Italië stemt over grondwetswijziging

De Italianen krijgen vandaag tot 14 uur de tijd om zich in een referendum uit te spreken over een grondwetswijziging. Die geeft de premier meer macht en de regio's een grotere autonomie. Het referendum geldt als de laatste grote confrontatie tussen de linkse premier, Romano Prodi, en de rechtse ex-premier Silvio Berlusconi.

(tijd/reuters) - De grondwetswijziging waarover de Italianen zich gisteren en vandaag kunnen uitspreken verandert vijftig artikels van de grondwet, die na de Tweede Wereldoorlog werd opgesteld en tot doel had de terugkeer van een dictator als Benito Mussolini te verhinderen. Volgens tegenstanders bemoeilijkt de grondwet het regeringswerk. Sommige regeringen in de naoorlogse periode hielden het amper een jaar vol. De grondwetswijziging werd in november goedgekeurd door de rechtse coalitie van toenmalig premier Silvio Berlusconi. Omdat de wijziging geen tweederde meerderheid haalde, moest ze per referendum aan het volk worden voorgelegd.

De grondwetswijziging geeft de premier meer macht ten koste van de president. De premier krijgt de macht het parlement te ontbinden, een bevoegdheid die totnogtoe was weggelegd voor de president. De premier zal ook ministers kunnen ontslaan zonder dat daar nog een stemming in het parlement voor nodig is. De president zal bovendien niet langer een veto kunnen stellen tegen de benoeming van een minister.

Het aantal leden van het Lagerhuis wordt teruggeschroefd van 630 naar maximaal 521, het aantal senatoren wordt teruggebracht van 315 naar 252. De bevoegdheden van de senaat worden herzien. Het is niet langer nodig dat wetten door beide kamers van het parlement worden goedgekeurd. Bedoeling van de wijziging is het wetgevende werk te versnellen.

Richting federalisme

De twintig regio's van Italië krijgen via de grondwetswijziging ruimere bevoegdheden voor gezondheidszorg, onderwijs en ordehandhaving. Die verandering wordt beschouwd als een eerste stap richting federalisme, een wensdroom van de populistische Lega Nord van Umberto Bossi. Critici menen dat de maatregel de kloof tussen het noorden en zuiden van Italië zal vergroten.

Als de grondwetswijziging wordt goedgekeurd, zal ze pas in 2016 volledig worden toegepast. De regerende linkse coalitie van premier Romano Prodi is ronduit tegen de voorstellen. Het referendum geldt daarom als het laatste duel tussen Prodi en zijn voorganger Berlusconi, die in april de parlementsverkiezingen verloor. Berlusconi had gehoopt op revanche tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van vorige maand, maar ook toen werden de rechtse partijen verslagen. De grondwetswijziging werd op maat gemaakt van Berlusconi's ambities. Toen hij nog een de macht was, betreurde hij niet de bevoegdheden te hebben van Brits premier Tony Blair.

Prodi is vierkant tegen de aanpassing, die volgens hem het land verdeelt tussen arm en rijk, die belet dat de instellingen functioneren en die de rol van de president afschaft. Volgens Prodi kost de grondwetswijziging het land 250 miljard euro. Het neekamp krijgt de steun van de zeer gerespecteerde ex-president Carlo Azeglio Ciampi en van de kerk. De eerste prognoses worden kort na 14 uur verwacht.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud