nieuwsanalyse

Nederland rekent op testen, tracen en gezond verstand om tweede coronagolf te vermijden

In tegenstelling tot in ons land zijn mondmaskers in drukke Nederlandse winkelstraten niet verplicht. ©AFP

Het coronavirus heeft ook in Nederland een nieuw offensief gelanceerd. Toch draait Den Haag de bevolking nog niet opnieuw de duimschroeven aan. Met een mix van massaal testen, doorgedreven contactonderzoek en verantwoord gedrag van de burgers hopen Mark Rutte en co. aan een tweede golf te ontsnappen.

Juli zal in België de geschiedenisboeken ingaan als de maand waarin corona helemaal terug was van nooit echt weggeweest. Het longvirus profiteerde van de laksere houding bij een deel van de bevolking om in enkele weken opnieuw op te rukken. Zeker in en om Antwerpen. Met drastische maatregelen tot gevolg, zoals een avondklok en een mondmaskerplicht in de openbare ruimte.

Het contrast met het enkele kilometers hoger gelegen Nederland kan moeilijk groter zijn. SARS-CoV-2 lijkt er weliswaar ook een nieuw offensief geopend te hebben, maar de groei in het aantal besmettingen is minder spectaculair. En een draconisch optreden blijft uit.

Meer testen

Tussen 22 en 28 juli registreerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Nederlandse Sciensano, 1.329 nieuwe gevallen. Een week eerder waren dat er 987. Dat onze noorderburen meer infecties op het spoor kwamen, valt deels te verklaren doordat meer mensen zich laten testen.

Maar er is meer aan de hand, waarschuwt het RIVM. 'Het virus verspreidt zich duidelijk sneller dan twee weken geleden. Toen bleek 0,6 procent van de testen positief, vandaag is dat al 1 procent.'

Corona waart vooral rond in Zeeland en in Noord- en Zuid-Holland, met hotspots in Amsterdam en Rotterdam. Net als bij ons raken heel wat jongvolwassenen besmet tijdens feestjes. Daarnaast verspreidt het virus zich bij familiebijeenkomsten.

Geen paniek

Toch is er volgens de Nederlandse regering geen reden tot paniek. 'Het aantal besmettingen stijgt wel, maar we hebben de haarden goed in beeld. De seinen staan in ons coronadashboard op groen', meldde minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge dinsdag in de Tweede Kamer.

1 procent
positieve coronatesten
Het virus verspreidt zich duidelijk sneller dan twee weken geleden. Toen bleek 0,6 procent van de testen positief, vandaag is dat al 1 procent.

Dat dashboard vormt een belangrijke leidraad voor premier Mark Rutte en zijn ministers. Het brengt niet alleen de evolutie van het aantal coronagevallen in kaart, maar houdt ook de ziekenhuisopnames, de bezettingsgraad op intensieve zorg en het reproductiegetal (dat aangeeft hoeveel mensen een besmet iemand infecteert, red.) bij.

Hoewel voorlopig alleen het reproductiegetal de signaalwaarde licht overschrijdt, bliezen de leden van het Veiligheidsberaad - het landelijke overlegorgaan voor rampenbestrijding en crisisbeheersing - woensdag toch vervroegd verzamelen. De toenemende infecties en een opflakkerende discussie over een mondkapjesplicht deden hen snel schakelen.

In tegenstelling tot de bestuurders in ons land zien de Nederlandse regering en de medische experts die haar souffleren het nut van mond- en neusbedekking voorlopig niet in. Ze vrezen dat een masker een vals gevoeg van veiligheid geeft en mensen ertoe aanzet weer dichter bij elkaar te kruipen, waardoor het risico op verspreiding net vergroot.

Bovendien rijst een juridisch probleem. Een mondkapjesplicht is in strijd met de grondwet, menen experts, want 'ze vormt een aantasting van de persoonlijke levenssfeer'. Toch mogen burgemeesters weldra met een lokale mondkapjesplicht experimenteren, besliste het Veiligheidsberaad woensdagavond.

Contactonderzoek

Maar een landelijke maatregel komt er vooralsnog niet. Om aan een grote tweede coronagolf te ontsnappen zetten Rutte en co. vooral in op testen en contactonderzoek. Nederland beschikt al decennia over een systeem waarmee huisartsen, gemeentelijke gezondheidsdiensten en medische microbiologen onder regie van de RIVM de verspreiding van infectieziekten tegengaan.

De besmettingen stijgen wel, maar we hebben de haarden goed in beeld gebracht. De seinen staan in ons coronadashboard op groen.
Hugo de Jonge
Nederlandse minister van Volksgezondheid

Dat systeem stoelt op drie pijlers: de dragers van nieuwe ziekten snel opmerken, hun contacten meteen opsporen en mensen isoleren. Het hielp om ziektes als polio grotendeels buiten de deur te houden. Maar niet bij de eerste coronagolf. Het longvirus had zich ongemerkt al te wijd verspreid. Een lockdown bleek het enige alternatief.

Vijf maanden later, nu de haarden beter in beeld zijn, rekent Nederland opnieuw op het systeem. Contactonderzoekers in Amsterdam maken zich sterk dat ze al zeker tien clusters geblust hebben. Een kwart van de nieuwe besmettingen is ook vastgesteld bij mensen die via hun werk op de radar gekomen waren.

Quarantaine

Die inspanningen kunnen alleen vruchten afwerpen als burgers zich verantwoordelijk gedragen en ook in quarantaine gaan zodra ze weten dat ze contact hadden met een besmet iemand en zich laten testen bij symptomen. Daar wringt nog te vaak het schoentje.

Amper 19 procent van de mensen met klachten laat zich testen. 60 procent gaat nog op bezoek bij familie of vrienden en bijna de helft gaat nog werken. 'Dat gedrag moet veranderen. Anders is het voor de gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD) haast onmogelijk de virustransmissie te stoppen', zei Anja Schreijer, het hoofd van de afdeling algemene infectieziekten van de Amsterdamse GGD, in de krant Het Parool. En dan loeren extra maatregelen of een lockdown toch weer om de hoek.

Nederland oranje reisbestemming

Nu onze noorderburen mensen uit de provincie Antwerpen adviseren om bij hun aankomst in Nederland twee weken in quarantaine te gaan, maakt de federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken van Nederland een oranje reisbestemming voor Belgen bij vertrek. 'Zo zien mensen dat voorwaarden zijn verbonden aan reizen naar Nederland', klinkt het. Voor mensen die terugkeren uit Nederland blijft code groen van kracht. Zij moeten dus geen test laten afnemen en niet in quarantaine gaan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie