Bedrijven kunnen sneltests terugbetaald krijgen

De nieuwe sneltests mogen door bedrijfsartsen gebruikt worden om personeel bij een uitbraak te screenen op corona. ©AFP

Vanaf twee positieve gevallen op de werkvloer mogen bedrijven alle werknemers met een laag risico op besmetting screenen op het coronavirus met een sneltest. Die wordt ook terugbetaald.

De overheid verruimt het inzetten van sneltests in de strijd tegen het coronavirus. Ze mogen onmiddellijk worden gebruikt in ziekenhuizen en bij clusteruitbraken - twee of meer gevallen op dezelfde werkplek - in scholen, bedrijven en sportclubs voor mensen die een laag risico op besmetting lopen.

'Sneltests geen oplossing voor massa-evenementen'

De overheid vindt sneltests onvoldoende betrouwbaar om ze in te laten zetten voor het veilig laten doorgaan van massa-evenementen. Het idee is dat mensen mits ze een negatief resultaat van een sneltest kunnen voorleggen toegang krijgen tot een voetbaltribune, festival of concert. 'Maar een negatieve sneltest zegt hooguit dat iemand op dat moment niet besmettelijk is. Het is geen sluitend bewijs dat iemand covidvrij is en kan op geen enkel moment een reden zijn om quarantaine te weigeren of die vroegtijdig te stoppen', zegt professor Herman Goossens. Testen buiten volksgezondheid om is organisaties niet verboden, luidt het, maar dan kan er geen sprake zijn van terugbetaling.

De bedrijven zijn al langer vragende partij voor het inzetten van sneltests. Die zijn een beetje te vergelijken met een zwangerschapstest. Een kwartier na staalafname met een neus- of keelwisser is het resultaat bekend. Veel bedrijven zetten ze al preventief in om hun personeel te screenen. Ze hopen zo grote uitbraken en dus verplichte sluiting te voorkomen. Maar de tests gebeurden zonder wettelijk kader en werden ook niet terugbetaald.

Superverspreiding

Continu en breed alle personeelsleden testen mag nog altijd niet. De richtlijn is dat een klassieke PCR-test - die na staalafname naar een labo moet - afgenomen wordt bij werknemers die dicht contact gehad hebben met een besmette collega. Dat komt neer op een contact van meer dan een kwartier waarbij de anderhalvemeterregel niet gevolgd werd. Sneltests mogen om bij een uitbraak op de werkvloer alle collega's met laag risico - geen intensief contact - te testen van één afdeling of uitzonderlijk het hele bedrijf. Een bekend voorbeeld is een vleesverwerkend bedrijf waar de voorbije maanden geregeld superverspreiding plaatsvond. In de plaats van die slachthuizen voor een paar weken helemaal te sluiten kan het bedrijf of afdelingen ervan wel openblijven door het gebruik van sneltests.

Er was al beslist dat de bedrijfsartsen de draaischijf worden van het screenen in bedrijven. Tot nu verliep dat via huisartsen, maar die hebben hun handen vol met mensen die in de privésfeer besmet geraakt zijn.

Die bedrijfsartsen hebben voortaan ook een RIZIV-nummer voor de terugbetaling van de tests. Voor een PCR-test krijg je 46,81 euro terug - al kan dat bedrag lager liggen als de test via een van de nieuwe universitaire labo's verloopt. Voor een snelle antigentest is dat 16,72 euro. Er is geen remgeld. De preventiediensten van bedrijven hebben in principe afspraken met labo's waar ze terechtkunnen. Op de website van de geneesmiddelenautoriteit FAGG staan de fabrikanten met gevalideerde tests en hun prestaties.

16,72
Terugbetaling
De terugbetaling van een PCR-test bedraagt 46,81 euro - al kan dat bedrag lager liggen als de test via een van de nieuwe universitaire labo's verloopt. Na een snelle antigentest krijg je 16,72 euro terug. Er is geen remgeld.

Er wordt gewerkt aan een handleiding voor bedrijven om op de juiste manier te testen. Die is volgens onze info nog niet klaar. Het belangrijkste adviesorgaan van de overheid over coronagezondheidsissues, de Risk Assessment Group (RAG), werkte er midden november wel een advies over uit. Meestal schetsen zulke adviezen de contouren van wat het uiteindelijk wordt. Personeel dat nauw contact heeft gehad met een besmet persoon moet zoals iedereen minstens een week in quarantaine, tot hij negatief test via een PCR-test. Bij een negatieve test na een hoogrisicocontact mag de werknemer blijven werken.

Voor laagrisicocontacten heeft de RAG een voorstel. Wie negatief test op een sneltest, mag blijven werken en wordt na twee tot vier dagen opnieuw getest. Zij moeten zich wel extra aan de gezondheidsregels houden, zoals mondmaskerdracht en sociale afstand. Bij een positieve test - de eerste of tweede keer - volgt quarantaine en het opsporen van iedereen met wie er contact is geweest. Bij een 'aanzienlijk' aantal gevallen moeten alle werknemers van de werkplek 10 dagen in quarantaine, wat in de praktijk tot volledig sluiting kan leiden.

Opvallend is dat geen drempel wordt vastgelegd om tot sluiting over te gaan. Die beslissing wordt bij de bedrijfsartsen gelegd. Als er bij een tweede testronde weer positieve gevallen zijn, moet verder worden onderzocht wat het probleem is (zoals onvoldoende ventilatie) om passende maatregelen te nemen.

Wanneer sneltests?

Nu al gebeurt het op spoedafdelingen in ziekenhuizen. Het kan ook bij uitbraken op collectieve plekken als scholen, bedrijven en opvangcentra. In Vlaanderen zullen ze nu worden ingezet in rusthuizen bij bewoners met symptomen, maar altijd in combinatie met de gevoeligere PCR-test, omdat het risico te groot is besmette medewerkers of bejaarden te missen.

Er worden ook proefprojecten opgestart om sneltests in te zetten bij mensen met symptomen door huisartsen en de triagecentra. Vlaanderen begint ook een project met hoogrisicocontacten in scholen.

Professor Herman Goossens onderzoekt met Franse en Nederlandse collega's of het een optie is de hele bevolking of bepaalde groepen herhaaldelijk preventief te testen. Slovakije, Oostenrijk en de Engelse stad Liverpool testten bijvoorbeeld hun hele bevolking.

Er wordt ook bekeken of nog andere manieren - naast snelle antigen- en PCR-tests - kunnen worden opgenomen. Daarbij wordt gekeken naar speeksel-, zelf- en ademtests of het inzetten van speurhonden.

De sneltests zijn een vrij nieuwe techniek om op het coronavirus te testen. Het voordeel is dat ze anders dan een PCR-test niet naar een labo moeten. Het nadeel van sneltests is dat die minder gevoelig zijn dan de PCR-test. 'Alleen bij mensen met symptomen zijn sneltests even betrouwbaar als de PCR-testen, op voorwaarde dat ze binnen vijf dagen na de eerste symptomen worden afgenomen', zegt coronacommissaris Pedro Facon. De verklaring is simpel: zieke mensen scheiden grote dosissen virus uit.

'Simpel en wat karikaturaal gesteld: een PCR-test zegt of je besmet bent, de snelle antigentest of je op het moment van afname besmettelijk bent. Een belangrijk verschil. Want een negatieve sneltest betekent niet dat er geen infectie is en kan dus nooit dienen om de verplichte quarantaine af te breken', zegt Herman Goossens, chef van de taskforce die het testbeleid in ons land opstelt.

Simpel en wat karikaturaal gesteld: een PCR-test zegt of je besmet bent, de snelle antigentest of je op het moment van afname besmettelijk bent. Een negatieve sneltest kan nooit dienen om de verplichte quarantaine af te breken.
Herman Goossens
Microbioloog universiteit Antwerpen en chef taskforce testen

De bedrijfsartsen zullen de resultaten van de sneltests via een IT-systeem kunnen opladen in de centrale coronadatabank van de overheid. Die info stroomt dan door naar de telefooncentrales die naar de hoogrisicocontacten buiten de werkvloer op zoek gaan. Het is de bedoeling dat dat tegen begin december kan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie