Gezocht: oplossing voor hét oudersdilemma

©Photo News

Zelf genieten van het vermogen dat u hebt opgebouwd of uw kinderen een mooie erfenis nalaten? Het is een dilemma waar elke ouder mee geconfronteerd wordt. Hoe combineert u het beste van twee werelden?

‘Mijn kinderen een mooie erfenis nalaten vind ik belangrijker dan zelf te genieten van mijn vermogen.’ Die ietwat uitdagende stelling legden we voor aan 1.000 Belgen. Amper 18 procent was het daarmee eens. Nochtans is het Belgische erfrecht wel opgebouwd vanuit de gedachte dat de kinderen centraal staan. De kinderen hebben een beschermd wettelijk erfrecht. Erfrecht is tot op heden bloedrecht.

37%
vindt zelf genieten van zijn vermogen even belangrijk als zijn kinderen een mooie erfenis na te laten.

Daartegenover staat dat liefst 44 procent het daar niet (30 procent) of helemaal niet (14 procent) mee eens is. Een deel van hun opgebouwde vermogen nalaten aan hun kinderen is niet hun grootste bekommernis. Dat blijkt ook uit de commentaren. ‘Ik wil wel dat mijn kinderen iets krijgen van mij, maar dat mag niet ten koste gaan van mijn eigen comfort.’ ‘De kinderen hebben een goede opleiding genoten en kunnen dus voor zichzelf zorgen. Ze moeten het doen met wat overblijft.’

Bijspringen

Volgens notaris Renaud Grégoire weerspiegelt die trend onze maatschappelijke evolutie. ‘Hoe losser de band tussen ouders en kinderen, hoe meer de ouders zelf een goed leven willen leiden en hoe minder ze wakker liggen van de financiële toekomst van hun kinderen. De kinderen van hun kant zijn dan weer minder bereid om hun ouders bij te springen wanneer die in financiële problemen komen. Het zou me niet verbazen als de regels over de wettelijke reserve - dat is het deel van de erfenis dat door de wet wordt voorbehouden voor de kinderen - de komende tien jaar verdwijnen.’

Het ene hoeft natuurlijk het andere niet uit te sluiten. Bijna vier op de tien willen overigens beide combineren: zelf van een onbezorgde oude dag genieten en tegelijk ook een vermogen aan hun erfgenamen nalaten. Maar hoe doe je dat? Want elke cent die je als ouder besteedt, is ‘verloren’ voor je kinderen. Of niet? Je kan namelijk al delen van je vermogen schenken aan je kinderen, maar zelf toch nog blijven genieten van de inkomsten. Dat kan via de techniek van het schenken met voorbehoud van vruchtgebruik.

Maar notaris Grégoire waarschuwt: ‘Heel wat mensen geven daar de voorkeur aan omdat ze denken te kunnen leven van de kapitaalopbrengsten, huur, dividenden of intresten. Maar ouders die zo te werk gaan, beseffen vaak niet dat de inkomsten uit dat vruchtgebruik meestal onvoldoende zijn om in de eigen behoeften te kunnen voorzien. Je moet al een aanzienlijk kapitaal hebben, wil je van de dividenden en intresten kunnen leven.’

Slechte adviezen

Er bestaat geen gouden advies. Successieplanning is per definitie maatwerk. Alles hangt af van het kapitaal, maar ook van de wensen of de behoeften van de ouders. Sommigen sluiten bijvoorbeeld een levensverzekering of een pensioenspaarverzekering af. Anderen passen dan weer complexere technieken van successieplanning toe om de successierechten te drukken of conflicten tussen erfgenamen te vermijden. ‘Het probleem is dat er heel wat slechte adviezen worden gegeven. Met als gevolg dat zowel het vermogen van de ouders als de waarde van de erfenis van de kinderen erop achteruitgaat’, waarschuwt Renaud Grégoire.

Emotioneel moeilijk

Sommige technieken zijn dan wel financieel interessant, emotioneel liggen ze moeilijk. Vooral als het gaat om de gezinswoning. ‘Grégoire: ‘Het is bijvoorbeeld niet altijd een goed idee om de gezinswoning aan een zeer lage prijs op lijfrente te verkopen. Of om die woning aan de kinderen te schenken in ruil voor een maandelijkse rente. U doet er beter aan uw woning in volle eigendom te verkopen aan iemand die dat doet als belegging. Kom vervolgens met die persoon overeen dat u, tegen betaling van een huur, levenslang in de woning mag blijven wonen. Dat is meestal interessanter dan met verlies te verkopen.

Aan de ene kant heeft de belegger steeds de zekerheid dat hij een huurder heeft, waardoor hij makkelijker een krediet kan krijgen. Aan de andere kant kunnen de ouders zo in hun eigen huis blijven wonen. Bovendien ontvangen ze in één klap een grote som geld. Daarvan kunnen ze dan een deel cash aan de kinderen geven, terwijl ze toch nog voor zichzelf een appeltje voor de dorst overhouden. ‘Hoewel die strategie meestal voor alle partijen interessanter is, is het moeilijk om de mensen daarvan te overtuigen’, zegt Renaud Grégoire. ‘De meesten zijn er niet voor te vinden een som geld te ontvangen en elke maand huur te moeten betalen. Liever verkopen ze hun woning tegen een goedkope prijs en incasseren ze de verkoopopbrengst onder de vorm van een maandelijkse rente.

Lees verder

Advertentie
Advertentie