Munitie voor corona-oorlog komt van alle kanten

Bij stokerij Braeckman in Oudenaarde maken ze tijdelijk ontsmettingsalcohol. ©Wouter Van Vooren

De coronacrisis schudt de economie grondig door elkaar, niet alleen financieel. Plots maken jeneverstokers ontsmettingsalcohol en worden in kledingateliers naarstig mondmaskers gestikt. ‘Het materiaal hebben we, de machines staan hier. Waarom zouden we het niet doen?’

In tijden van oorlog zijn alle middelen goed om de vijand te bestrijden. De zorgsector, de frontlinie in de gezondheidscrisis veroorzaakt door het coronavirus, kampt met een nijpend tekort aan materiaal. Grote producenten van desinfecterende gel kunnen de groeiende vraag niet bijhouden en de bestelling van 5 miljoen mondmaskers van de overheid liet dagen op zich wachten. Op sociale media werd massaal opgeroepen om mondmaskers te doneren, waar enkele bedrijven meteen op inspeelden. 

Beademing en handgel

Ook in het buitenland gooien bedrijven hun business om in de strijd tegen het coronavirus. De Amerikaanse autobouwers Tesla en General Motors hebben aangeboden ventilatoren te produceren, om het gebrek aan beademingsapparatuur in ziekenhuizen te verhelpen.

Het Franse luxeconcern LVMH slaagde er in 72 uur in om met de parfum- en cosmeticamerken Christian Dior, Givenchy en Guerlain 12 ton ontsmettende handgel te maken voor 39 Parijse ziekenhuizen.

Inditex, de eigenaar van de Spaanse kledingketen Zara, stelde voor kledij te maken voor het Spaanse ziekenhuispersoneel.

Van de Velde, de lingeriefabrikant uit Schellebelle, maakt sinds deze week mondmaskers voor ziekenhuizen in Aalst, Wetteren en Geraardsbergen. De steriele medische stof krijgt het aangeleverd van de ziekenhuizen, stikken doen het gratis. ‘Het gaat niet om grote hoeveelheden, maar we willen de ziekenhuizen helpen’, zegt Herman Van de Velde, de voorzitter van het familiebedrijf.

Vermarc Sport, dat wielerkledij maakt voor ploegen als Deceuninck-Quick-Step en Lotto-Soudal, is sinds donderdag ook overgeschakeld op de productie van mondmaskers. Op vraag van rust- en verzorgingstehuizen zijn er al zo’n 2.000 de deur uit. De productie van wielerkledij ligt stil nu de voorjaarskoersen in het water gevallen zijn, maar de mondmaskers zijn geen alternatieve bron van inkomsten. ‘Wij maken hier geen winst op. We willen hier geen geld mee verdienen, de gezondheid van de mensen primeert.’

Doe-het-zelf

Ook het Belgische modelabel Xandres sloeg deze week aan het stikken. ‘Het initiatief kwam van de medewerkers van het atelier in Destelbergen, waar normaal retouches gebeuren’, zegt CEO Patrick Desrumaux. Voor de productie van de mondmaskers recupereert Xandres stofoverschotten van vorige collecties, voor de voering komen epauletten van pas. ‘Het belangrijkste is dat het katoenen stof is, die op 60 graden gewassen kan worden.’

We zitten samen in de jus. Als wij ook maar iets kunnen doen dat helpt, met plezier. Dat gaat voor op de kosten.
Patrick Desrumaux
CEO Xandres

Xandres heeft al 10.000 maskers voor dagelijks gebruik gratis rondgedeeld. ‘Voor medisch personeel in ziekenhuizen zijn ze niet geschikt, we helpen iedereen die dagelijks in contact komt met veel mensen: postbodes, supermarktpersoneel, traiteurdiensten, mensen in crèches of scholen en chauffeurs van het openbaar vervoer.’

Daarnaast deelde Xandres al meer dan 150 doe-het-zelfpakketten uit, met materiaal en patronen om twintig maskers te maken, ook gratis. ‘Ik wil hier geen businessmodel van maken’, zegt Desrumaux. ‘Grote firma’s vroegen ons om 5.000 maskers voor hen te produceren, maar dat is niet onze doelgroep. We richten ons meer op het individu dat graag een mondmasker wil, maar er geen vindt. Op onze oproepen op sociale media reageerden zeker 8.000 mensen, en ik heb al emotionele dankmails gekregen van mensen in de thuiszorgsector.’

Commercieel

Xandres verstuurt de meerderheid van de mondmaskers met de post en maakte dus zelf extra kosten. Hoeveel precies? ‘In alle eerlijkheid: ik heb mezelf die vraag niet gesteld de afgelopen week’, zegt Desrumaux. ‘We zitten samen in de jus. Als wij ook maar iets kunnen doen dat helpt, met plezier. Dat gaat voor op de kosten.’ Opmerkelijk, in een periode waarin de gewone productie stilligt en inkomsten opdrogen. ‘We hebben commercialisatie wel even overwogen, maar niet alleen zijn onze winkels gesloten, ook ons hoofdkantoor moet het met een minimumbezetting doen. Een model opstellen om geld te verdienen aan de maskers was dus praktisch gewoon onmogelijk.’

1 miljoen
mondmaskers
Alsico, een Belgische specialist in veiligheidskledij, zet tijdelijk al zijn werkkrachten in om 1 miljoen mondmaskers te maken voor zorginstellingen.

Extra opleiding hadden de Xandres-werknemers niet nodig, zegt Desrumaux. ‘Ik kan het niet, maar iedereen die ooit al met een naaimachine heeft gewerkt, kan aan de slag met het patroon. Vanaf volgende week zit het hele bedrijf thuis in economische werkloosheid, maar onze stiksters gaan vrijwillig door.’

Alsico, een producent van werk- en veiligheidskledij, maakt professionele, herbruikbare mondmaskers die wel geschikt zijn voor medisch gebruik. Het bedrijf uit Ronse schakelt nu een versnelling hoger in de productie. ‘We geven voorrang aan de zorginstellingen’, zegt woordvoerder Wouter De Broeck. ‘De voorbije 24 uur kreeg ik zeker al 100 aanvragen.’ Het bedrijf verkoopt de maskers in pakken van minstens 100, voor een lagere prijs dan gewoonlijk, en mikt op een totale verkoop van 1 miljoen mondmaskers. ‘Dit is geen commerciële actie’, benadrukt De Broeck. ‘We geven tijdelijk voorrang aan de mondmaskers en schuiven andere opdrachten even opzij. Zelfs mensen die normaal niet achter een naaimachine zitten, helpen vandaag mee.’

Alcohol

De Belgische ziekenhuizen gebruiken volgens Zorgnet Icuro in volle coronadrukte zo’n 20.000 liter ontsmettingsalcohol per week. Maar door de sterk verhoogde vraag naar onder meer desinfecterende handgel zitten ziekenhuizen en apotheken zonder ontsmettingsalcohol. Ze worden uit de nood geholpen door enkele Vlaamse stokerijen, zoals Rubbens uit Wichelen en Filliers uit Deinze, en de jeneverstokerij Braeckman uit Oudenaarde.

Filip Braeckman staat al sinds 1987 aan het hoofd van stokerij Braeckman. ©Wouter Van Vooren

‘Apotheken vroegen om ethanol, als basis voor ontsmettingsalcohol’, zegt Filip Braeckman, sinds 1987 aan het hoofd van het 100 jaar oude familiebedrijf. Doorgaans stookt Braeckman jenever, gin en whisky. Maar met een paar kleine technische kunstgreepjes kan zijn installatie ook alcohol distilleren tot 94 procent - dat benadert zuivere ethanol, de basis voor ontsmettingsalcohol - tot 150 liter per uur. Vanaf volgende week kan hij beginnen met de productie. Braeckman gebruikt voorraden die in het magazijn staan. ‘Bij het distilleren heb je altijd een ‘kop en een staart’, restjes alcohol die overblijven voor en na het proces. Voor consumptie is die niet geschikt, maar we kunnen die wel verwerken tot ethanol.’

Braeckman hoefde evenmin nieuw gerief aan te kopen en één persoon kan de installatie bedienen. Geen grote investeringen dus, maar toch een manier om het tijdelijke gebrek aan inkomsten te compenseren. ‘Onze klanten zijn vooral bier- en wijnhandelaars, die nu verplicht gesloten zijn. Er komen amper orders binnen, waardoor onze productie op nog geen 10 procent van een normale week ligt.’

Braeckman rekent per liter ethylalcohol 5 euro aan, en verkoopt ze aan lokale apothekers. ‘In noodsituaties worden de grotere ziekenhuizen eerst geholpen met extra materiaal. De kleinere spelers blijven dan in de kou staan.’ Al wil hij geen munt slaan uit de coronacrisis, zegt hij. ‘Die inkomsten maken voor ons het verschil niet. Maar wij hebben hier die installaties staan, net als die reserves in ons magazijn. Waarom zouden we het dan niet doen?’

Lees verder

Advertentie
Advertentie