<I> Analyse: </I> Stadions voor de voetbalconsument

Frankrijk en Brazilië spelen zaterdagavond in Frankfurt de laatste kwartfinale van dit WK. Die confrontatie vindt plaats in een multifunctioneel stadion dat met de hulp van het Belgische ingenieursbureau Stendess uitgerust is met een ingewikkelde dakconstructie.

(foto belga) Het stadion van Frankfurt

(tijd) - Dergelijke stadions vormen de toekomst voor de moderne sportinfrastructuur die aangepast is aan de noden van de sportconsument.

Anderhalf miljard euro is geïnvesteerd in de bouw en renovatie van de twaalf WK-stadions in Duitsland. Van dat bedrag ging ongeveer 126 miljoen euro naar de bouw van het nieuwe stadion in Frankfurt, de Commerzbank Arena. Het nagelnieuwe stadion is bedoeld als multifunctioneel complex dat plaats biedt aan concerten en andere grote meetings. De kroon op het werk is het dak, waar het Belgische ingenieursbureau Stendess de uitvoering van de beweegbare constructie heeft berekend.

'Onze Duitse klant en aannemer Max Bögl, met wie we al jaren samenwerken, contacteerde ons', zegt Felix Verdegem, de gedelegeerd bestuurder van Stendess. 'We kregen van de architect een concept. Het dak zou er gaan uitzien als een spinnenwebstructuur met een videobox. Wij berekenden dan wat technisch mogelijk was. Alles hangt immers vast aan kabels die een trekkracht moeten torsen van 18.000 ton.' Het 43.000 m2 grote dakzeil beschermt de grasmat en kan tot bijna 2 miljoen liter water opvangen, bufferen en afvoeren.

Stendess heeft eerder al meegewerkt aan projecten in de sportsector. 'Zo waren we actief in de Gentse topsporthal en in een polyvalente zaal in Moeskroen', zegt Verdegem. 'Ik denk zeker dat er een markt bestaat voor de bouw van moderne sportstadions met een dak, wat een zeker prestige uitstraalt. Maar het is sowieso een algemene trend dat meer stadions gebouwd zullen worden die niet enkel gericht zijn op sport. Ook voor grote culturele projecten en concerten dient zich een groeiende markt aan.'

Een van de eerste clubs in Europa die furore maakte met een dakconstructie, was het Nederlandse Ajax met zijn Amsterdam ArenA. Nadien volgden het Nederlandse Arnhem met de Gelredome en het Duitse Gelsenkirchen met de Veltins Arena. Het verbouwde Wembley-stadion beschikt over een dakconstructie. 'Ook aan dat project heeft Stendess meegewerkt', zegt Verdegem. 'Een internationaal team hield zich bezig met de uitwerking van het stadion. Maar op een bepaald moment liep het verkeerd en heeft dat team ons advies gevraagd voor de dakconstructie. Dat was voor ons een hele eer.'

ENTERTAINMENT

In de herfst van 2005 verklaarde de directeur van de Amerikaanse NBA-basketbalcompetitie, David Stern, op een congres voor bedrijfsleiders in Oostende dat hij met zijn competitie entertainment probeert te verkopen. Volgens Stern volgden verscheidene Europese competities, waaronder de voetbalcompetities, het succesvolle NBA-voorbeeld. Moderne voetbalinfrastructuur maakt in die zin deel uit van de basisuitrusting van een club.

'Die evolutie naar moderne stadions met indrukwekkende dakconstructies is noodzakelijk in de huidige sport- en voetbalwereld', zegt ook sporteconoom Trudo Dejonghe. 'Vroeger kwamen de echte voetbalfans naar het stadion. Nu merken we dat meer mensen uit de middenklasse voetbalwedstrijden bijwonen. Mensen zijn sportconsumenten geworden, die comfortabel willen zitten en in een leuke sfeer proberen te genieten van een goede wedstrijd.' Volgens Dejonghe waren de voetbalstadions lange tijd niet aangepast aan de noden van de middenklasse. De investeringen die de jongste jaren op Europees niveau gebeurd zijn in stadions verklaren mede de populariteit van het voetbal.

'In België is de staat van de stadions echt zielig', zegt Dejonghe. 'De topclubs zoals Anderlecht en Brugge moeten grotere stadions krijgen. Die ploegen zitten nu al aan hun limiet qua commerciële inkomsten. Meer reclame in de stadions is bijvoorbeeld niet mogelijk, en dat is juist een van de voorwaarden om meer geld in het laadje te krijgen.' Uiteraard vormen nieuwe stadions met ingewikkelde constructies voor de clubs een zware investering. Dejonghe: 'Maar waarom bijvoorbeeld geen tax shelter invoeren? Zo zou Fortis bijvoorbeeld kunnen investeren in een stadion in Anderlecht, het Fortis-stadion, en dat via een fiscaal gunstig tarief.'

Gras

Naast de zware investeringen zijn er nog enkele problemen verbonden aan multifunctionele stadions. 'Ik ben geograaf van opleiding en vraag me soms wel eens af hoe het bodemkundig gesteld is met het gras. Spelen met een gesloten dak is nefast voor een gezonde grasmat. Maar voetbalploegen kunnen elk jaar opnieuw een grasmat leggen. In de toekomst denk ik dat de topclubs toch zullen overschakelen naar kunstgras, zoals nu al het geval is voor de Engelse voetbalclub Arsenal.' Verdegem: 'Uiteraard zijn er pro's en contra's bij de bouw van zo'n constructie en kan alles beter. Maar voor de verhouding tussen prijs en kwaliteit hebben we goed werk geleverd.'

Soms plaatsen critici vraagtekens bij de rendabiliteit van dergelijke multifunctionele stadions. De directeur van de Amsterdam ArenA gaf al te kennen dat de combinatie tussen een voetbalstadion en evenementenhal niet optimaal is en dat enkel met voetbalwedstrijden winst kan gemaakt worden. Dejonghe: 'Vele stadions zijn niet rendabel. Maar de vraag is natuurlijk of zoiets wel rendabel moet zijn? Het valt me op dat die vraag altijd wordt gesteld in het voetbalmilieu. Bij heel wat andere gebouwen, bijvoorbeeld in de culturele sector, wordt die vraag zelden of nooit gesteld.'

Joeri JANUARIUS

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud