Advertentie
analyse

Coronapas in Vlaanderen: is het sop de kool waard?

Deelnemers aan de 20 kilometer van Brussel moesten afgelopen weekend het Covid Safe Ticket voorleggen. ©Photo News

Nu Nederland net als Brussel van plan is een coronapas voor de horeca in te voeren neemt ook de druk op de Vlaamse regering toe om het attest veralgemeend in te voeren. Maar hoeveel zin heeft dat als meer dan negen op de tien volwassenen al zijn gevaccineerd?

Naar alle waarschijnlijkheid zal wie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op café of restaurant wil gaan vanaf 1 oktober bij het binnengaan het Covid Safe Ticket moeten tonen. Zo’n coronapas bewijst dat een persoon volledig gevaccineerd is, onlangs negatief getest heeft of onlangs een coronabesmetting heeft doorstaan. Nederland voert, net als Duitsland en Frankrijk eerder, vanaf 25 september dezelfde verplichting in voor wie op café wil gaan of een theatervoorstelling of een concert wil bijwonen.  

Met het Overlegcomité van vrijdag in aantocht wordt ook in Vlaanderen de druk opgevoerd om het gebruik van het Covid Safe Ticket, dat nu alleen moet worden voorgelegd bij grotere evenementen, uit te breiden. De zorgsector is vragende partij om de covidpas te mogen eisen van bezoekers in het ziekenhuis of het rusthuis. Ook enkele gemeenten rond Brussel zouden het pasje graag invoeren voor hun horeca, omdat ze vrezen dat ongevaccineerde Brusselaars naar de rand zullen afzakken.

De essentie

  • Nederland voert, na Frankrijk en Duitsland, een coronapas in voor de horeca, theaters en concerten.
  • De druk neemt toe om het Covid Safe Ticket net als in Brussel ook in Vlaanderen vaker te gebruiken.
  • Met een vaccinatiegraad van ruim 90 procent is de vraag wat de meerwaarde is van zo'n veralgemeende coronapas.
  • Als compromis wil de Vlaamse regering het gemeenten met een lagere vaccinatiegraad mogelijk maken de pas te gebruiken.

Als argument voor de uitbreiding van de covidpas klinkt het dat activiteiten zo veiliger kunnen doorgaan. Zeker plaatsen waar veel mensen dicht bijeenkomen, dreigen plekken te worden waar superverspreiding kan plaatsvinden, waarbij één iemand veel anderen besmet. Wie gevaccineerd is, loopt veel minder kans besmet te raken en geeft het virus ook minder gemakkelijk door, waardoor de kans op besmettingen wordt verkleind.

Golf van zieken

Het klinkt misschien wat paradoxaal, maar het zijn vooral de niet-gevaccineerden die daarbij moeten worden beschermd. Het vaccin beschermt in de meeste gevallen tegen een ernstig ziekteverloop, niet-gevaccineerden zijn veel minder goed beschermd. Als te veel mensen tegelijk ziek worden, dreigt de komende maanden nog altijd een grote golf van zieken. Dat kan de ziekenhuizen overbelasten.

92%
Vaccinatiegraad
In Vlaanderen is 92 procent van de volwassenen minstens één keer geprikt. In Brussel ligt de vaccinatiegraad op 66 procent.

Vanuit die logica houdt het, zoals de bekende Duitse viroloog Christian Drosten vorige week opmerkte, om virologische redenen steek niet-gevaccineerden, die zich met een negatieve test tijdelijk van een Covid Safe Ticket kunnen verzekeren, de toegang tot plaatsen waar veel mensen samenkomen te ontzeggen. Politiek is dat echter onverkoopbaar.

Wel hopen veel beleidsmakers dat het Covid Safe Ticket mensen die tot nu het vaccin hebben geweigerd ertoe aanzet zich alsnog te laten inenten. Het alternatief - zich voortdurend laten testen, wat geld kost - is niet aantrekkelijk. Al is niet iedereen een even grote verdediger van zo’n aanpak. ‘Je zal misschien een effect hebben, maar hiermee creëer je geen vertrouwen in vaccins’, zegt viroloog Steven Van Gucht, verbonden aan het wetenschappelijke instituut Sciensano.

Vrijheid beknot

Tegenstanders vinden dan weer dat het Covid Safe Ticket de vrijheid beknot en indruist tegen eerdere beloftes. De politiek heeft de bevolking altijd voorgehouden dat als de vaccinatiegraad voldoende hoog ligt, er geen ‘pasjesmaatschappij’ - zoals premier Alexander De Croo (Open VLD) ze ooit noemde - zou komen.

De expertengroep Gems, die de overheid adviseert bij het nemen van de coronamaatregelen, kiest voor een middenweg tussen die argumenten pro en contra. De experten stellen voor het Covid Safe Ticket tijdelijk in te zetten op momenten dat veel virus circuleert op plaatsen waar de vaccinatiegraad laag ligt.

Als meer dan 90 procent van de bevolking in een bepaald gebied gevaccineerd is, lijkt het Covid Safe Ticket in de horeca minder waardevol.
Steven Van Gucht
Viroloog

Omdat slechts 66 procent van de volwassenen in Brussel deels is gevaccineerd en er twee tot negen keer meer ziekenhuisopnames voor corona zijn dan elders in het land valt de hoofdstad zonder twijfel onder die voorwaarden. Met een vaccinatiegraad van 92 procent en een beperkt aantal ziekenhuisopnames is een veralgemeende invoering van de coronapas in Vlaanderen veel moeilijker te verdedigen.

Als zoveel mensen al gevaccineerd zijn, stelt de vraag zich of alle moeite die in de controle van het Covid Safe Ticket wordt gestoken, opweegt tegen de veiligheid die gewonnen wordt. 'Op plaatsen waar je met toegangstickets werkt, zoals evenementen, is dat doenbaar', zegt Van Gucht. 'Maar op plaatsen waar moeilijker te controleren is, zoals de horeca? Als meer dan 90 procent van de bevolking in een bepaald gebied gevaccineerd is, lijkt het Covid Safe Ticket me er minder waardevol.'

Gericht inzetten

Het lijkt dus nuttiger de maatregel te beperken tot het aantal Vlaamse gemeenten waar de vaccinatiegraad bij de volwassenen onder de 85 procent ligt. Het gaat om een dertigtal gemeenten, zoals Antwerpen en heel wat gemeenten rond Brussel. De Vlaamse regering bekijkt hoe burgemeesters daar het Covid Safe Ticket breder kunnen inzetten. Om een domino-effect te voorkomen, waarbij de ene burgemeester nog meer daadkracht wil uitstralen dan de andere door de covidpas nog strenger toe te passen, wordt eraan gedacht criteria in te voeren voor de situaties waarin het mogelijk wordt.

‘Om vaccinatietwijfelaars over de streep te trekken grijpt de overheid beter naar andere technieken’, besluit Van Gucht. Vaak gaat het over mensen met een migratieachtergrond die vinden dat ze nog altijd te weinig informatie hebben gekregen over het vaccin. Onderzoek wijst uit dat hen proberen te overtuigen met argumenten op de lange termijn meer effect heeft dan hen tot een vaccinatie te dwingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie