analyse

Beke wijst naar labo's als zwakke schakel in coronaketen

©Photo News

Bij de helft van de coronagevallen zit nog altijd meer dan 54 uur tussen een staalafname en de start van de speurtocht met wie ze contact hebben gehad. Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) zegt dat de flessenhals bij de labo's zit - niet zijn bevoegdheid.

Contactopsporing. Voortraject. Mediaanduur. Een heldere communicator zal Wouter Beke wellicht nooit worden. Ondanks het Vlaamse parlementair zomerreces moest de minister opdraven in de coronacommissie om zich te verantwoorden voor de Vlaamse contactopsporing. Dat opbellen van coronagevallen - om ze in quarantaine te zetten en om te onderzoeken wie ze mogelijk nog besmetten - geldt als een manke poot die de strijd tegen corona ophoudt. Al is het mooi meegenomen voor de oppositie om extra te trappen naar een verzwakte minister, die de jongste maanden onder vuur lag voor all things corona. Een warrig tv-interview vorige week hielp zijn zaak ook niet.

Op toerental

Her en der klinkt dat de vermaledijde contactopsporing op toerental komt. Dat zet Beke maar al te graag in de verf. Tussen 1 en 16 juli zijn twee op de drie coronagevallen binnen 24 uur gecontacteerd door een van de callcenters die de overheid bijstaan. Dat zijn de laatst beschikbare cijfers van het Vlaamse Agentschap Zorg en Gezondheid (AZG). Binnen 48 uur gaat het om ruim acht op de tien patiënten. Uiteindelijk is 94 procent van alle coronagevallen - na een fysiek huisbezoek bij wie niet gebeld kon worden - bereikt. Ter vergelijking: in Brussel is tussen 22 en 28 juli 55 procent niet bereikt.

94 procent
Gecontacteerde coronagevallen
Vlaanderen kon tussen 1 en 16 juli 94 procent van alle coronagevallen - na een fysiek huisbezoek bij wie niet gebeld kon worden - bereiken. Ter vergelijking: in Brussel is tussen 22 en 28 juli 55 procent niet bereikt.

De contactopsporing is een gemixte federale en regionale bevoegdheid. Beke zegt dat zijn radertjes in die machine hun werk doen. 'We moeten een onderscheid maken tussen de contactopsporing en het voortraject. Als het te lang duurt, gaat het vaak over dat voortraject: de staalafname, het bekendmaken van de uitslag en het aanmaken van het patiëntdossier om over te maken aan de databank.'

Speurtocht

Bij de helft van de coronagevallen zit nog altijd meer dan 54 uur tussen een staalafname en de start van de speurtocht naar met wie ze contact hebben gehad. Die cijfers presenteerde Beke dinsdag ook tijdens online overleg met de burgemeesters. Zij kregen na veel vijven en zessen van Beke de toestemming lokaal aan contactopsporing te doen, nadat zijn diensten lang op de rem hadden gestaan. Het deel waarvoor Vlaanderen bevoegd is - starten met opsporen als doorsijpelt wie besmet is - gebeurt volgens Beke snel. 'In vijf uur, binnen dat proces van 54 uur.'

De zwakke schakels zijn volgens Beke de labo's. 'De snelheid waarmee labo's de tests verwerken, is een cruciaal gegeven en daar is ruimte voor verbetering. Er zijn labo's die hun informatie dagen en dagen laten liggen. Helaas heeft de contactopsporing weinig greep op dat voortraject.' Bekiaans voor: niet mijn bevoegdheid.

De snelheid waarmee labo's de tests verwerken, is een cruciaal gegeven en daar is ruimte voor verbetering.
Wouter Beke
Vlaams minister van Welzijn

'We werken ons te pletter. Dagelijks verwerken we 500 à 1.000 tests, zo goed als altijd binnen 24 uur na ontvangst', zegt Griet Nuytinck, directeur van het lab Anacura in Evergem. Dat behoort tot een minderheid van privélabs die naast tientallen ziekenhuislabs gecertificeerd zijn door het kenniscentrum Sciensano om coronatests te analyseren. 'We zitten aan onze maximumcapaciteit, maar kampen ook - niet als enige lab, hoor ik bij collega's - met tekorten. Van actieve stoffen om de analyses te doen tot extra toestellen. Alles is continu in bestelling, en het is hopen dat er iets komt van de buitenlandse gespecialiseerde firma's.'

We zitten aan onze maximumcapaciteit, maar ons lab zit ook - niet als enige, hoor ik bij collega's - met tekorten. Alles is continu in bestelling. Het is hopen dat er iets komt van de buitenlandse gespecialiseerde firma's.
Griet Nuytinck
Medisch lab Anacura in Evergem

Nuytinck stuurt twee keer per dag de testresultaten door naar Sciensano. De komende dagen wordt dat in principe om het uur. Door een nieuwe wettelijke regeling kunnen labs fluiten naar een terugbetaling als ze niet binnen het uur hun data doorsturen. Slechts een derde zou dat nu binnen het uur doen. Nuytinck: 'De terugbetaling van 46,5 euro is puur kostendekkend. Bij een niet-terugbetaling draaien we dik verlies. Op zich is de eis van de overheid niet onredelijk, we snappen het belang. Maar het à la minute aankondigen en meteen ook doen ingaan van die vereiste is er ver over.'

Soepje

'We weten nu al niet waar beginnen, ook door een resem andere regels die continu veranderd worden. Kom gerust kijken. Als om 22 uur nog een lading binnenkomt, gaan we door om die tegen de ochtend af te hebben. Daarnet zijn we opgebeld door de crisiscel van de stad Gent, met de vraag door te geven hoeveel coronatests zijn afgenomen bij Gentenaars. Ze weten nu alleen wie positief test, en bij Sciensano krijgen ze nul op het rekest om alle afgenomen tests bij mensen met postcode 9000 door te krijgen. (zucht) We zullen dat dan ook maar doen zeker.'

Er wordt al langer gewaarschuwd voor de mogelijke gevolgen van de beslissing gemeenten hun eigen contactopsporing te laten doen. Een goedbedoeld idee dreigt te eindigen in een soepje waarbij iedereen wat in de pot gooit, zonder het overzicht te behouden dat het allemaal nog matcht.

Triageposten, huisarten, woon-zorgcentra en ziekenhuizen sturen soms maar één keer per dag stalen door. Tests die om 9 uur 's ochtends zijn uitgevoerd, belanden zo pas om 19 uur in het labo.
Ziekenhuislab AZ Delta

De labs zeggen het zelf ook niet helemaal in handen te hebben. Zij krijgen de tests door van triageposten, huisartsen, woon-zorgcentra en ziekenhuizen. Die sturen soms maar één keer per dag stalen door. 'Tests die om 9 uur 's ochtends zijn uitgevoerd, belanden zo pas om 19 uur in het labo. 90 procent van de tests is hier binnen 12 uur verwerkt, de rest binnen 24 uur. Elk half uur gaat een update naar Sciensano. Veel sneller gaat echt niet', klinkt het bij het lab van het ziekenhuis AZ Delta Roeselare-Menen-Torhout.

Lees verder

Advertentie
Advertentie