Sp.a: weg met de graaicultuur, maar niet via graaitaks

De sp.a ziet geen heil in een graaitaks voor de toplonen van managers. Ze wil de graaicultuur in de ondernemingen wel aanpakken met een volledige transparantie over de verloning van de bedrijfstop. De Vlaamse socialisten pleiten ook voor een wettelijke plafonnering van ontslagvergoedingen voor topmanagers.

(belga) Sp.a-voorzitter Johan Vande Lanotte stelde donderdag samen met staatssecretaris voor Overheidsbedrijven Bruno Tuybens het sp.a-plan inzake corporate governance voor. Tuybens werkte het de voorbije maanden uit en pleegde daarover niet alleen binnen de partij overleg, maar zat naar eigen zeggen ook met de bedrijfswereld rond de tafel. Maandag keurde het partijbureau het plan goed.

De sp.a is niet te vinden voor het voorstel van het ABVV om de toplonen extra te gaan afromen. De (vorige) regering schafte immers de hoogste belastingtarieven van 55 en 52 af. "We gaan dat principe nu niet op de helling zetten. We willen wel de graaicultuur weg", stelde Vande Lanotte donderdag op een persconferentie.

Volgens de partijvoorzitter is het in een vrije economie niet mogelijk om de lonen te begrenzen, maar zijn er wel ethische grenzen. "De graaicultuur is economisch wel aanvaardbaar voor de aandeelhouders, maar niet ethisch aanvaardbaar voor de werknemers. Met een bonus van 500 euro zul je de graaicultuur niet oplossen. Het blijft even vernederend", dixit Vande Lanotte, die zo het idee van premier Guy Verhofstadt afschiet om een resultaatsgebonden bonus voor de werknemers in te voeren.

Om komaf te maken met de graaicultuur wil de sp.a de bedrijven wettelijk verplichten volledige duidelijkheid te verschaffen over de individuele verloning van de bedrijfstop. Het gaat dan vooral om de lonen en alle aspecten errond van de CEO en de CFO (chief financial officer). Dat kan via publicatie in het jaarverslag.

Het bekendmaken van de toplonen staat in de gedragscodes (code-Lippens en code-Buysse) die de bedrijfswereld uitwerkte, maar volgens de sp.a is het ondertussen duidelijk dat die niet volstaan om de nodige transparantie te bereiken. Vandaar het voorstel om een wettelijke regeling uit te werken. Liberalen en socialisten ondernamen daarvoor deze legislatuur al een poging - dat gebeurde naar aanleiding van het schandaal rond gewezen Picanol-topman Jan Coene - maar raakten het er niet volledig over eens. Volgens Vande Lanotte moet dit bij de komende regeringsonderhandelingen worden geregeld.

Een ander middel om meer greep te krijgen op de verloning is het stimuleren van sterkere en meer onafhankelijke raden van bestuur. De sp.a pleit in dat verband voor meer onafhankelijke en extern aangetrokken bestuurders. Zij zijn momenteel met te weinig en duiken overal op. Ze zouden ook niet mogen verloond worden op basis van prestaties. Dat moet ervoor zorgen dat ze zich kritischer kunnen opstellen en de toplonen de "grenzen van de redelijkheid" niet overschrijden. Ook de algemene vergadering dient daar volgens de sp.a een rol in te spelen. Vandaar het voorstel om vertegenwoordigers van aandeelhouders - zoals vakbonden of milieu- en consumentenorganisaties - spreekrecht te geven op algemene vergaderingen.

In tegenstelling tot de ontslagvergoedingen wil de partij niet raken aan de bonussen voor bedrijfsleiders. De Vlaamse socialisten willen wel sleutelen aan de samenstelling en berekening ervan. De bonussen zijn nu meestal alleen maar gebaseerd op de financiële prestaties van het bedrijf, terwijl ook aspecten zoals milieu, klantentevredenheid, dienstverlening of de relatie met de werknemers belangrijk zijn. Door deze elementen fiscaal te stimuleren wil de sp.a de samenstelling van de bonussen dus sturen en meer maatschappelijk verantwoord maken. Tuybens voerde dit principe eerder al bij de NMBS in.

Om exorbitante ontslagvergoedingen uit de wereld te helpen, pleit de sp.a wel voor een wetgevend initiatief. Naar analogie met het systeem dat in Nederland bestaat - de zogenaamde code-Tabaksblatt - breekt de partij een lans voor een plafonnering van dergelijke vergoedingen. "De vergoeding zou ten hoogste zes maanden bovenop de periode van het niet-concurrentiebeding mogen bedragen, met een absoluut maximum van één jaar", meent Vande Lanotte.

Om bedrijven aan te zetten meer op lange termijn te denken, wil de sp.a tot slot dat de looptijd van aandelenoptieplannen wordt verlengd van drie tot zes à zeven jaar. De modaliteiten van de aandelenopties moeten voor het topkader ook dezelfde zijn als voor de andere werknemers.

Bruno Tuybens had het over een ambitieus, maar uitvoerbaar plan waarin de term "verantwoord" centraal staat. "Zo kunnen we een trendbreuk teweeg brengen en de achterstand inlopen die bestaat met andere landen", klonk het. Of het plan voor de sp.a een breekpunt is, wou Vande Lanotte niet gezegd hebben. "Dit plan is zo overtuigend dat het voor anderen moeilijk zal zijn om het niet uit te voeren".

foto belga

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect