analyse

Regering schrikt van eigen pensioenhervorming

Electorale druk weegt op het beleid inzake pensioenen en vergrijzing. ©David Rozing/Hollandse Hoogte

De heisa over het verlagen van de pensioenen van werkloze 50-plussers staat symbool voor de keuze waarvoor de regeringMichel staat. Durft ze door te duwen met hervormingen die de vergrijzing betaalbaar moeten houden?

Bij het begin van de legislatuur verkocht de regering-Michel haar pensioenhervorming als de meest ingrijpende ooit. De wettelijke pensioenleeftijd werd verhoogd tot 67 jaar in 2030, het brugpensioen en het vervroegd pensioen werden verder afgebouwd en de ambtenarenpensioenen worden drastisch hervormd.

De maatregelen zijn nodig, zo argumenteerde de regering, om de snel oplopende kosten van de vergrijzing af te remmen. Doordat de bevolking veroudert, komen er elke maand 10.000 gepensioneerden bij waardoor de overheid jaarlijks anderhalf miljard euro extra in de pensioenen moet pompen.

De pensioenhervorming van de regering-Michel is een dramatische gemiste kans.
frank vandenbroucke
pensioenexpert

Een deel van die hervormingen zijn intussen in wetten gegoten, maar er zitten nog altijd veel ongerijmdheden in het systeem. Niet zo lang geleden bleek dat een Waalse vrouw die heel haar leven als zelfstandige had gewerkt een lager pensioen kreeg dan haar vriendin die bijna altijd werkloos was geweest. De belofte was toen dat de regering dat zou corrigeren.

De situatie van de Waalse vriendinnen kon onstaan doordat werklozen lange tijd een pensioen opbouwen op basis van hun laatst verdiende loon. Sinds enkele jaren gebeurt dat voor langdurig werklozen evenwel op basis van een minimumrecht. 50-plussers bleven tot nog toe ontzien omdat het voor hen moeilijker is om een nieuwe job te vinden.

Tijdens het Zomerakkoord bespraken de meerderheidspartijen het idee om die uitzondering te schrappen. De achterliggende idee is dat wie werkt altijd meer pensioen moet krijgen dan wie niet werkt. Dat zou gebeuren door wie werkloos is vanaf 2019 minder pensioen te geven – het verleden wordt wel ontzien, dus wie in het verleden werkloos was behoudt zijn rechten. Want om de pensioenen voor wie wel werkt te verhogen, heeft de regering geen geld.

Bacquelaine

Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) kreeg de opdracht om een koninklijk besluit voor te bereiden zodat het licht snel op groen zou kunnen worden gezet. Toen sp.a-voorzitter John Crombez zijn Open VLD-collega Gwendolyn Rutten afgelopen weekend op de maatregel aanviel voor de televisiecamera’s, ging die laatste evenwel op de rem staan. ‘Klinkklare onzin. Die maatregel komt er niet’, stelde ze. Intussen heeft iedereen zijn handen van de maatregel afgetrokken - de N-VA incluis, die de maatregel eerst mee verdedigde.

De plotselinge aversie van moeilijke pensioenmaatregelen toont aan hoe politici met het naderen van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en de Vlaamse en federale verkiezingen in 2019 voorzichtiger worden, zelfs al volgen die hervormingen de logica van het regeerakkoord.

Plots is het onmogelijk om in de pensioenen te snijden, terwijl eerder wel maatregelen werden genomen waardoor het pensioen van niet-werkenden daalt. Zo bouwen werknemers minder pensioen op als ze bepaalde vormen van tijdskrediet opnemen. En door het schrappen van de pensioenbonus wordt wie langer blijft werken daar niet langer extra voor beloond.

Electorale druk

Met de verkiezingen in het achterhoofd is de vraag dan ook hoe de meerderheidspartijen zich zullen opstellen in andere, veel ingrijpendere pensioendossiers die nog moeten worden afgewerkt. Cruciaal wordt het debat over de zware beroepen. In ruil voor het verhogen van de pensioenleeftijd beloofden de meerderheidspartijen een lijst met zware beroepen vast te leggen. Mensen die zo’n beroep uitoefenen zouden vroeger kunnen stopen met werken.

Aanvankelijk was het de bedoeling om die lijst beperkt te houden, maar de vraag is of dat onder de electorale druk zo zal blijven.

Minister van Staat en professor economie Frank Vandenbroucke noemt de pensioenhervorming ‘een dramatische gemiste kans’. ©ILVY NJIOKIKTJIEN_belga

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) hoopt bijvoorbeeld nog altijd op een erkenning van de leerkrachten als een zwaar beroep. Dat zou betekenen dat alvast 180.000 Vlaamse leerkrachten een soepeler regime krijgen en de vakbonden willen daar nog een hele reeks andere beroepen aan toevoegen. Daardoor zou de pensioenhervorming van de federale regering plots een pak minder ingrijpend zou worden.

Of de pensioenhervorming van de regering-Michel echt de meest ingrijpende ooit is, zoals de federale regering zelf stelt, zal dus nog moeten blijken. Door de warrige communicatie van de voorbije dagen heeft ze zichzelf alvast geen dienst bewezen. Wat ooit door N-VA-voorzitter Bart De Wever het vlaggenschip van het regeerakkoord werd genoemd, wordt nu door pensioenexpert en oud-sp.a-voorzitter Frank Vandenbroucke weggezet als ‘een dramatische gemiste kans’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n