Advertentie
analyse

Alle hens aan dek om besmettingsexplosie te stoppen

Strengere coronaregels zijn op komst om de eivolle intensieve zorg in de ziekenhuizen te ontlasten. ©REUTERS

Nieuwe verstrengingen van de coronaregels dringen zich op nu de coronacijfers uit de klauwen lopen. 'De ziekenhuizen zitten ver over hun pijngrens.'

Premier Alexander De Croo (Open VLD) gaf tijdens het wekelijks vragenuurtje in het parlement toe dat het roer opnieuw moet worden omgegooid. Met de komst van de vaccins verschoof de beleidsfocus van puur virus- naar ziekenhuismanagement. Het idee erachter was dat de vaccins ons zodanig zouden beschermen tegen hospitalisatie en overlijden dat het aantal besmettingen veel minder relevant zou worden.

De vaccins doen uiteindelijk goed hun werk. Uit de infecties volgen veel minder ziekenhuisopnames, coronapatiënten op intensieve zorg en sterfgevallen dan tijdens eerdere coronapieken - voor de komst van de vaccins - bij een vergelijkbaar aantal besmettingen.

Opname en overlijden

De coronaprik beschermt goed tegen opname en overlijden. Alleen is de tegenvaller dat een vaccinatie minder goed beschermt tegen een besmetting en besmettelijkheid dan verhoopt. Dat komt deels door de dalende werkzaamheid van de vaccins - bij ouderen nog het meest, terwijl die tot de meest kwetsbare groepen behoren - en omdat de huidige generatie vaccins ontwikkeld is tegen de eerste virusstam. De huidige variant is een pak besmettelijker en beter in staat te ontsnappen aan de vaccins. Geprikten hebben voor alle duidelijkheid een lager risico dan ongevaccineerden om besmet te raken en blijken uit onderzoek ook minder lang besmettelijk.

Dat veel mensen het virus ondanks vaccinatie nog altijd aan elkaar kunnen doorgeven, maakt het lastig. Het circuleert stevig onder kinderen - er kwam donderdag Europees groen licht om 5- tot 11-jarigen te prikken - en actieve volwassenen. Zij lopen een klein risico om ernstig ziek te worden, maar ze dienen wel als een doorgeefluik aan miljoenen ouderen, mensen met een verstoorde immuniteit en ongevaccineerden. Die groep blijkt te groot om bij een wijdverspreide viruscirculatie te voorkomen dat de ziekenhuizen kopje-onder gaan.

Dat is precies wat gebeurt en waarom verstrengen weer aan de orde is. Het dagelijkse aantal besmettingen schiet over de drempel van 20.000 - met op maandag 23 november een record van 24.000 besmettingen.

24.000
Besmettingen
Op maandag 23 november was er een recordaantal van 24.000 coronabesmettingen.

'Dat is een sterke onderschatting van het echte aantal besmettingen. Het is momenteel onmogelijk om voldoende capaciteit op te bouwen om het systeem van testen en de contactopsporing correct te laten verlopen', zeggen de experts in de nota met verstrengingsvoorstellen van het coronacommissariaat. 'De viruscirculatie is daarom vermoedelijk hoger dan tijdens de eerdere golven.'

Het is vrij helder in te schatten waar we voor staan. Dagelijks zijn er meer dan 300 ziekenhuisopnames wegens corona en komen er 15 bezette bedden bij op intensieve zorg. Nu al botsen de afdelingen intensieve zorg in de ziekenhuizen op hun limieten, met een overblijvende capaciteit van zo'n 200 bedden. 'De ziekenhuizen zitten ver over hun pijngrens. Er is geen tijd te verliezen. Wachten betekent meer miserie', zegt federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit).

De ziekenhuizen zitten ver over hun pijngrens. Er is geen tijd te verliezen. Wachten betekent meer miserie.
Minister van Volksgezondheid
Frank Vandenbroucke

De opnames in de ziekenhuizen en op de intensieve zorg zijn gebaseerd op de lagere infectiecijfers van een tot twee weken geleden. Het stijgende aantal besmettingen - +53 procent in een week en bijna een verdubbeling in West-Vlaanderen - zal de opname- en intensievezorgcijfers nog verder omhoogjagen. De experts biostatistiek, de wetenschap die wiskundige modellen bouwt om de evolutie van epidemieën in te schatten, hielden het meest pessimistische scenario vorige week op een piek van 1.200 bezette bedden op intensieve zorg tegen midden december.

De cijfers evolueren negatiever dan de gegevens waarop de rekenkundige modellen gebaseerd zijn. 'Op dit moment is er geen zekerheid over de curve die we volgen, en dus ook niet over hoe hoog de belasting kan worden', luidt het advies van de experts aan de federale regering.

Alleen met een lockdown is een scherpe daling van het aantal besmettingen en opnames op korte tijd mogelijk. Maar dat is nadrukkelijk geen optie.

Cijferspel

Het is een cijferspel. Nog eens een verdubbeling van het aantal coronapatiënten op de intensieve zorg - momenteel 669 - is niet vol te houden met minder dan 2.000 beschikbare bedden. Dan moeten nog meer operaties en behandelingen worden uitgesteld, terwijl de achterstand en wachttijden in de ziekenhuizen door eerdere coronapieken al fors is opgelopen.

Bovendien zal de druk hoog blijven, waarschuwt het coronacommissariaat. Alleen met een lockdown, zoals bij het uitbreken van de pandemie vorig jaar, is een scherpe daling van het aantal besmettingen en opnames op korte tijd mogelijk. Maar dat is nadrukkelijk geen optie.

'Het huidige maatregelenpakket, dat afgelopen zaterdag is ingegaan, zal negatieve druk zetten op de cijfers. Maar het vraagt tijd en zal niet leiden tot sterke dalingen. Er wordt niet verwacht dat de belasting op de intensieve zorg voor midden januari onder 500 bedden zakt. Gezien het hoge niveau waar we naartoe gaan, is die langdurige druk zorgwekkend', zeggen de experts.

Het coronacommissariaat stelt voor bijkomende maatregelen te nemen voor drie tot vier weken, boven op de huidige beperkingen. Het doel is op de korte termijn de viruscirculatie te doen dalen, en die daarna met het basispakket regels, zoals de mondkapjesplicht, op een aanvaardbaar niveau te houden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie