<I>Analyse:</I> De vele gezichten van Franz Beckenbauer

Gastland Duitsland speelt vandaag op de Wereldbeker voetbal zijn 1/8ste finale tegen Zweden. Een van de toeschouwers in de uitverkochte Allianz Arena van München is toernooidirecteur Franz Beckenbauer.

(tijd) Organisator van het WK is na voetballer, clubtrainer, bondscoach en clubvoorzitter het zoveelste gezicht van de 60-jarige Beckenbauer. Zijn volgende kan volgend jaar dat van de internationale voetbalbobo zijn.

Tot het laatste moment had Beckenbauer gehoopt bij de openingsceremonie kort het publiek te mogen toespreken. Het WK is immers niet dat van Duitsland, wel het zijne. Zijn moment van glorie werd hem niet gegund, enkel president Horst Köhler mocht spreken.

Wat Franz Beckenbauer op het WK voetbal voor elkaar brengt, wordt door velen onmogelijk geacht. Hij maakt er een erezaak van zo veel mogelijk wedstrijden zelf bij te wonen, en heeft daarvoor een helikopter ter beschikking.

Op de algemene repetitie van de Wereldbeker, de Confederations Cup van vorig jaar, scoorde Beckenbauer 12 op 16 voor het aantal bijgewoonde wedstrijden. Elk deelnemend land kreeg het bezoek van 'der Franz'.

Eenzelfde charmeoffensief hanteert Beckenbauer dit jaar. Elk land dat wordt uitgeschakeld, krijgt een persoonlijke afscheidsbrief.

Op het internet circuleren op forums honende reacties dat dergelijke reis door Duitsland niet haalbaar is, dat Beckenbauer minstens één, wie weet twee lookalikes heeft die in zijn plaats op de eretribune handjes schudden met een president van een land, een kroonprins of een voorzitter van een nationale voetbalfederatie.

Het typeert de relatie tussen Beckenbauer en Duitsland. Hij wordt verafgood voor wat hij voor het Duitse voetbal heeft betekend en nog betekent, maar enig cynisme of jaloezie is nooit ver weg.

Keizer

Dat geldt ook op publicitair vlak. De Duitse zakenkrant Financial Times Deutschland noemde Beckenbauer eerder deze week niet alleen voetbal-Keizer, maar ook reclame-Koning.

Firma's die met Beckenbauer adverteren, zoals sportartikelen-gigant adidas of brouwerij Erdinger, spenderen dit jaar 20 miljoen euro aan tv-spots, berekende het bureau Thomson Media Control. Beckenbauer genereert daarmee meer dan het dubbele van ex-bondscoach Rudi Völler (9,7 miljoen euro) en huidig Mannschafttrainer Jürgen Klinsmann (6,8 miljoen).

Het inkomen van Beckenbauer uit reclamedeals wordt jaarlijks geschat op 4 miljoen euro. Hij heeft zeven commerciële overeenkomsten en werkt daarnaast voor drie mediagroepen: een vaste column in Bild van Springer, plus overeenkomsten met de openbare zender ZDF en de betaalzender Premiere.

Het is nooit anders geweest. De eerste reclameovereenkomst van Beckenbauer was voor Knorr-soep tijdens het WK voetbal in 1966. De spot werd bij Beckenbauer thuis gedraaid en hij ontving een veelvoud van de schnabbels waaraan ook zijn ploegmaats zich waagden.

Beckenbauer is een levende legende. Vorig jaar, bij zijn 60ste verjaardag, verscheen een nieuwe biografie over hem. Historicus Torsten Körner las zowat alles wat over Beckenbauer was verschenen en voerde gesprekken met de nauwe en ruime omgeving van de Kaiser. 'Die weet meer over mij dan ikzelf', reageerde Beckenbauer bij de voorstelling van het boek.

Huwelijkstrilogie

Het privé-leven van Beckenbauer is een boek op zich. Binnenkort verschijnt deel 3 van de huwelijkstrilogie. Dan trouwt hij met Heidrun Burmester, een 39-jarige secretaresse van Bayern München met wie hij twee kinderen heeft. En Beckenbauer belooft plechtig zich met zoon Joel Maximilian en dochter Francesca bezig te houden. 'Ik heb al drie zoons verwaarloosd', geeft hij toe. Beckenbauer werd voor het eerst vader op zijn achttiende. Die zoon, Stefan, haalde als voetballer ook de Bundesliga, zij het slechts voor één seizoen en bij het modeste Saarbrücken.

Vader Franz schopte het tot de top. Als voetballer en coach wordt Beckenbauer steevast gelinkt aan Bayern München. Het was nochtans niet zijn eerste liefde. Beckenbauer, de zoon van een postbeambte, begon bij SC 1806 München, waar hij, op internaat bij de jezuïeten in de Münchense voorstad Ingolstadt, een eenbenige oorlogsinvalide als eerste trainer had.

Op zijn dertiende zag Beckenbauer meer in een aansluiting bij TSV 1860 München. Het plan werd verstoord door een opstootje tijdens een wedstrijd tussen SC en TSV dat eindigde met een oorveeg. De kleine Beckenbauer oordeelde het verstandiger niet naar TSV te trekken, maar naar Bayern, de nummer twee van de stad destijds.

Op zijn 18de debuteerde Beckenbauer in het eerste elftal van Bayern. Een jaar later forceerde hij mee de promotie naar de Bundesliga. Beckenbauer, rots in de verdediging maar ook de voetballer die de taak van de libero in een elftal stileerde en gratieus maakte, speelde bij de Mannschaft aanvankelijk als verdedigend middenvelder omdat niet aan de positie van Willi Schulz werd geraakt.

Zijn bijnaam 'Der Kaiser' kreeg Beckenbauer in eerste instantie van fans en bevriende journalisten. Bij een vriendschappelijke wedstrijd van Bayern in Wenen poseerde Beckenbauer bij het standbeeld van de voormalige Oostenrijkse keizer Franz II. Sindsdien ging het keizer-predikaat de wereld rond.

Met Beckenbauer als kapitein won Bayern drie keer na elkaar de Europacup voor landskampioenen en vier keer de landstitel. Duitsland werd Europees kampioen in 1972, wereldkampioen in 1974.

In totaal speelde Beckenbauer 103 interlands en 424 wedstrijden in de Bundesliga, waarvan 396 voor Bayern en 28 voor Hamburg, een van de clubs waar Beckenbauer kleinere stukjes carrière afwerkte, net als New York Cosmos.

Na zijn afscheid van het actieve voetbal in 1984 werd Beckenbauer bondscoach. Hij bereikte twee wereldbekerfinales. 1986 ging verloren, 1990 leverde de titel op. Na de Braziliaan Mario Zagallo werd Beckenbauer daarmee de tweede in de geschiedenis die zowel als speler en als bondscoach wereldkampioen werd.

Beckenbauer stapte naar een volgend leven, dat van de clubdirigent en de beleidsman, al combineerde hij aanvankelijk de job van vice-voorzitter nog met enkele invalbeurten als coach. In 1994 werd hij voorzitter van Bayern München. Hij begon te lobbyen voor een wereldbeker voetbal in Duitsland en slaagde in zijn opzet. Alles wat Beckenbauer aanpakt, slaagt.

De volgende carrièrestap lijkt het voorzitterschap van UEFA, de Europese voetbalunie. Vorig jaar besliste het uitvoerend comité van UEFA de voorzittersverkiezing een jaar uit te stellen. Voorzitter Lennart Johansson (76) blijft op post tot 2007. Het geeft Beckenbauer, de kans beter te lobbyen voor het duel met de Fransman Michel Platini. Want Platini is de kandidaat van Fifa-voorzitter Sepp Blatter. En tussen de beide instanties durft de verstandhouding wel al eens haperen. Tenzij Johansson voor een onverwachte wending zorgt en kandidaat is voor zijn eigen opvolging.

Diederik VAN VAERENBERGH

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud