Beschermende dijk rond rusthuisbewoners doet zijn werk

Het aantal nieuwe overlijdens onder 85-plussers is van 35 op 5 januari gedaald tot 9 op 26 februari. ©BELGA

Nu het inenten van inwoners en personeel van de rusthuizen bijna is afgerond, zakt het aantal uitbraken, opnames en sterfgevallen er zienderogen. Het vaccineffect is duidelijk.

Hoever staat de vaccincampagne in de woon-zorgcentra?

Bijna twee maanden na het begin is de vaccinatiecampagne in de woon-zorgcentra zo goed als afgerond. 85 procent van de bijna 90.000 rusthuisbewoners kreeg een tweede spuitje met het Pfizer-vaccin - drie weken na het eerste. Driekwart van de bijna 100.000 personeelsleden kreeg een eerste spuitje en 73 procent een tweede. 3.000 inwoners zijn nog niet ingeënt. 828 van hen, minder dan 1 procent, weigerden. Bij het personeel is dat 6,2 procent. Ruim 10.000 zorgwerkers wilden of konden - bijvoorbeeld door zwangerschap - niet worden gevaccineerd.

Er moest even tijd over gaan voor het effect van vaccinatie zich zou laten zien in de cijfers. Het kost een tweetal weken om bescherming tegen het nieuwe coronavirus op te bouwen. Na het tweede spuitje is er nog een week nodig om maximale bescherming op te bouwen tegen de ergste vorm van Covid-19, de ziekte die het coronavirus veroorzaakt.

Wat is het effect op de besmettingen en uitbraken?

Het aantal besmettingen in de Vlaamse rusthuizen loopt snel terug. Het is van meer dan 7 nieuwe besmettingen per 1.000 bewoners teruggelopen tot 2 per 1.000 op 23 februari. Ook het aantal uitbraken zit in dalende lijn. In Vlaanderen telden op 23 februari nog 8 procent van de woon-zorgcentra minstens 1 bevestigd geval, 5 procent minstens 2 gevallen en 3 procent minstens 10 gevallen.

Hoe kan het dat er nog altijd besmettingen zijn in de rusthuizen?

Het Pfizer-vaccin doet wat moet: het beschermt tegen zware ziekte. 'Maar het is zeldzaam dat een vaccin zogenaamde steriliserende immuniteit brengt: dat het de besmettelijkheid van wie het krijgt, stillegt', zegt Steven Van Gucht, viroloog bij het federale kenniscentrum Sciensano. 'Mensen zullen wel minder besmettelijk zijn en dat ook voor een kortere periode.'

Er waren de voorbije dagen een paar grote uitbraken, onder meer in Anzegem. Van Gucht: 'We moeten zien wat dat precies betekent. Het kan dat veel mensen vooral milde symptomen vertonen en het aantal opnames beperkt blijft.'

Hoe zit het met de ziekenhuisopnames van bejaarden uit de woon-zorgcentra?

Ook hier is er onmiskenbaar een effect. In de zeven dagen tot 2 maart waren er 49 opnames van rusthuisbewoners op een totaal van 978 mensen van wie precies bekend was wat hun achtergrond was.

In de week tot 5 januari - het begin van de vaccinatiecampagne - waren er nog 155 opnames van rusthuisbewoners en 766 van mensen daarbuiten. Terwijl het aantal opnames van rusthuisbewoners in twee maanden met bijna 70 procent gedaald is, steeg het aantal opnames van niet-rusthuisbewoners met ruim 20 procent. Anders gezegd: terwijl de viruscirculatie weer wat hoger is en zich vertaalt in extra opnames bij het niet-gevaccineerde deel blijft die trend uit bij de alleroudsten.

Daalt het aantal sterfgevallen?

Ja. Tussen 15 en 21 februari zijn 101 rusthuisbewoners overleden aan Covid-19, van wie 71 in Vlaanderen. Daarmee zet een dalende trend van weken zich voort.

Dezelfde trend tekent zich duidelijk af bij een opsplitsing per leeftijdscategorie. De daling is het grootst bij 85-plussers - die uiteraard lang niet allemaal in een rusthuis wonen. Volgens de laatst beschikbare cijfers uit 2018 zit 14 procent van de Vlaamse mannelijke 85-plussers in een rusthuis en 27 procent van de vrouwelijke.

Op nationaal niveau blijkt het aantal overlijdens onder 85-plussers van 35 op 5 januari gedaald tot 9 op 26 februari. In de categorie daaronder, van 75 tot 84 jaar, is het gedaald van 16 naar 7. Op de website van de Vlaamse administratie, het Agentschap Zorg en Gezondheid, melden de rusthuizen 6 overlijdens in de laatste 24 uur. In die cijfers zitten wel niet de rusthuisbewoners die in het ziekenhuis zijn overleden.

Is het nu vrijheid, blijheid in de rusthuizen?

Dat is voorbarig. Sinds midden februari mogen bewoners weer meer contact hebben met elkaar en met de buitenwereld. Maar helemaal terug naar normaal is het niet. Brachten het personeel en bezoekers voorheen corona het rusthuis binnen, dan is nu het risico dat ouderen het aan hun bezoek doorgeven bij al te los contact. Dan kan het virus zich verspreiden onder de actieve bevolking, die nog niet gevaccineerd is.

Ook blijven de bewoners kwetsbaar bij een grote aanwezigheid van het coronavirus. 'Het aantal sterfgevallen tot nul herleiden wordt heel moeilijk', zegt Van Gucht. 'Ondanks vaccinatie gaat het vaak om erg verzwakte mensen met heel wat aandoeningen. Bij een aantal zijn het lichaam en het immuunsysteem op. We moeten dus erg voorzichtig blijven in de woon-zorgcentra.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie