weekboek

'Le gouvernement des virologues'

Redacteur Politiek & Economie

De virologen maken in de strijd tegen Covid-19 de dienst uit. En dat doen ze goed, ook al glijden we in snel tempo af naar communistische toestanden, met al meer dan de helft van de werkmensen die door de overheid worden betaald.

De minderheidsregering-Wilmès heeft deze week dan wel het vertrouwen van een Vivaldi-meerderheid en coronavolmachten gekregen, het land wordt eigenlijk bestuurd door een team van virologen, met Steven Van Gucht en Marc Van Ranst in de rol van premier en schaduwpremier. Met de blik op de curve van de coronapatiënten die in onze ziekenhuizen toestromen, bepalen zij wat mag en niet mag.

Geen 'gouvernement des juges' maar een 'gouvernement des virologues' dezer dagen. En die doet dat goed, ze krijgt lof toegezwaaid. 'België is een voorbeeld', zei de Nederlandse topviroloog Ab Osterhaus deze week nog, tot grote tevredenheid van Marc Van Ranst. Er kwamen zelfs felicitaties van Financial Times, die zag hoe de coronacrisis een 'gefragmenteerd Brussel' weer bijeenbrengt. 'De Belgische regering heeft getoond dat een gefragmenteerd land nog altijd een duidelijk antwoord op een pandemie kan formuleren', luidde het.

Toch kunnen we er niet omheen. We zijn stilaan in communistische sferen aanbeland. Meer dan een op de twee werkmensen wordt nu door de overheid betaald. Door de spectaculaire stijging van het aantal tijdelijk werklozen heeft meer dan de helft van de Belgische beroepsbevolking recht op een loon of een vervangingsinkomen van de overheid. Hoe strikter de regering van virologen de wetten van 'social distancing' maakt, hoe meer de economie eronder kreunt. Dat vertaalt zich in een begroting die in een ongezien tempo ontspoort. Het deficit loopt volgens de jongste ramingen op tot 33 miljard euro.

België heeft ondertussen ook zijn 'politbureau', met de partijvoorzitters en de regering-Wilmès die elke zaterdag bijeenkomen om te beslissen waar het naartoe gaat. Nadat de partijvoorzitters pijnlijk hebben gefaald om een regering van nationale unie op de been te brengen, is het back to business: lang leve de particratie. En dat gebeurt allemaal onder de vlag van 'tous ensemble', terwijl het niet gelukt is een regering op de been te brengen die gedragen wordt door een meerderheid in elk landsdeel en waarvan de leidende partij in elk landsdeel deel uitmaakt.

Het parlement wordt twee keer buitenspel gezet. In eerste instantie omdat het de minderheidsregering-Wilmès volmachten toekent en een tweede keer omdat de opvolging van die volmachten elke zaterdag door de partijvoorzitters gebeurt. Dat is bizar, want van de partijvoorzitters zitten er slechts twee in het federale parlement. François De Smet van DéFI en Maxime Prévot van het cdH. Bart De Wever (N-VA) doet niet mee, hij stuurt Kamerfractieleider Peter De Roover naar het Belgische bal van de particratie.

Op die volmachten kwam er er wat kritiek van de Raad van State. Maar volgens professor grondwettelijk recht Toon Moonen (UGent) is er geen juridisch, maar wel een politiek probleem. 'Conclusie? Van bijzondere machten wordt in een democratie niemand blij en de informele randvoorwaarden vergroten de macht van de partijvoorzitters pijnlijk uit. Maar dat is een politiek probleem, geen juridisch', tweette hij.

Volgens Kamervoorzitter Patrick Dewael (Open VLD), die het raderwerk in elkaar bokste, verdient het geen schoonheidsprijs, maar werkt het wel. 'Na maanden stilstand hebben we een regering met volle bevoegdheid, een breed parlementair vertrouwen en bijzondere machten om snel en efficiënt de coronacrisis te bestrijden. Geen slecht resultaat voor wat 'politiek bedrog' en een 'draak van een oplossing' werd genoemd', schudde hij in een tweet alle kritiek van zich af.

De Wever heeft het moeilijk om geloofwaardig oppositie te voeren tegen de crisisaanpak van de regering-Wilmès. 'De winnaars zullen de verliezers zijn. De rekening moet nog worden gemaakt, de eindafrekening kan gruwelijk zijn', waarschuwde hij al.

Door de crisis is er weinig kritiek. Al is het wraakroepend dat de rusthuizen, waar corona is uitgebroken, de strijd moeten aangaan zonder voldoende beschermingsmateriaal en tests. Dat grote stocks mondmaskers verloren zijn gegaan, die door Volksgezondheid opgeslagen waren in legerdepots, is al even wrang.

Ondertussen is het de vraag hoe kan worden vermeden dat de strijd tegen corona de economie totaal verstikt. De Vlaamse werkgeversorganisatie Voka pleit voor een bibberpremie om werknemers te stimuleren aan het werk te blijven. 

Straks wordt het politiek nog moeilijker als 'ideologische beslissingen' moeten worden genomen om de rommel van corona op te kuisen. Er zal moeten worden gesaneerd om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen én werk moeten worden gemaakt van een economische relance. 'Tous ensemble' dreigt dan snel af te brokkelen, want de klassieke politieke tegenstellingen zullen weer de kop opsteken. Dan is het afwachten of de politieke constructie rond de minderheidsregering-Wilmès standhoudt.

Lees verder