weekboek

Vooruit met de Mondeo

Redacteur Politiek & Economie

Achter de façade van Vooruit, de fonkelnieuwe socialistische beweging die zondag wordt gelanceerd, gaat maanden van gesleutel schuil. Na twintig jaar wil Conner Rousseau weer verkiezingen winnen.

Corona gooide roet in het eten, waardoor de lancering van Vooruit niet zoals gepland in december kon doorgaan. Maar zondag is het dan toch zover. Sp.a-voorzitter Conner Rousseau lanceert de socialistische beweging Vooruit.

‘De nieuwe naam is een knipoog naar ons verleden, met het vizier op de toekomst’, zei Rousseau, toen hij op 9 september 2020 bekendmaakte dat de sp.a zou vervellen tot Vooruit, dat een retrologo meekrijgt.

Het lijkt wel een grapje van Rousseau met de geschiedenis, want in 1877 werd vanuit de Gentse coöperatie Vooruit de Vlaamsche Socialistische Arbeiderspartij opgericht. Bijna anderhalve eeuw later draait de partijvoorzitter de wijzers van de klok terug.

Wat Vooruit om het lijf heeft, benieuwt alle politieke hoofdkwartieren. Niemand betwist dat de jonge voorzitter goed bezig is. ‘Hij is fris, modern en wervend, maar behalve hem valt er niet veel te zien’, zegt een andere partijvoorzitter.

Tijdens de regeringsonderhandelingen liet Rousseau zien dat hij iets kan, zoals hij het zelf graag zegt. Hij loodste de sp.a in de regering en verraste met de casting van Frank Vandenbroucke als minister van Volksgezondheid. ‘He is back, bitches’, maakte hij de comeback van de oud-strijder bekend.

Rousseau wil met Vooruit opnieuw connectie maken met de modale Vlaming.

Brainstormsessies

Sinds de regering-De Croo van start is gegaan, heeft Rousseau niet achterovergeleund. Hij rolde de mouwen weer op, want er was heel wat werk om de partij te redden. Die opdracht is duizendmaal moeilijker dan een regering vormen.

‘Vergeet niet dat we in de peilingen onder 10 procent waren gezakt. De partij was verzand in negativisme, zat in het defensief en was conservatief. Het status quo verdedigen, daar ga je niet mee vooruit’, zegt een partijstrateeg.

Tijdens brainstormsessies in de zomer van 2020 lagen twee grote scenario’s op tafel. ‘Ofwel een speedboot bouwen rond Conner, ofwel de tanker van richting doen veranderen’, zegt een insider.

Een speedboot had snel succes kunnen bieden, maar al gauw liet Rousseau weten geen snel succes te willen bouwen rond zijn persoon, ook al heeft de Franse president Emmanuel Macron dat met En Marche succesvol voorgedaan.

Een gesprek in de zomer met Patrick Janssens, de marketeer-partijvoorzitter die de SP in 2001 omvormde tot de sp.a, was een sleutelmoment. Volgens Janssens was zijn vernieuwingsoperatie mislukt, omdat die helemaal rond Steve Stevaert was gebouwd, zonder dat er een fundering onder zat. Rousseau kreeg de raad een stevige organisatie op poten te zetten.

Sindsdien heeft hij het sp.a-gebouw van boven tot onder gestript. De macht van de provinciale secretariaten is gebroken, waardoor er weer eenheid van commando is. Op het hoofdkwartier is de studiedienst, de communicatiedienst en de lokale ondersteuning versterkt.

De macht van de provinciale secretariaten is gebroken, waardoor er weer eenheid van commando is.

Als de sp.a straks verhuist van de kantoren zonder ramen aan de Grasmarkt naar het stijlvolle PS-hoofdkwartier aan de Keizerslaan, dat veel weg heeft van een uitstalraam voor het socialisme, gaat daar bij de Vlaamse socialisten een strakke organisatie achter schuil.

De missie die Rousseau voor ogen heeft, is van de socialistische beweging weer een oorlogsmachine maken, die na bijna 20 jaar weer verkiezingen kan winnen. De voorzitter baseert zich op zijn eigen succes op sociale media, om ook een winnende strategie voor Vooruit uit te tekenen.

Bereik en betrokkenheid zijn de twee sleutelbegrippen. Van alle politici heeft Rousseau het grootste bereik op Instagram, meer dan Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken, die zich even behendig bedient van sociale media. Waar Rousseau vooral belang aan hecht, is dat de betrokkenheid groot is.

Dat zijn de ingrediënten waarmee hij van Vooruit een brede socialistische beweging wil maken. De oproep zal worden gelanceerd om ‘zonder taboes of heilige huisjes’ mee na te denken hoe we van ons land ‘het beste land ter wereld’ kunnen maken. Dat toekomstbeeld van een beter land moet mensen uit alle windrichtingen enthousiast maken om mee te doen.

Middenklasseauto

Rousseau kent zijn geschiedenis. Hij spreekt over de ‘Mondeo-man’. Dat beeld gebruikte de Britse socialistische leider Tony Blair toen hij de Derde Weg uitstippelde. Die moest de sociaaldemocratie aansluiting doen vinden bij de middenklasse die met een Ford Mondeo rondreed.

Vandenbroucke vertaalde dat toen naar de ‘actieve welvaartsstaat’, wat 20 jaar geleden het project was van de paars-groene regering-Verhofstadt. Rousseau zal nooit de link leggen naar de Derde Weg. ‘Want die ken ik niet en interesseert me niet.’ Intellectualisme past niet bij het imago van Rousseau. Zoals Stevaert zet hij zich ertegen af.

Rousseau wil met Vooruit weer de connectie maken met de modale Vlaming, die de sp.a onderweg is kwijtgespeeld. Hij mikt op het politieke centrum, al behoudt hij de ‘Go Left’-retoriek van zijn voorganger John Crombez voor de congressen die nog volgen.

De voorzitter heeft een brede centrumlinkse beweging in gedachten, als tegenvoeter van een centrumrechts blok. Rousseau ziet net als N-VA-voorzitter Bart De Wever het toekomstig partijlandschap evolueren naar een tweestromenland, met daarnaast de extremen.

De socialistische voorzitter heeft goed opgelet hoe De Wever de N-VA heeft uitgebouwd tot een centrumrechtse volkspartij. De N-VA is een huis met veel kamers, net als CD&V dat als volkspartij was, die veel kiezers kan aanspreken. Onder wie de broer van Rousseau, die een ondernemer is en voor de rechtse sociaal-economische koers van de N-VA kiest. Maar de N-VA biedt ook onderdak aan Vlaamsgezinde kiezers, of mensen die voor het rechtse discours van Theo Francken kiezen.

Hoe De Wever erin geslaagd is op centrumrechts een volkspartij uit te bouwen, zo wil Rousseau een centrumlinks blok smeden rond Vooruit. ‘We gaan wat partijen overbodig maken’, zei Rousseau in een interview met De Tijd. Dat leidde ter linkerzijde al tot nervositeit.

Hoe De Wever erin geslaagd is op centrumrechts een volkspartij uit te bouwen, zo wil Rousseau een centrumlinks blok smeden rond Vooruit.

De vraag op veel partijhoofdkwartieren is of de vervelling van de sp.a naar Vooruit meer is dan een politieke marketingoperatie. Meer dan de factor-Rousseau. ‘Vooralsnog hebben we weinig inhoud gezien, behalve wat buzzwords’, zegt een partijvoorzitter.

Denemarken lijkt het gidsland. De socialisten hebben er succes. ‘Socialisten willen biefstukken. Geen gepamper van migranten of woke shit en irritante klimaatpubers’, verklaart een partijvoorzitter het Deens succes van de socialisten.

Crombez heeft als partijvoorzitter een poging gedaan om de sp.a op die Deense lijn te zetten, maar kreeg af te rekenen met intern verzet. Rousseau nam de draad op waar Crombez hem had losgelaten, maar hoedt er zich voor al een vaste koers voor Vooruit uit te stippelen.

Rousseau schetst enkel de contouren. Vooruit zal zijn weg moeten zoeken in een centrumlinkse bedding. Vandaar dat de baseline ‘socialistische beweging’ blijft. Als het de bedoeling is ramen en deuren open te gooien, timmer je niet op voorhand alles dicht.

Lees verder