'Nutteloos? Wij gebruiken remdesivir gewoon'

©REUTERS

Heeft de regering een flater begaan door voor miljoenen euro's het coronamedicijn remdesivir in te slaan? Experts nuanceren. 'Het enige waar we echt zeker van zijn, is dat het geen wondermiddel is.'

'België betaalt 4,27 miljoen euro voor nutteloos medicijn.' De voorpagina van Het Laatste Nieuws wond er maandag geen doekjes om. Ondanks een waarschuwing van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) betaalde minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) eind oktober miljoenen om een strategische voorraad van de virusremmer remdesivir - door het farmabedrijf Gilead verkocht onder de merknaam Veklury - op peil te houden.

Die beslissing oogt, achteraf gezien, onbegrijpelijk. Twee weken voor die aankoop plaatste de WGO al vraagtekens bij de effectiviteit van het geneesmiddel. Vorige week nam de organisatie definitief een standpunt in waarbij remdesivir wordt afgeraden als covidtherapie. Daardoor lijken we nu opgezadeld met 12.300 onbruikbare dosissen.

Knoop doorhakken

Bij die 'kemel' moeten echter kanttekeningen worden geplaatst. Vooreerst was de context eind oktober behoorlijk anders dan nu. Op dat moment zat België bijna door zijn voorraad remdesivir heen en moest de knoop worden doorgehakt om de strategische stock op peil te houden of niet.

Het Europese geneesmiddelenagentschap EMA staat het gebruik van remdesivir voor de behandeling van Covid-19 tot op vandaag nog steeds toe.

Twee weken voordien had de WGO inderdaad vraagtekens geplaatst bij remdesivir, maar daarbij ging het om tussentijdse resultaten van een studie. Eerdere studies leken wel te wijzen op een positief effect. Op basis van die studies had het Europese geneesmiddelenagentschap EMA het gebruik ook toegestaan, een richtlijn die Sciensano in ons land had overgenomen.

Het kabinet-Vandenbroucke moest dus een keuze maken. Ofwel niet bijbestellen op basis van de tussentijdse resultaten van de WGO-studie, met het risico dat de definitieve conclusie anders luidt en we dan zonder medicijnen zitten. Ofwel de geldende richtlijnen volgen, wel bijbestellen en zo zeker zijn van een strategische voorraad, met het risico dat het middel op de plank blijft liggen. Vandenbroucke koos voor het tweede.

Jonge ziekte

De foute gok? Zelfs in het licht van de actuele kennis valt dat te nuanceren. Zo is de WGO niet de enige stem in het debat. Niet alleen betwist Gilead de werkwijze van de organisatie, ook verscheen begin november in het New England Journal of Medicine een studie die besluit dat remdesivir wél een positief effect heeft op de hospitalisatieduur. 'Op basis van die studie gebruiken we in het UZ Gent het geneesmiddel vandaag dan ook gewoon', zegt de immunoloog Bart Lambrecht.

Remdesivir heeft niet de grote hoop ingelost die we er in het begin over hadden. Maar dan moet je nog niet spreken van weggesmeten geld.
Herman Goossens
Microbioloog Universiteit Antwerpen

'Wat we nu zien, is typisch voor een jonge ziekte als Covid-19', zegt Lambrecht. 'Als wij vandaag beslissen om - ik zeg maar wat - aspirine te gebruiken bij een hartpatiënt, dan is dat gebaseerd op 20 studies die het nut tonen en vijf die het tegendeel beweren. Als er genoeg studies zijn gebeurd, wordt daar een zogenaamde meta-analyse op gedaan, die een wetenschappelijke consensus oplevert. Maar daarvoor is het hier te vroeg. Het enige wat we op basis van de beschikbare studies zeker weten, is dat remdesivir geen wondermiddel is. Maar betekent niet dat het helemaal geen nut heeft.'

Evaluatie

In dat licht vinden experts niet dat de regering een fout heeft gemaakt. 'Remdesivir heeft niet de grote hoop ingelost die we er in het begin over hadden', zegt de microbioloog Herman Goossens (UA). 'Dat WGO-rapport lijkt me de finale doodsteek op dat vlak. Maar dan moet je nog niet spreken van weggesmeten geld.'

Het EMA evalueert momenteel alle nieuwe informatie over remdesivir. Op die evaluatie zal Sciensano ook de richtlijnen afstemmen. Tot dat is gebeurd, komen er geen nieuwe bestellingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie