nieuwsanalyse

Waarom Bart de verzoening preekt

De Antwerpse burgemeester Bart De Wever voert zijn paringsdans op met Groen-kopman Wouter Van Besien. ©Jan Van der Perre/ID

‘Ik ga een soort nationale verzoening prediken. Het is tijd voor verzoening. We kunnen zo niet verder tegen links. Ik word zo moe van die oorlog elke dag.’ Bart De Wever voerde op de verkiezingsavond in zijn ‘war room’ een sterk stukje theater op. Alsof de camera’s van VTM-sterreporter Paul Jambers niet draaiden.

De Wever weet als geen ander hoe hij zijn boodschap moet verpakken en verkopen. Dat hij graag Groen mee aan boord zou hijsen in Antwerpen, had hij voor de verkiezingen tussen neus en lippen al wel eens laten vallen. Op de verkiezingsavond zelf, in het ‘exclusieve portret achter de schermen’ dat Jambers maakte, ontpopte De Wever zich als de magistrale regisseur van zijn eigen boodschap.

De eerste resultaten lopen binnen en De Wever sakkert dat het er niet goed uitziet. Maar naarmate de resultaten binnenkomen van Antwerpen, blijkt dat hij het even goed heeft gedaan als de monsterscore van 2012. In de war room, waar zijn eerste kring van getrouwen, onder wie Annick De Ridder, Fons Duchateau, Koen Kennis, zijn kabinetschef Filip Beirnaerts en zijn woordvoerder Johan Vermant, zit, veert De Wever plots op.

Ongeloofwaardig

‘Het is echt tijd voor verzoening, want we kunnen zo niet verder. Eigenlijk zouden we moeten zeggen: ‘Overstijg dat’. Ik denk dat ik dat straks écht ga zeggen’, klinkt het. De verbazing is groot in de kamer, alsof het gaat om een onverwachte wending, een spontane ingeving van De Wever, die zelf ook doet alsof hij vergeten is dat de camera’s draaien. Het moet de geloofwaardigheid van een ongeloofwaardige boodschap kracht bij zetten.

Hoezo zou De Wever moe zijn van het gevecht met links? Hij heeft het zelf opgezocht en er verkiezing na verkiezing door gewonnen. Maar er zijn redenen om een opening te maken naar de groenen. Die geeft De Wever zelf in de reportage. ‘Ik stel voor dat we de hand uitreiken naar zij die ons aan een riante meerderheid kunnen helpen. Ik vind dat dat onze openingszet moet zijn’, zegt hij aan zijn getrouwen.

Met zijn straffe taal over migranten verliest Bart De Wever het vroeg of laat van de demografische realiteit in Antwerpen.

Dat hij de groenen de hand reikt, biedt hem alleen maar winnende kaarten op. Met de groenen erbij kan hij het probleem ontmijnen van de krappe meerderheid, die een voortzetting van de aan metaalmoeheid lijdende coalitie van de N-VA, CD&V en Open VLD inhoudt. Elke stem telt dan, waardoor Kris Peeters en Philippe De Backer de prijs kunnen opdrijven. Door de groenen op te vrijen, zet De Wever CD&V en Open VLD onder druk.

En als de groenen de boot toch afhouden, kan hij zeggen dat de groenen hun verantwoordelijkheid niet durven op te nemen, een dilemma waar Wouter Van Besien en Meyrem Almaci nu al mee worstelen.

Maar daar is het De Wever eigenlijk niet om te doen. Hij wil Groen overtuigen dat hij goede redenen heeft om aan een nieuw avontuur te beginnen, met de belofte dat Groen dan ook na de Vlaamse en federale verkiezingen van mei 2019 mee kan besturen.

Vandaar dat hij in de repo van Jambers het bredere plaatje mee geeft. ‘Hoe kunnen we nu winnen in Borgerhout? De transitie van onze bevolking gaat voort. Je moet de demografie eens bekijken. Reden te meer om naar de grote verzoening te gaan. Want binnen de zes jaar gaat het niet beter zijn’, zegt de burgemeester-voorzitter.

Het is een omfloerste verwijzing naar de toename van het aantal Antwerpenaren met allochtone roots, waardoor ook Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter al meermaals liet verstaan dat hij met zijn antivreemdelingendiscours steeds minder ver kan springen in Antwerpen. Als De Wever blijft doorgaan met zijn straffe taal over migranten verliest ook hij het vroeg of laat van de demografische realiteit in Antwerpen.

Dat is een van de redenen waarom een alliantie met Groen zo interessant kan zijn voor De Wever, die graag het stuurwiel in handen wil houden. ‘Het is onze kans om binnen zes jaar terug in de driver’s seat te gaan zitten.’

Volksfront

Bovendien zou De Wever met de groenen de controle krijgen over heel ’t Stad, ook in de districten. Dat Borgerhout in handen was van socialisten, groenen en communisten was de burgemeester een doorn in het oog. Het maakte besturen volgens hem tot een hel. ‘Als we het met een krappe meerderheid moeten opnemen tegen dat volksfront van de oppositie, dan is dat hier weer zes jaar oorlog op straat’, zegt hij. Met Groen heeft De Wever overal in de stad én de districten een meerderheid.

Als de grote verzoener dekt De Wever meteen ook zijn zwakke flank af. Hij zou niet meer kunnen worden weggezet als de baarlijke duivel, als de grote polarisator, die geen bruggen kan bouwen, die geen bondgenoten heeft. Al die retoriek mag dan naar de prullenmand worden verwezen. Meteen wordt het voor de Franstalige zusterpartij Ecolo moeilijk om vol te houden dat de N-VA nauwelijks verschilt van het Vlaams Belang, zoals bleek toen Ecolo staatssecretaris Theo Francken afbeelde in een nazi-uniform.

Met Groen moet volgens De Wever een coalitie haalbaar zijn, omdat er ook in de N-VA een sterke groene tendens is, wat vooral zichtbaar is in de fractie in het Vlaams Parlement.

De vraag is wel of N-VA-voorman ook de scherpe kantjes van het identitaire discours, dat de corebusiness van de N-VA is geworden, wil afvijlen. Het gaat dan al gauw over symbolen zoals het dragen van een hoofddoek aan het loket. Het zijn slechts symbolen, maar symbolen liggen altijd moeilijk in de politiek. Dat kan de struikelblok zijn voor De Wever als grote verzoener.

Lees verder

Advertentie
Advertentie