weekboek

Wat we zelf doen, schuiven we voor ons uit

Redacteur Politiek & Economie

Uit elk Vlaams shitdossier dat opduikt, en ze blijven maar komen, blijkt telkens weer dat de Vlaamse regering het verschil niet maakt. De kracht van verandering is geen wervelwind, hooguit een briesje.

Als beslissingen moeten worden genomen waarvoor politieke moed nodig is, blijkt de Vlaamse regering het blikje steeds maar voor zich uit te stampen, zodat het voor de volgende regering is. Zo moet de regering-Jambon de erfenis van de regering-Bourgeois opkuisen, terwijl Bourgeois en co. dan weer moesten rechttrekken wat scheef was gelopen onder de regering-Peeters. Geen enkele partij kan zeggen dat ze het beter zou doen, want buiten het Vlaams Belang en de PVDA hebben ze allemaal al eens deel uitgemaakt van de Vlaamse regering.

Het debacle met de zonnepanelen is het kruis dat de Vlaamse regering al enkele legislaturen met zich mee draagt. Toenmalig minister van Energie Freya Van den Bossche (sp.a) trok, onder impuls van wijlen Steve Stevaert, voor het eerst een blik met groene stroomcertificaten open om zoveel mogelijk daken vol te leggen met zonnepanelen.

Blindemannetje

Dat kostte handenvol geld, maar de Vlaamse regering speelde blindemannetje. Niemand wilde de oplopende miljardenfactuur zien, die geparkeerd zat bij de distributeurs. Tot Annemie Turtelboom (Open VLD) geen andere uitweg meer zag dan een 'Turteltaks' in te voeren om die erfenis uit het gratistijdperk weg te werken. Het werd haar politieke ondergang, waarna haar partijgenoot Bart Tommelein op het toneel verscheen, die opnieuw beloftes deed over de terugdraaiende teller die niet konden worden waargemaakt.

Nu moet Zuhal Demir (N-VA) de klus klaren. Maar in plaats van door te bijten wordt achter de schermen opnieuw gesjacherd. De uitrol van de digitale meters wordt uitgesteld, zodat de systemen met een terugdraaiende teller toch nog kunnen blijven bestaan, ook al heeft het Grondwettelijk Hof de terugdraaiende teller afgeschoten.

De liberalen en de christendemocraten wilden het blikje tot 2029 voor zich uit schoppen, om de volkswoede te bedaren, maar Demir wilde niet het verwijt krijgen dat ook zij de zaak voor zich uit heeft geduwd. Het compromis is 2025, zodat het heikele dossier van de digitale meters toch weer over de verkiezingen wordt getild en op het bord van de volgende regering belandt.

Een ander rottend dossier waarvan de walmen niet meer te harden zijn, is dat van het stikstof. Dat de stadstaat Vlaanderen een wereldexporteur van vlees is, is op zich al een aberratie. We betalen daar ook een prijs voor. De agro-industrie zadelt Vlaanderen op met een gigantisch stikstofprobleem, net zoals in Nederland.

Het zou net iets te doorzichtig zijn als Zuhal Demir deed alsof zij de stal gaat uitmesten. Alsof de N-VA al geen 17 jaar deel uit van de Vlaamse regering, die ze voor de tweede keer ook leidt.

Ook dat probleem is niet nieuw, maar ook hier sloot de Vlaamse regering de ogen, of keek ze toch weg. CD&V wilde de Boerenbond, een van de loyaal gebleven vleugels, niet voor het hoofd stoten. Dus is andermaal een koehandel georganiseerd. Toenmalig CD&V-minister van Landbouw en Milieu Joke Schauvliege kon tijdens de vorige legislatuur de normen voor stikstofuitstoot en -neerslag nog voldoende oprekken, zodat ze geen rem vormden op de verdere bouw van megastallen.

Het is het ene shitdossier na het andere. Letterlijk. Want ook de mestproblematiek is na jaren van mestactieplannen - waarover de regering-Van den Brande in de begindagen zelfs bijna viel - plots weer een opengebarsten zweer. Het hangt samen met het waterprobleem, waarvoor Demir op haar eerste dag als minister van Omgeving al werd gewaarschuwd. Straks dreigt geen water meer uit de kraan te komen in Vlaanderen. Met die waarschuwing bezorgde een Vlaamse topambtenaar haar al meteen politieke nachtmerries.

De fixer

Demir werpt zich nu op als de fixer voor al die problemen, maar dat dreigt de lieve vrede in de regering wel te verstoren. Minister-president Jan Jambon (N-VA) is er niet altijd even gerust op, maar zeker in het stikstofdossier wil Demir orde op zaken stellen. Minister van Landbouw Hilde Crevits (CD&V) liet al verstaan dat ze daar wel oren naar heeft, als de boeren maar niet in armoede worden gestort. Er moet dus een prijs worden betaald.

Niet alleen bij CD&V, maar ook in haar eigen partij krijgt Demir af te rekenen met de boerenlobby. Theo Francken werpt zich op als verdediger van de boeren en de traditie, nu ook het Vlaams Belang nadrukkelijk naar hun hand dingt.

Demir heeft zich alvast verzekerd van de politieke rugdekking van voorzitter Bart De Wever. Als burgemeester van Antwerpen weet die dat het stikstofprobleem zijn probleem wordt, als de industriële veeteelt niet aan banden wordt gelegd. Dan dreigt er niets anders op te zitten dan een vergunningenstop voor de bouw, de industrie en de haven van Antwerpen af te kondigen, zoals Den Haag heeft moeten doen.

Het zou overigens net iets te doorzichtig zijn als Demir nu deed alsof zij de stal gaat uitmesten. Alsof de N-VA al geen 17 jaar deel uitmaakt van de Vlaamse regering, die ze voor de tweede keer ook leidt. De N-VA is mee verantwoordelijk voor de struisvogelpolitiek op het Martelaarsplein. De Vlaamse regering is geen uitstalraam geworden voor de kracht van verandering, die de N-VA propageert te zijn. Of het met de regering-Jambon, die maar niet uit de verf komt, anders wordt, is nog maar de vraag.

Lees verder