demandeur de rien

Het tijdperk dat de PS 'demandeur de rien' was, loopt ook stilaan af. Na het Lambermontakkoord van 2001 blokten de Franstalige partijen steevast verdere stappen in de staatshervorming af, wat een periode inluidde waarin het steeds moeilijker bleek nog een federale regering te vormen. Maar de Franstalige socialisten zijn nu wel vragende partij, want het zuiden van het land zit in geldnood. Die wordt nog nijpender als de geldstromen vanuit Vlaanderen en de federale staat vanaf 2025 elk jaar afnemen, zoals is voorzien in de Financieringswet. 'Dat schept op termijn mogelijkheden', klinkt het bij de N-VA, die zich voor de rest in stilzwijgen hult om deze 'allerlaatste kans' een kans te geven.

Lees verder