Commentaar: Europese oogkleppen

De Duitse bondskanselier, Angela Merkel, heeft in Berlijn een krachttoer uitgehaald. Met een doorleefde toespraak en goed diplomatiek werk is ze erin geslaagd Europa opnieuw op de rails te krijgen en de wolken van pessimisme opzij te blazen, enkel en alleen met pure Europese overtuiging.

(tijd) Merkel heeft opnieuw perspectieven gecreëerd voor een nieuw verdrag, ter vervanging van de in Nederland en Frankrijk gebuisde grondwet.

De grote uitdaging voor Merkel ligt natuurlijk in de toekomst: dat teruggewonnen Europese gevoel van zelfvertrouwen verzilveren en Europa echt krachtdadig maken. Maar in de publieke perceptie heeft Merkel alvast de eerste slag in een lang gevecht gewonnen.

De voorbije dagen zijn ook heel wat mea culpa's geslagen. De Letse presidente Vaira Vike-Freiberga maande de regeringen zaterdag in het Koninklijk Paleis aan niet langer de schuld van wat er in eigen land misloopt, op Europa af te schuiven. En de bekende Belgisch-Franse televisiejournaliste, Christine Ockrent, gaf toe dat ook de media al te vaak een negatief beeld hebben opgehangen van Europa en zo het euroscepticisme voeden.

In de toekomst moet Merkel dus kunnen rekenen op een meer serene houding van de nationale politieke verantwoordelijken en op meer waarheidsgetrouwe media, als ze het uiteindelijke gevecht - het bestendigen van de Europese droom - wil winnen. Nu al is duidelijk dat ze het niet onder de markt zal hebben.

Zo zijn de Britten - die niet voor niets 'perfide Albion' genoemd worden - al diplomatiek zwaar in het verweer om een nieuwe versie van de Europese grondwet zoveel mogelijk af te zwakken. Het kleine Slovenië, dat in de eerste zes maanden van volgend jaar voor het eerst sinds de toetreding EU-voorzitter wordt, wordt al maanden onophoudelijk bestookt door de Britse diplomatieke machine.

En ook de Britse pers draagt zijn steentje bij in de oorlog tegen een Europees verdrag. De in sommige kringen bijna heilig verklaarde zakenkrant Financial Times speelt het perfide spelletje van Londen helemaal mee. De Europese Unie wordt er de laatste weken steevast als 'het Europees blok' aangeduid, om slinks de indruk te wekken dat Europa de vergelijking met het vroegere communistische blok doorstaat.

Dat Merkel het gisteren aandurfde Londen met de vinger te wijzen over het gebrek aan wil tot verdere integratie, stemt hoopvol. Merkel greep in haar toespraak voor de 50ste verjaardag terug naar het leidmotief van de Europese gemeenschap, 'een steeds hechtere unie van volkeren'. Die notie werd onder Britse druk geschrapt uit de aanhef van het Europese grondwettelijke verdrag.

Wat de medeplichtigheid van de media betreft in het Europees verhaal: dat is de verantwoordelijkheid van de media zelf. Die moeten dringend zelf de Europese oogkleppen afwerpen. Het niet blindelings volgen van de goeroes van de Financial Times is daartoe een eerste stap. Naast zelf wat beter nadenken als eens te meer op populistische manier wordt afgegeven op de Europese bureaucratie, bij een enquête bijvoorbeeld dat een op de vijf Europeanen Europa associeert met bureaucratie. Vier op de vijf Europeanen denken dus niet aan bureaucratie als ze aan Europa denken, zou een veel correctere lezing van de feiten zijn. En een bureaucratie van 32.000 ambtenaren voor bijna 500 miljoen Europese burgers: dat kan toch bezwaarlijk als een log monster worden aangezien. Tijd voor de pers, zeker ook in België, om de hand in eigen boezem te steken. Want Europa is bij ons jammer genoeg nog altijd een makkelijke verre schietschijf.

Kristien Van Haver

Redacteur Europa

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect