netto

Geen visie, veel achterdocht

"Het is een Minute Soup-beleid van ondoordachte en overhaaste beslissingen." (professor Michel Maus) ©Photo News

Duidelijkheid en visie. Dat mist onze fiscaliteit, vindt professor Michel Maus. Nieuwe maatregelen creëren vooral verwarring. En oude wetgeving die aan een grondige herziening toe is, blijft ongemoeid. Hoog tijd om het geweer van schouder te veranderen.

Enkele nieuwe belastingmaatregelen veroorzaken een klimaat van fiscale onzekerheid. Vooral ondernemers voelen zich geviseerd door ingrepen zoals de antimisbruikbepaling, de hogere belasting op spaar- en beleggingsproducten en de verplichte aangifte van roerende inkomsten, die de angst voor een vermogenskadaster doet opveren. ‘De nieuwe maatregelen blinken uit in onduidelijkheid, waardoor fiscale onzekerheid een van de grootste problemen is’, vindt professor Michel Maus. ‘Het is een Minute Soup-beleid van ondoordachte en overhaaste beslissingen. Neem bijvoorbeeld de nieuwe regeling voor bedrijfswagens. Om een en ander uit te leggen moest men recentelijk een FAQ van 41 pagina’s publiceren, tien maanden na de invoering. Ook voor het al dan niet aangeven van roerende voorheffing geeft de politiek nu signalen dat er nog veranderingen op til zouden zijn.’

Minder poespas

Er zit geen visie achter al de ingrepen. Volgens Michel Maus heeft het beleid weinig keuze. ‘Ze moeten de fiscale druk wel deels verschuiven van arbeid naar vermogen. Maar de discussies hierover verzanden in een loopgravenoorlog tussen werknemers en werkgevers. Nochtans is het hoog tijd om knopen door te hakken - goed of slecht, als er maar duidelijkheid komt. In andere landen verkoopt men veel minder poespas. Het Franse plan met belastingmaatregelen kwam er al na enkele maanden. Het krijgt veel kritiek, maar het is wel een duidelijke beslissing. In België moet je constant kleine ontwikkelingen en aanpassingen volgen.’

Verdachte manoeuvres

Michel Maus vindt dat het ook procedureel fout gaat met onze fiscaliteit. ‘De antimisbruikbepaling creëert niet alleen een risico op willekeur, maar wekt ook de indruk dat de overheid een verborgen agenda heeft; dat ze hiermee een aanzet geeft voor een vermogenskadaster. Zij zou dit duidelijk kunnen ontkennen. Maar ze doet het niet, en dat versterkt de vermoedens. Idem dito voor de databank van alle Belgische bankrekeningnummers. Eerst zei de overheid dat het een onschuldige maatregel was, want de databank zou bij de Nationale Bank worden ondergebracht. Zes maanden later blijkt ze toch bij de fiscus te belanden. Bovendien zal Europa vanaf 2015 de automatische gegevensuitwisseling oplegggen over royalt&discReturn;y’s, meerwaarden, pensioenverzekeringen en dergelijke. Dit brengt de mogelijkheden voor een Europees vermogenskadaster dichterbij. Is dat je einddoel? Zeg dat dan.’

Michel Maus vindt het hoog tijd om ten gronde na te denken over onze fiscaliteit. ‘Het wetboek is een halve eeuw oud. Er was een kwart eeuw geleden even een commissie om dat wetboek te herdenken, maar zonder resultaat. De overheid moet ophouden met ad hoc in te spelen op Europese kritiek of een nieuw begrotingsgat. Met zo’n loodgieterswerk loop je altijd achter de feiten aan. Er zijn wel tendensen, bijvoorbeeld richting meer controle op vermogen, maar dat stoelt niet op een visie voor een hervorming. Er zijn forse ingrepen nodig. Er moet een planning voor tien jaar komen, met onderweg overgangsmaatregelen.’

Kadastrale ramp

De kadastrale inkomens en hun fiscale vertaling vormen ook een oud zeer. ‘De situatie van het kadastrale inkomen is een complete ramp’, vindt Michel Maus. ‘In zijn huidige vorm wordt het gebruikt als de parameter voor vastgoedfiscaliteit en dat is wraakroepend. Het is geen probleem dat het een forfaitaire belasting is, maar ze moet wel correct zijn. Volgens het kadaster telde België in 2006 voor de helft woningen met badkamer en centrale verwarming, terwijl het Nationaal Instituut voor de Statistiek op 80 procent uitkwam. Woonwijken en dorpen die sterk zijn geëvolueerd, daarmee houdt het kadaster geen rekening. Sinds 1975 is het niet meer herzien. De politiek durft er niet aan te beginnen. Het is een voorbeeld van een politiek met een fiscale luier. Vroeg of laat zal de Europese Unie ons land een ferme klets om de oren geven, omdat we het recht op eigendom aantasten.’

Nochtans is dit probleem gemakkelijk op te lossen. ‘Je kunt vastgoed belasten op de reële huurinkomsten of op een forfait dat dit realistisch simuleert. Je herziet deze cijfers regelmatig. Nederland heeft elk jaar een herwaardering. Niet alleen wordt de belasting dan realistisch en correct, je geeft de bouw een boost en maakt een zwarte sector wit.’

Anachronismen overleven

De professor stelt ook voor om grote schoonmaak te houden in de regels voor fiscale aftrek. ‘Een bedrijf kan administratieve boetes of sancties nog altijd fiscaal aftrekken. Een boete van 60 miljoen euro voor kartelvorming is dus aftrekbaar van de winst, waardoor de samenleving er deels voor opdraait. Ook het loon van huisbedienden is nog aftrekbaar voor hun bazen. Ja, dat is allicht een sector die we moeten ondersteunen.’

Advertentie
Advertentie
Advertentie