analyse

Baldadig Blankenberge leidt tot hyper-coronaregels

©BELGA

Van toeristenverbod tot etnisch profileren op de treinen. Het coronabeleid aan de kust verkent nieuw terrein in onze rechtsstaat.

De commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer komt dinsdagochtend uit zomerreces voor overleg over de baldadigheden in de kustgemeente Blankenberge. De oppositie wil minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) aan de tand voelen over hoe het zo hard uit de hand kon lopen. Het was overal superdruk en broeierig, maar in Blankenberge kwam het tot een ongeziene knokpartij tussen de politie en jonge Brusselse relschoppers met migratieroots.

'Ik stel me de vraag of de lokale burgemeesters en hun korpsen niet aan hun lot zijn overgelaten door het federale niveau', stelt N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover. 'Dat kon blijkbaar onmogelijk voorspellen dat het mogelijk een moeilijk weekend zou worden.' De Crem laat weten dat de federale politie, die in de zomermaanden sowieso steun biedt aan de kustkorpsen, indien nodig extra capaciteit kan leveren.

De N-VA werkt naar eigen zeggen aan een aantal pistes om amokmakers het leven zuur te maken. Een ervan komt uit de koker van Kamerlid Koen Metsu. Als basis dient een resolutie die midden juli door het parlement is goedgekeurd om hardleerse amokmakers te weren van recreatiedomeinen en openluchtzwembaden. Die worden al jaren geconfronteerd met groepjes klierende jongeren.

Zwarte lijst

De bedoeling is een wettelijke regeling uit te werken over een zwarte lijst. Wie daarop staat, kan geen enkel domein of zwembad nog in. Metsu wil aandringen dat De Crem de regeling uitbreidt naar sommige kuststroken. 'Met zware boetes en een - desnoods jarenlang - verbod nog naar de kust af te zakken', luidt het.

Al zijn er volgens De Roover wel nog wat juridische valkuilen. 'Een hooliganverbod in een stadion is goed gedefinieerd. Maar mensen de toegang verbieden tot pakweg de binnenstad of de kust lijkt me niet simpel. Bovendien vraagt dat een wetsaanpassing, waardoor het niet mogelijk is er nog deze zomer gebruik van te maken. Op korte termijn lijkt me een kordaat lik-op-stukbeleid met voldoende blauw op straat de beste optie.'

Op korte termijn lijkt me een kordaat lik-op-stukbeleid met voldoende blauw op straat de beste optie.
Peter De Roover
Kamerfractieleider N-VA

Door het gevecht in Blankenberge en de grote toeloop naar de kust gingen de burgemeesters in overdrive. Meerdere kustgemeenten lieten verstaan dat dagjestoeristen niet meer welkom zijn. Intussen houdt enkel Knokke nog aan die regeling vast, en dat zolang de hittegolf duurt. De Knokse politie controleert aan de toevalswegen. Toeristen moeten kunnen aantonen dat ze een overnachting of appartement hebben geboekt.

Nog opvallender waren de verklaringen van de Blankenbergse politiecommissaris Philip Denoyette. Hij zei dat in het station werd uitgekeken naar jongeren met risicoprofiel. Dat werd geïnterpreteerd als dat de politie jongeren met migratieroots uit het volk zou plukken en terugsturen. 'Ik heb nooit afkomst bedoeld. Het was mij altijd om inbreuken op het samenscholingsverbod, de sociale bubbel beperkt tot vijf te doen', verduidelijkt Denoyette aan De Tijd.

'Het ruikt sterk naar etnisch profileren, wat uiteraard niet kan', stelt de advocate Elke Cloots, gespecialiseerd in grondwettelijk recht en docente aan de Universiteit Antwerpen. 'Etnisch profileren is in strijd met de antiracismewet. Ik snap ook dat ouderen of gezinnen met kinderen geen keet schoppen. Maar je kan geen aparte groep viseren wegens haar achtergrond. Controleer dan iedereen om te checken of er geen amokmakers tussen zitten.'

Mensen met een 'risicoprofiel' van de trein plukken komt neer op etnisch profileren en is in strijd met de antiracismewet.
Elke Cloots
Advocate en docente Universiteit Antwerpen

Het is juridisch even twijfelachtig of je mensen de toegang tot de kust kunt ontzeggen. De regering moest eerder al haar staart intrekken omtrent het verbod voor mensen om naar hun tweede verblijf te reizen tijdens de lockdown, toen het ernaar uitzag dat de Raad van State dat verbod aan flarden zou schieten.

'Burgemeesters hebben de armslag om maatregelen te nemen om de openbare orde of de volksgezondheid te garanderen. Dan kunnen ze voor een korte periode afwijken van fundamentele grondrechten, al is de voorwaarde dat de maatregel evenredig is en niet verder gaat dan strikt noodzakelijk', stelt Cloots. 'Wat Knokke doet, is schieten met een kanon op een mug. Het is als een voetbalstadion waar niemand nog binnen mag omdat de club enkele tientallen hooligans telt. Dat mensen zich vrij mogen verplaatsen is een grondrecht, net als het beginsel dat iedereen een gelijke behandeling verdient.'

Burgemeesters hebben de armslag om maatregelen te nemen om de openbare orde of volksgezondheid te garanderen. Dan kunnen ze voor een korte periode afwijken van fundamentele grondrechten, al is de voorwaarde dat de maatregel evenredig is en niet verder gaat dan strikt noodzakelijk.
Elke Cloots
Advocate en docente universiteit Antwerpen

'Bovendien betekent een verbod dat ook zwangere vrouwen, ouderen of gezinnen met kleine kinderen niet meer naar de kust kunnen. Het is ook niet dat de burgemeesters machteloos zijn. Ze hebben een ruim arsenaal dat ze gericht kunnen inzetten, gaande van een samenscholingsverbod over een alcoholverbod tot de beperking van de toegang tot het strand. Oostende werkt met een reservatiesysteem. Dat lijkt me veel meer te verdedigen.'

Avondklok

De kans is groot dat de Raad van State dat soort maatregelen aan flarden schiet. Alleen zullen de regels allicht niet meer van kracht zijn op het moment van de uitspraak. Er loopt een procedure tegen de Antwerpse avondklok. Die is momenteel opgeschort door de hittegolf. De vraag is of ze nadien nog terugkeert. Zoals bij de tweedeverblijvers vreest de politiek dat de Raad van State de avondklok schorst of vernietigt, waardoor eraan wordt gedacht het hele zaakje maar definitief te begraven. En dat zeker nu de besmettingspiek in Antwerpen over zijn hoogtepunt lijkt.

Topoverleg over treinregeling naar de kust

De politiek en de NMBS overleggen dinsdag over aanpassingen van de treinregeling voor de kust. Aan tafel schuiven naast de NMBS de kabinetten van de federale ministers van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) en van Mobiliteit François Bellot (MR), de 19 kustburgemeesters en West-Vlaams gouverneur ad interim Anne Martens (CD&V). De Oostendse burgemeester Bart Tommelein (Open VLD) vindt na de vechtpartij in Blankenberge en de grote toestroom naar de kust door de hittegolf een bondgenoot in Martens om het treinaanbod naar de kust in te krimpen. De NMBS liet weten dat ze zich aan het geldende mobiliteitsplan houdt, tenzij haar politieke broodheer wijzigingen oplegt. De NMBS heeft zoals elke zomer een vakantieaanbod met extra treinen naar de toeristische bestemmingen. Op mooie dagen legt ze bijkomende treinen in op het traject naar Oostende en Blankenberge, vijf treinen heen en evenveel terug. In het weekend rijden zowel op zaterdag als op zondag 265 treinen naar de kust. Op een weekenddag buiten de zomervakantie zijn dat er zo'n 210.

Lees verder

Advertentie
Advertentie