Vredesbestand over corona

Alexander De Croo en Bart De Wever met een klinische elleboog. ©Photo News

'Hier moeten we samen door.' Premier Alexander De Croo (Open VLD) en Bart De Wever (N-VA) bezegelden in het UZ Antwerpen met een klinische elleboog een vredesbestand over corona.

Dat hij naar de zijlijn is geduwd door de liberalen, die voor paars-groen en niet voor paars-geel kozen, is een mokerslag geweest voor Bart De Wever. Die haalt uit zijn boosheid de brandstof om er nog eens tegenaan te gaan. Hij doet er nog een zesde mandaat bij als partijvoorzitter, waardoor hij de langst zetelende partijvoorzitter ooit wordt.

De Wever is de enige kandidaat om zichzelf op te volgen, waardoor hij zich aan een stalinistische score mag verwachten. Met een knipoog gooide hij er al een spreekwoord in het Russisch tegenaan. 'Два медведя в одной берлоге не живут.' Twee beren leven niet in hetzelfde hol. Theo Francken zal nog wat geduld moeten oefenen.

Fatsoenlijk rechts

Het wordt voor De Wever geen wandeling in het park, want de N-VA zit in de 'piepzak', zoals de N-VA-voorzitter het eerder al zei. De partij staat in een moeilijke spreidstand: de Vlaamse regering leiden en tegelijk federaal oppositie voeren tegen de twee partijen - Open VLD en CD&V - waarmee die Vlaamse regering wordt gevormd.

Misschien nog moeilijker is dat de N-VA gesandwicht zit tussen het Vlaams Belang en de Vivaldi-regering. De kunst zal zijn de N-VA weer op de kaart te zetten als een fatsoenlijke rechtse beleidspartij.

Ondanks de berichten dat De Wever en de N-VA hun beste tijd hebben gehad, leert een nieuwe peiling van Het Laatste Nieuws, VTM Nieuws, RTL en Le Soir dat de N-VA nog altijd het grootste potentieel van alle partijen heeft, ook al heeft het Vlaams Belang in de peilingen de koppositie overgenomen. Van de ondervraagden geeft 43,1 procent aan een stem voor N-VA te overwegen, terwijl dat 40,4 procent is voor het Vlaams Belang.

Als De Wever het goed speelt, kan de N-VA in 2024 terugkomen als de partij die incontournabel is. Hij laat zich dan ook niet verblinden door woede, zoals deze week al bleek tijdens een ontmoeting met premier Alexander De Croo in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Het was de eerste keer dat de twee elkaar onder vier ogen zagen, nadat De Croo een Vivaldi-coalitie had gesmeed en De Wever buitenspel had gezet.

De elleboog die de twee elkaar gaven, zag er klinisch uit. Alsof De Wever de premier geen blik waardig gunde, maar eigenlijk was het beeld dat van de bezegeling van een politiek vredesbestand, nu het weer alle hens aan dek is in de strijd tegen corona. In een kort en discreet onderonsje liet de premier verstaan dat het 'aanpakken van de covidpandemie geen partijpolitiek verdraagt'. Daarop bevestigde de N-VA-kopman 'dat we er nu samen door moeten'.

De Wever positioneert de N-VA dus niet als een antisysteempartij, maar blijft de kaart trekken van een beleidspartij. Hij wil de centrumrechtse kiezer weer binnenhalen, en de rechterflank beschermen tegen een verder vertrek van kiezers naar het Vlaams Belang, dat met voorzitter Tom Van Grieken helemaal op de lijn van een antisysteempartij blijft zitten. Symbolisch is dat Van Grieken weigert de corona-app te downloaden. Zijn uitleg: hij vertrouwt de Belgische staat niet. 'Hoe meer wantrouwen, hoe beter.'

Economie

De Wever beseft dat een open politieke strijd over de corona-aanpak alleen maar verliezers oplevert. Toch betekent dat niet dat hij helemaal ontwapent. Daarvoor staat te veel op het spel. De Vlaams-nationalisten zijn het ermee eens dat de maatregelen moeten worden aangescherpt, maar de economie mag niet worden lamgelegd.

De Wever beseft dat een open politieke strijd over de corona-aanpak alleen maar verliezers oplevert. Toch betekent dat niet dat hij helemaal ontwapent.

Achter de schermen zette de N-VA zich met de Vlaamse regering schrap voor een clash in het Overlegcomité, dat vrijdagnamiddag bijeenkwam. Vanuit de federale logica had De Croo een gemeenschappelijke aanpak voor heel het land voor ogen, maar de Vlaamse regering zag dat anders. De inschatting is dat de situatie ook in Vlaanderen zorgwekkend is, maar dat er niet zo'n drastische maatregelen als in Brussel en Wallonië nodig zijn. Dat kon niet verhinderen dat de hele horeca voor vier weken dichtgaat en er een avondklok komt in heel het land.

Het zal niet de laatste keer zijn dat het 'samenwerkingsfederalisme' onder druk komt te staan, want de N-VA zit alleen in de Vlaamse regering, terwijl Open VLD en CD&V ook in de federale Vivaldi-regering zitten. Open VLD zit als enige partij van de Vlaamse coalitie ook nog eens in de Brusselse regering. Naar wie zal de politieke loyauteit uitgaan?

Dat Brussel een tol wil invoeren voor wie Brussel binnenrijdt, maakte al duidelijk hoe moeilijk het voor de politieke hoofdkwartieren wordt om alles bij elkaar te houden. Vanuit de Vlaamse regering kwam er kritiek op de Brusselse tolplannen, omdat die voor de Vlaamse pendelaars neerkomen op een belastingverhoging. Maar naar wie gaat de loyauteit van Open VLD? In de Brusselse regering is de liberaal Sven Gatz een jaar geleden akkoord gegaan met het principe van de tolheffing.

Aan de Melsensstraat, waar het hoofdkwartier van Open VLD ligt, wordt gesust dat het allemaal zo'n vaart niet zal lopen. Daar ziet het inderdaad naar uit, want aan Franstalige zijde wordt evenzeer de vraag gesteld of de Waalse PS de Brusselse kameraden daarin zal volgen. Maar er is dus niet veel nodig of de broze evenwichten liggen aan diggelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie