nieuwsanalyse

Lessen van boven de Moerdijk

Nederland is al een tijd niet meer het gidsland voor ons. Budgettair staat alles er wel op orde, maar politiek is het land een zootje. ©Hollandse Hoogte / David Rozing

Het ongenoegen van het volk heeft de Nederlandse politiek weer grondig dooreen geschud. Opnieuw halen de uitersten het, de ecologisten en de rechts-populisten, wat een ware ravage veroorzaakt onder de traditionele partijen. Welke lessen kunnen wij daaruit trekken?

De tijd dat Nederland het gidsland was, ligt ver achter ons. Boven de Moerdijk hebben ze sociaal-economisch en budgettair hun zaken wel op orde, maar politiek is het land zo versplinterd dat onbestuurbaarheid stilaan onafwendbaar wordt. De vierpartijencoalitie van de liberale regeringsleider Mark Rutte speelde na de verkiezingen van deze week haar meerderheid kwijt. Meteen telt de Europese Unie haar zestiende minderheidsregering.

Het ongenoegen van het volk heeft de Haagse politiek weer grondig dooreen geschud. De sterke score van GroenLinks, die haar zetels meer dan verdubbelt, is andermaal een bevestiging dat de groenen in deze gepolariseerde tijden aan de winnende hand zijn op links. Maar het is toch vooral de overwinning van de 36-jarige rechtse en populaire Thierry Baudet die eruit springt. Baudets Forum voor Democratie werd vanuit het niets de grootste partij. Dat is niet alleen pijnlijk voor Rutte, de overwinning van Baudet is vooral ook de nederlaag van de islamcriticus Geert Wilders. Het is eigenlijk wat het Vlaams Belang in 2010 meemaakte toen de N-VA won.

Dezelfde thema's

De overwinning van Baudet sterkt de N-VA-voorzitter Bart De Wever dat hij bij ons op het juiste spoor zit. Baudet bespeelt dezelfde, winnende thema’s als de N-VA, zegt hij: ‘Het migratiebeleid moet strakker, het VN-migratieverdrag is fout, ecorealisme in plaats van het groene klimaatdictaat dat leidt tot afbraak van de groei en welvaart, er is niets vies aan de eigen identiteit en beschaving en het onderwijs moet kwalitatiever’.

Thierry Baudet en Bart De Wever laven zich aan dezelfde stroming, met Roger Scruton als geestelijke vader.

Baudet laaft zich aan dezelfde bron van conservatisme als De Wever, met de Britse conservatief Roger Scruton als geestelijke vader. Scruton is de bedenker van de term oikofobia, de angst voor het eigene of de aversie van wereldburgers voor het nest waaruit ze komen. Een verwijt dat hij maakt aan het adres van de soixante-huitards. Als Theo Francken een tweet afsluit met de hashtag #wegmetons, is dat een verwijzing naar Scrutons oikofobia.

Baudet en Scruton waren trouwens van de partij toen De Wever vorig jaar in Londen was voor een lezing over het conservatisme. Scruton bleek er niet hoog op te lopen met Baudet. ‘Hij is over the top. Hij voelt de nuances niet en is vooral populair omdat hij er goed uitziet op tv’, klonk het met een stiff upper lip. Een Britse conservatief als Scruton kijkt met grote ogen naar een politicus als Baudet die zichzelf sterallures aanmeet en halfnaakte vakantiefoto’s aan de rand van een zwembad op het sociale netwerk Instagram post.

Typisch Hollandse

Dat typisch Hollandse, waarvan alleen Hollanders smullen, maakt Baudet ook zo populair, denkt De Wever.

Baudet is een nieuwe Pim Fortuyn: vlot, sexy en academisch, maar begrijpelijk voor de man in de straat.
Bart De Wever
Voorzitter N-VA

‘Hij is een nieuwe Pim Fortuyn: vlot, sexy en academisch, maar begrijpelijk voor de man in de straat’. En hij bespeelt een breder pallet dan Wilders, die het alleen nog over de islam heeft. Een beetje vergelijkbaar met de grijsgedraaide plaat van de Vlaams Belang-topper Filip Dewinter. Van Baudet wordt gedacht dat hij meer dan Wilders op het beleid kan wegen, wat in ons land ook kiezers van het Vlaams Belang naar de N-VA dreef.

De vraag is of De Wever na jaren van beleidsdeelname zijn N-VA nog kan verkopen als een partij die buiten het traditionele politieke bestel staat. Dat anti-establishmentgegeven is een belangrijk ingrediënt van het succes van rechts-conservatieve partijen, wat een ‘new kid on the block’ als Baudet volop uitspeelt.

Achterna hollen

Volgens CD&V-voorzitter Wouter Beke heeft de N-VA die maagdelijkheid niet meer en spreidt De Wever met zijn discours alleen maar het bedje van het Vlaams Belang. Voor Beke is de les van de gemeenteraadsverkiezingen op 14 oktober geweest dat het geen zin heeft om het Vlaams Belang achterna te hollen. Het brengt extreemrechts alleen maar opnieuw tot leven.

Dat er in elke tuin al eens onkruid groeit, daaraan kan je niets veranderen. Maar als je het zelf gaat bemesten, schrik dan niet dat het de bloemen overwoekert.
Wouter Beke
Voorzitter CD&V

‘Dat er in elke tuin al eens onkruid groeit, daaraan kan je niets veranderen. Maar als je het zelf gaat bemesten, schrik dan niet dat het de bloemen overwoekert’, tweette hij zijn gedacht al eens.

Volgens Beke heeft het christendemocratische CDA in Nederland dezelfde fout gemaakt door naar rechts af te slaan, zoals bleek bij de afwijzing van het kinderpardon voor minderjarige vluchtelingen. Zo speelde het CDA haar eigenheid als centrumpartij onderweg kwijt, wat zich vertaalde in verder verlies. ‘Het CDA komt nu kijken naar hoe wij het doen, eerder dan andersom’, is te horen bij CD&V, dat zich - gesterkt door de goede verkiezingsuitslag van 14 oktober - meer dan ooit weer in het ‘moedige midden’ positioneert.

Bouwen, niet slopen

Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten ziet in de score van Mark Rutte de bevestiging dat de positieve ‘gewoon doen’-koers van Open VLD de juiste is.

‘Rutte blijft stevig overeind, ook als het waait in de Nederlandse politiek. Altijd positief, met een verhaal vóór Nederland en vóór samenwerking. Bouwen, niet slopen. Alleen zo gaat een land vooruit’, tweette ze. Al is het maar de vraag of Rutten zich wel kan spiegelen aan Rutte, want Open VLD vaart een linksere koers dan de VVD van Rutte, die een sympathiekere versie probeert te zijn van Baudet.

Elke Vlaamse partijvoorzitter denkt dus goed bezig te zijn, en ziet in de Nederlandse verkiezingsuitslag geen waarschuwing, maar een bevestiging van het eigen gelijk. Zo trekt dus niemand lessen van boven de Moerdijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie