Linkse onmacht op Dag van de Arbeid

John Crombez, voorzitter van sp.a. ©BELGA

Het minimumloon met zowat de helft verhogen tot 2.300 euro was het speerpunt van de socialisten op 1 mei. Ook al dreigt het effect daarvan averechts uit te draaien en jobs voor de kleine man te vernietigen. Het illustreert nog eens hoe de socialisten radicaal links gaan in de hoop weer de gewone man weer te bereiken.

Het minimumloon fors optrekken, de verhoging van de pensioenleeftijd terugdraaien, de miljarden voor nieuwe gevechtsvliegtuigen gebruiken voor de zorgcrisis. Dat zijn de speerpunten van de socialisten in hun oppositie tegen de ‘rechtse regering’ van Charles Michel (MR) en Bart De Wever (N-VA).

De socialisten proberen zich weer op de kaart te zetten door een ruk naar links te maken, in een poging de harten van de werkmens weer te veroveren. De opkomst van de communistische PVDA/PTB, zeker in Wallonië, maakte duidelijk dat radicaal links aanspreekt, al blijkt uit de jongste peilingen dat de opmars van de PVDA al even snel weer voorbij is.

Het is maar de vraag of radicaal links het antwoord is voor de crisis waarin de socialisten in bijna heel Europa zitten. De Britse socialistische leider Jeremy Corbyn, die met zijn radicaal links verhaal een zeldzaam lichtpunt is voor socialisten in heel Europa, kon de verwachte doorbraak in de lokale Britse verkiezingen niet waarmaken.

De vraag is of radicaal links het antwoord is voor de crisis waarin de socialisten zitten.

Volgens Kamerlid en burgemeester van Vilvoorde Hans Bonte is het probleem dat de socialisten de mensen niet meer raken. ‘Ik mis de verontwaardiging’, zei Bonte op 1 mei in De Morgen. Bonte mag dan chagrijnig zijn over de strenge decumulregels, waardoor zijn nationale carrière teneinde loopt, hij legt de vinger wel op de wonde. De socialisten zijn hun appel kwijtgeraakt. Een jarenlange machtsdeelname tast de geloofwaardigheid aan.

Voor De Wever was het makkelijk scoren door de ‘sossen’ de schuld te geven van alles wat misliep. Volgens Bonte gaan de socialisten daar nog altijd onder gebukt. ‘We mogen niet meer wegduiken wanneer de regering roept: ‘Dat komt door de sossen’. De schaamte om onze erfenis doet me pijn. Sos, dat is godverdomme een eretitel’, betoogde hij.

Het lijkt wat te streng van Bonte, want stilaan vindt de nieuwe generatie onder aanvoeren van John Crombez weer zijn draai. De erfenis van de socialisten, die zich altijd hebben opgeworpen als de verdedigers van ‘uw sociale zekerheid’, wordt weer met vuur verdedigd. Daarbij is de sp.a nieuwe stijl zelfs niet vies van een snuifje rood populisme.

De antwoorden die de sp.a naar voren schuift, zijn de klassieke recepten ter linkerzijde. Zoals ook die twee andere traditionele partijen, de christendemocraten en de liberalen, teruggrijpen naar hun corebusiness. Het is een klassieke reflex van partijen die het moeilijk hebben, zoals het geval is voor de socialisten, christendemocraten en liberalen.

Of ze daarmee de onderhuidse colère van de baldadig kiezers kunnen capteren, zoals Donald Trump in de VS deed en de N-VA in Vlaanderen, is nog maar de vraag. De aantrekkingskracht van Trump en De Wever is dat ze gezien worden als tegenstanders van het systeem, zoals overigens ook de socialisten in de begindagen een antisysteempartij waren.

Louis Tobback (links) met Karel Van Miert (rechts) in 1982. ©BELGA

Tobback: 'Ik denk dat het al een stuk beter gaat'

Éminence grise Louis Tobback lijkt milder geworden voor zijn partij. Zeker in Antwerpen heeft hij er een goed oog in. Hoewel hij in Leuven de fakkel doorgeeft aan Mohamed Ridouani, zit op zijn scherp politiek inzicht nog geen sleet.

Louis Tobback (sp.a) mocht deze week tachtig kaarsjes uitblazen. Hij is meteen de oudste burgemeester van Vlaanderen. ‘Er zit meer politieke feeling in de pink van Tobback dan in de hele nieuwe generatie’, zei wijlen Steve Stevaert ooit over de nestor van de socialisten, met wie hij hoog opliep.

Vanuit het Leuvense stadhuis durfde Tobback bij momenten zwaar uit te halen naar zijn partij. Hij kon mensen maken en kraken. Dat deed hij met toenmalig voorzitster Caroline Gennez, toen die ter wille van ‘overloper’ Bert Anciaux, de naam van de partij wou veranderen in Socialisten en Progressieven  Anders. Omdat Tobback dat niet pikte, ging dat nooit door. Met Gennez kwam het nooit meer goed, waarna in 2011 Bruno Tobback, Louis’ zoon, de fakkel overnam aan de Grasmarkt.

Toen ook tegen Bruno Tobback een paleisrevolutie uitbrak, en John Crombez de nieuwe voorzitter werd, liet Louis Tobback weer van zich horen. Hij  hekelde het zwakke weerwerk dat de jonge generatie sp.a’ers bood ten opzichte van de centrumrechtse regering-Michel.

Uw sociale zekerheid

Maar op 1 mei was hij opvallend mild. Tobback erkent dat zijn partij het moeilijk heeft, maar vindt dat Crombez en co. nu wel stevig oppositiewerk bieden. ‘Toen ik in de oppositie belandde, hadden we al oppositieperiodes achter de rug. We hadden een zekere training in het oppositie voeren. Na 25 jaar ben je die reflex kwijt en moet je die weer aankweken. Ik denk dat het op dit moment al een stuk beter gaat. Dat bewijst het optreden rond de F-16’s, de Kaaimantaks, of de zorg’, zei Tobback in ‘De ochtend’.

Zelfs in Antwerpen heeft hij er een goed oog in, ook al schoot de plaatselijke voorzitter Tom Meeuws zich daar al meermaals in de voet. Tobback sluit niet uit dat de sp.a-lijsttrekster Jinnih Beels burgemeester wordt. ‘Kris Peeters had daarvoor in aanmerking kunnen komen, maar hij heeft zijn kans verbrod op een manier die ik nog altijd probeer te begrijpen’, aldus Tobback, waarmee hij nog eens zoals vanouds uithaalde naar CD&V, de partij die hij ooit een ‘kwal’ noemde.

Over Beels zei hij dan weer: ‘Ze hebben iemand gehad die een partijkaart had, maar die geen socialist was en nu hebben ze iemand die geen partijkaart heeft, maar wel een socialiste is in alles wat ze zegt en doet.’ Waarmee hij Patrick Janssens, zijn voormalige partijvoorzitter en de ex-burgemeester van Antwerpen, ook nog even onderschoffelde.

De nestor bestrijdt dat de boodschap van de socialisten niet meer aanslaat. ‘Als we een minder ongelijke samenleving zijn, als het verschil tussen arm en rijk kleiner is dan in de ons omringende landen, dan is dat onder meer omdat socialisten en vakbonden zwaar gewogen hebben op de samenleving, de sociale zekerheid mogelijk hebben gemaakt en arbeidsomstandigheden hebben verbeterd’, zegt hij.

Zelf heeft hij ook moeilijke periodes meegemaakt. Zijn generatie werd volledig uit elkaar gespeeld in de Agusta-affaire, het schandaal met smeergeld bij de aankoop van legerhelikopters. Tobback offerde zich op als boegbeeld van de kiescampagne die daarop volgde, in de wetenschap dat zijn partij een pandoering wachtte.

Hoe hij de schade toen beperkte, blijft tot voorbeeld strekken. De Leuvenaar wierp zich op als de behoeder van de sociale zekerheid. De affiches met enkel zijn kop en de slogan ‘Uw sociale zekerheid’ werden iconisch. Het blijft een bron van inspiratie. Zo lijken Crombez en co. de partij anno 2018 bij de haren uit het moeras te willen trekken door terug te grijpen naar de recepten van Louis Tobback, de behoeder van uw sociale zekerheid.

 

 

Louis Tobback (midden), Luc Van den Bossche (links) en Frank Vandenbroucke (rechts) in 1995. ©Belga

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud