nieuwsanalyse

Corona raast als verwoestende storm over Latijns-Amerika

In heel wat Latijns-Amerikaanse landen blijven de markten ook tijdens lockdowns open, waardoor ze uitgroeien tot broeihaarden van de coronapandemie. ©REUTERS

Terwijl de coronastorm in Azië, Europa en de Verenigde Staten aan kracht ingeboet heeft, haalt hij dezer dagen ongenadig uit in Latijns-Amerika. 'We zijn in oorlog en we staan er slecht voor.'

Het coronavirus lijkt niet van plan ook maar één regio te sparen in zijn raid over de planeet. Nadat Sars-CoV-2 eerder een verwoestend spoor getrokken heeft door Azië, Europa en Noord-Amerika, lijkt het longvirus zijn pijlen nu gericht te hebben op Latijns-Amerika.

De afgelopen weken is Brazilië bijna achteloos uitgegroeid tot het nieuwe wereldwijde epicentrum van de gezondheidscrisis met meer dan 270.000 geregistreerde besmettingen en zowat 18.000 doden. Intussen slaat Covid-19 ook steeds genadelozer toe in andere delen van de regio.

Volgens data van de gerenommeerde Johns Hopkins University telden Latijns-Amerika en de Caraïben woensdagmorgen 565.000 bevestigde coronagevallen. Meer dan 31.000 inwoners van het gebied zijn al bezweken aan de longziekte. 

Aan kracht winnen

In de ranking van zwaarst getroffen landen delen Peru en Mexico met Brazilië het podium. Een strikte lockdown ten spijt overschreed Peru de drempel van 100.000 besmettingen. Mexico en nummer vier Chili rondden de kaap van 50.000 geregistreerde patiënten. Ook in Ecuador en Colombia bezorgt het virus de beleidsmakers steeds meer hoofdbrekens. En in Nicaragua is het aantal infecties in geen tijd vertienvoudigd.

565.000
Geregistreerde besmettingen in Latijns-Amerika
Volgens data van de gerenommeerde Johns Hopkins University telden Latijns-Amerika en de Caraïben woensdagmorgen 565.000 bevestigde coronagevallen. Meer dan 31.000 inwoners van het gebied zijn bezweken aan de longziekte.

Dat de coronastorm aan kracht wint in het gebied, mag op het eerste gezicht verbazen. 'De Latijns-Amerikaanse landen legden het internationale vliegverkeer op hetzelfde moment aan banden als de Verenigde Staten en Europa. Vrijwel gelijktijdig voerden ze richtlijnen rond social distancing en lockdowns in', zegt Marcos Espinal, directeur van het departement Overdraagbare Ziektes bij de Pan American Health Organization.

Die ingrepen hebben volgens hem de grootschalige verspreiding van het coronavirus in Latijns-Amerika vertraagd. 'Toch krijgt de regio nu ook een golf over zich heen', stelt de voormalige medewerker van de Wereldgezondheidsorganisatie vast.

Fysiek contact

Een resem factoren verklaren die tendens. Fysiek contact zit sowieso veel meer ingebakken in de Latijnse cultuur. In sommige landen hielp het gedrag van presidenten ook niet echt om de bevolking te sensibiliseren voor de gevaren van de longziekte. Zo loochenen de leiders van Brazilië en Mexico, de ultrarechtse Jair Bolsonaro en de links-populistische Andrés Manuel López Obrador, de ernst van de situatie.

De Latijns-Amerikaanse landen legden het internationale vliegverkeer op hetzelfde moment aan banden als de Verenigde Staten en Europa. Vrijwel gelijktijdig voerden ze richtlijnen rond social distancing en lockdowns in.
Marcos Espinal
Directeur departement Overdraagbare Ziektes bij de Pan American Health Organization

Rijke Latijns-Amerikanen hebben er bovendien wel vaker een handje van weg om door de overheid opgelegde regels aan hun laars te lappen. De minder gegoede gezinnen zijn voor hun levensonderhoud dan weer erg afhankelijk van dagarbeid of straatventen. Een dag in quarantaine komt neer op een dag zonder inkomsten.

'Latijns-Amerika is de meest ongelijke regio ter wereld. Dat feit bemoeilijkt voor politieke leiders de evenwichtsoefening tussen de bescherming van de volksgezondheid en het vrijwaren van economische groei. Met strikte lockdowns, de instelling van een avondklok en de verplichte sluiting van bedrijven dreigen miljoenen mensen extra in de armoede te belanden', legt Espinal het dilemma uit.

Fruitmarkt

Wellicht speelden ook markten een cruciale rol in de opmars van Covid-19 in Latijns-Amerika. Zelfs in landen met de striktste quarantainemaatregelen, zoals Peru, konden marktkramers elke dag hun waren blijven aanbieden aan hun klanten.

We zijn in oorlog en we staan er slecht voor.
Pilar Mazzeti
Hoofd Covid-19-taskforce Peruaanse regering

'Een sluiting is niet aan de orde want markten zijn een onontbeerlijke schakel in onze voedselketen', betogen de regionale overheden. De regels rond social distancing of elementaire hygiëne lijken er evenwel niet van tel. Laat staan dat mondmaskers verplicht zijn voor marktkramers of klanten.

Met alle gevolgen van dien. Uit onderzoek in de Peruaanse hoofdstad Lima bleek enkele dagen geleden dat liefst 79 procent van de kramers op de belangrijkste fruitmarkt met corona besmet is. 'Niemand weet hoelang het virus er al rondwaart en hoeveel mensen de marktkramers geïnfecteerd hebben. Een nieuwe coronaopstoot lijkt niet te vermijden', vreest Eduardo Zegarra, onderzoeker van de denktank Grade in Lima.

Noodkreten

De situatie op de fruitmarkt is tekenend voor heel Latijns-Amerika. Omdat de testcapaciteit in de regio ondermaats is, vrezen gezondheidsexperts dat de longziekte al veel wijder verspreid zit dan de officiële cijfers aangeven.

Latijns-Amerika is de meest ongelijke regio ter wereld. Met strikte lockdowns, de instelling van een avondklok en de verplichte sluiting van bedrijven dreigen miljoenen mensen extra in de armoede te belanden.
Marcos Espinal
Directeur departement Overdraagbare Ziektes bij de Pan American Health Organization

Noodkreten uit ziekenhuizen lijken dat vermoeden te bevestigen. In de Chileense hoofdstad Santiago zijn meer dan 90 procent van de bedden op de afdeling intensieve verzorging bezet. In Lima gaat het om acht op de tien bedden.

Dokters trekken aan de alarmbel. Door besparingsrondes in de voorbije jaren hebben ze geen of onvoldoende beschermingsmateriaal en niet de juiste of onvoldoende apparatuur en medicatie ter beschikking. Veel patiënten raken zelfs nooit tot in het ziekenhuis. 'We zijn in oorlog en we staan er slecht voor', duidde dokter Pilar Mazzeti, het hoofd van de Covid-19-taskforce van de Peruaanse regering, de ernst van de situatie enkele dagen geleden.

Hoewel de piek in de coronapandemie nog lang niet bereikt lijkt in heel wat Latijns-Amerikaanse landen, klinkt de roep om een versoepeling van de lockdownmaatregelen op steeds meer plaatsen luider. Dat zou de slechtst mogelijke demarche zijn, meent onderzoeker Eduardo Zegarra. 'We hebben eerder nood aan een verstrenging. Verplicht bijvoorbeeld de sluiting van de markten en kondig de sanitaire noodtoestand af.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie