Cadeautje voor klussers draait uit op communicatiefiasco

Doe-het-zelfketens als Brico, Hubo of Gamma zijn weer open, maar speciaalzaken moeten dicht blijven. ©Photo News

Een goedbedoelde maatregel om mensen iets om handen te geven tijdens de lockdown veroorzaakt een golf aan kritiek. ‘Andere winkels kunnen ook veilig werken. We zijn geen kleine kinderen.’

De beslissing van de Nationale Veiligheidsraad (NVR) om tuincentra en doe-het-zelfwinkels een uitzondering te gunnen op de verplichte winkelsluiting keert als een boemerang terug in het gezicht van de regering. De retailsector reageert vol onbegrip op de maatregel.

Een deel van de kritiek slaat op de overhaaste timing van de maatregel. Die werd woensdagavond aangekondigd, maar pas vrijdagavond in een ministerieel besluit omgezet. Winkels moesten zich halsoverkop klaarmaken en personeel optrommelen om op zaterdag te kunnen openen.

Bovendien bleek vrijdag dat de regering alleen ‘algemene’ doe-het-zelfzaken wilde openen, zoals de ketens Gamma of Hubo, en geen speciaalzaken zoals verf- of vloerwinkels. Onder meer de verfketen Colora en de badkamerwinkels van X2O, die zich hadden voorbereid op een weekendopening, moesten hun plannen weer afblazen.

Euro Shop

Ook verschillende multistores, die naast doe-het-zelf-artikelen ook allerlei andere producten verkopen, wisten niet goed waar ze aan toe waren. In West-Vlaanderen kreeg de keten Euro Shop het bevel zijn winkels te sluiten, terwijl die in andere provincies wel mochten openblijven.

‘Doe zoals Nederland en Duitsland’

Critici van het Belgische winkelbeleid wijzen naar enkele andere Europese landen waar wel meer winkels open zijn.

In Nederland mogen alle winkels open zijn, zolang ze in staat zijn 1,5 meter afstand tussen alle aanwezigen te garanderen.

In Duitsland mogen sinds maandag winkels met een oppervlakte tot 800 m² weer openen. Boekhandels en fietsenwinkels mogen ongeacht de vloeroppervlakte weer de deuren openen. Grotere winkels en de winkels in grote Duitse steden komen later aan de beurt.

Ook Oostenrijk hanteert een soepeler regime dan ons land. Kleine zaken, bouwmarkten en tuincentra mochten er vorige week weer de deuren openen. Vanaf 2 mei zullen alle winkels er weer open mogen zijn.

 

Het kabinet van minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V), die verantwoordelijk is voor het opstellen en doen naleven van het ministerieel besluit, verdedigt zich tegen de kritiek. ‘We hadden maar 48 uur om het ministerieel besluit op te stellen omdat de Veiligheidsraad tot een opening op zaterdag had beslist. Sneller kon het niet’, klinkt het.

‘Op enkele uitzonderingen na is alles dit weekend ook goed verlopen. In geval van twijfel of een bepaalde winkel mag openen kan de lokale overheid altijd navraag doen bij het crisiscentrum. In het geval van Euro Shop heeft de gouverneur van West-Vlaanderen de juiste beslissing genomen’, zegt een woordvoerder van De Crem.

Concurrentievervalsing

Een andere, meer fundamentele kritiek draait rond de vraag waarom juist één bepaalde categorie winkels mocht openen en andere niet. Veel handelaars zien dat als discriminatie en concurrentievervalsing die niet met een gezondheidslogica uit te leggen valt. ‘Veilig heropenen heeft niets te maken met de producten die je verkoopt, wel met de maatregelen die je neemt’, schreef de retailspecialist Jorg Snoeck (RetailDetail) in een druk gedeeld opiniestuk.

‘De beslissing van de Veiligheidsraad was ingegeven door de bekommernis om thuiszittende mensen iets om handen te geven’, valt te horen op het kabinet van premier Sophie Wilmès (MR), die de NVR voorzit. ‘Daarbij werd gefocust op winkels met een algemeen assortiment waar voldoende plaats is.’ Die uitleg laat verschillende punten van kritiek onbeantwoord. Winkeliers wijzen erop dat je niet moet kijken naar de oppervlakte van een winkel, maar naar het aantal mensen dat er zich tegelijk in bevindt.

Paternalistisch

De heisa toont nog maar eens aan hoe moeilijk de overheid het heeft met haar exitstrategie. Beslissingen worden genomen na overleg met talloze adviseurs en werkgroepen, maar vaak zonder de spelers op het terrein te consulteren. Het dossier doet denken aan de recente communicatieblunder over het openen van de woon-zorgcentra voor externe bezoekers. Ook die beslissing werd genomen met de beste intenties, maar zonder goed na te denken over de gevolgen.

Veiligheid moet het enige criterium zijn.
Dominique Michel
CEO van de retailfederatie Comeos

Het gevolg is nog meer kritiek op de ‘paternalistische’ aanpak van de overheid. ‘We zien in de praktijk dat de consumenten en de handelaars heel gedisciplineerd zijn. Wat doe-het-zelfzaken en tuincentra kunnen, kunnen andere winkels ook. We zijn geen kleine kinderen’, zegt Snoeck. Ook Dominique Michel, de CEO van de retailfederatie Comeos, vindt dat het assortiment van een winkel geen rol mag spelen. ‘Veiligheid moet het enige criterium zijn’, zei hij op de Franstalige nieuwszender LN24. Comeos belegt dinsdag  een persconferentie over het dossier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie