nieuwsanalyse

Plots is het klimaat hot

©Wouter Van Vooren

Vier maanden voor de verkiezingen staat het klimaat helemaal bovenaan op de politieke agenda, nu blijkt dat het protest van de klimaatspijbelaars almaar toeneemt. En dat leidt - behalve bij Groen - tot zenuwachtigheid op de partijhoofdkwartieren. Hoe positioneer je je als partij in een debat dat niet tot je corebusiness behoort?

‘Hier is uw draagvlak.’ Zo snoerde de 17-jarige Anuna De Wever, de roergangster van de klimaatspijbelaars, haar critici de mond toen bleek dat er donderdag 35.000 jonge betogers aanwezig waren in Brussel voor de derde klimaatmars op rij. De jongeren zijn van plan verder te doen tot aan de verkiezingen in mei om de politici een geweten te schoppen. Zondag worden opnieuw duizenden betogers verwacht in Brussel.

©BELGA

Intussen gaan op de partijhoofdkwartieren de alarmbellen af. Stilaan wordt ermee rekening gehouden dat klimaat een belangrijk thema wordt in de campagne.

Voor Groen is dat een geschenk uit de hemel. De groenen scoorden al goed bij de lokale verkiezingen van oktober, maar kunnen nu kapitaliseren op hun corebusiness. Andere partijen zijn zich nog volop aan het positioneren in het debat, omdat ze beseffen dat het een thema wordt. Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten schoof op de nieuwjaarsreceptie van haar partij het klimaat naar voren als een van de drie speerpunten van de liberale campagne. CD&V-voorzitter Wouter Beke stelde voorzichtig voor het bedrijfswagenpark te vergroenen en statiegeld in te voeren op plastiek. Maar je voelt aan dat CD&V, dat met Joke Schauvlieghe al jaren de minister van Omgeving en Natuur levert, moeilijk zit. Als de partij nu plots zegt dat alles anders moet, komt dat neer op een desavouering van het beleid dat Schauvlieghe al die tijd heeft gevoerd.

Ecorealisten

De N-VA gooit het over een andere boeg. De Vlaams-nationalisten stellen zich als ‘ecorealisten’ op. Ze gaan voluit voor kernenergie en ze zijn kritisch over de klimaatbetogers. De partij vreest dat de lage inkomens het slachtoffer worden van de maatregelen die de klimaatbetogers voorstellen. Vaak gaat een beter klimaatbeleid gepaard met de verhoging van de belastingen op milieuvervuilende producten. Daar zijn de armsten dikwijls het eerste slachtoffer van.

Dat ligt ook aan de basis van de beweging van de gele hesjes in Frankrijk, die in eerste instantie opkwamen tegen een nieuwe klimaatbelastingen op brandstof.

Als ecorealistische partij wil de N-VA zich van de anderen onderscheiden. Maar ook in die hoek voelt men zich wat onwennig. Het laatste wat De Wever en co. wensten, was dat het over het milieu zou gaan in de campagne. Ze zouden het liever over migratie en identiteit hebben.

Om die reden maakten de Vlaams-nationalisten eind vorig jaar een statement door zich te verzetten tegen het VN-migratiepact, dat de wereldwijde migratiestroom beter moet regelen. Dat leidde tot de val van regering-Michel. De N-VA hoopte dat dat tot vervroegde verkiezingen in januari zou leiden en dat het tijdens de korte campagne over haar corebusiness - migratie en identiteit - zou gaan.

Zonder nieuw event wordt het klimaat het thema voor 26 mei.

Maar dat was zonder de andere partijen van de regering-Michel gerekend. Open VLD, CD&V en de MR zagen het niet zitten om met het geliefkoosde thema van de N-VA naar de stembus te trekken. Dus werd - in een een-tweetje met de koning - beslist de regering in lopende zaken overeind te houden tot de normale verkiezingsdatum van 26 mei.

Intussen wordt over het VNmigratiepact niet meer gerept. Erger nog, de partij ligt onder vuur op haar favoriete migratieterrein. Haar goudhaantje, Theo Francken, moet al weken door het stof omdat zijn kabinet samenwerkte met een Mechels N-VA-gemeenteraadslid dat werd aangehouden omdat hij ervan verdacht wordt humanitaire visa voor grof geld te hebben verkocht.

Stilaan beseffen ze bij de N-VA dat ze het geweer van schouder moeten veranderen. Voorzitter Bart De Wever gaf alvast een schot voor de boeg en greep terug naar het recept waar zijn partij in 2014 goed mee scoorde: de aanval op de PS. Volgens De Wever zijn de Franstalige socialisten erop uit de macht weer te veroveren en willen ze alle sociaal-economische hervormingen van de regering-Michel terugdraaien. Tegen die ‘reconquista’ of ‘remontada’, zoals PS-voorzitter Elio Di Rupo het noemt, wil De Wever zich met hand en tand verzetten.

Op die manier proberen de PS en de N-VA het debat te beheersen. Het uitspelen van het PS-model tegenover het N-VA-model was ook in 2014 voor beide partijen het recept voor een electorale overwinning.

Commedia dell’arte

©BELGA

Om die setting te counteren gooide premier Charles Michel (MR), die zich tot dusver buiten het campagnegewoel had gehouden omdat hij wilde bewijzen dat hij tot op het einde zou besturen, zich in de strijd. Vanuit Davos haalde hij scherp uit omdat hij naar eigen zeggen de ‘commedia dell’arte’ tussen de N-VA en de PS niet langer kon aanzien. ‘De as N-VA-PS, dat is de as van de shutdown’, fulmineerde hij. Daarmee maakt hij de vergelijking tussen de huidige impasse in de VS en de honderden dagen dat de N-VA en de PS in 2010-2011 vruchteloos hebben onderhandeld om een regering te vormen.

Het is maar de vraag of deze campagne een remake wordt van 2014. Vandaag neemt het klimaat de bovenhand. Zonder nieuw event - een nieuwe migratiecrisis bijvoorbeeld - wordt dat wellicht het thema voor 26 mei.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie