Coronavirus legt 'moderne slavernij' pijnlijk bloot

De lockdownmaatregelen in de midden-Engelse textielstad Leicester zijn vorige week weer verscherpt. ©REUTERS

Van sweatshops in Leicester over Catalaanse boomgaarden tot Duitse kotelettenfabrieken: de jongste verspreiding van het coronavirus is vaak gelinkt aan sociale uitbuiting van arbeidsmigranten.

Terwijl de coronamaatregelen in het snoeihard getroffen Verenigd Koninkrijk - met bijna 45.000 doden zijn enkel de Verenigde Staten en Brazilië er erger aan toe - dit weekend versoepeld zijn, is Leicester sinds vorige week weer in lockdown. De midden-Engelse stad is bekend om zijn voetbalploeg, maar is dat historisch vooral als een textielcentrum. Net dat lijkt te verklaren waarom het aantal coronabesmettingen er pijlsnel gestegen is naar 10 procent van alle Engelse gevallen.

Ik ben in de kledingfabrieken van Bangladesh, China en Sri Lanka geweest, en wat ik zag in het midden van Engeland was erger.
Thulsi Narayanasamy
onderzoeker mensenrechtengroep BHRC

Na dagen elke verantwoordelijkheid ontkend te hebben, kondigde de Britse online kledinggroep Boohoo dinsdag een onafhankelijk onderzoek aan naar zware misstanden bij de verloning en in de veiligheidsmaatregelen bij haar leveranciers. Onderzoeksjournalisten van The Sunday Times brachten aan het licht hoe sommige arbeiders, veelal van etnische minderheden, in de ateliers van Leicester, die tot 80 procent van hun waar aan Boohoo slijten, 3,5 pond per uur betaald worden. Het wettelijke Engelse minimumloon bedraagt 8,72 pond.

Bovendien bleken de voorbije maanden alle socialdistancingregels genegeerd te zijn in de krappe, slecht onderhouden fabriekjes. Handgel of mondmaskers waren er niet. Wie ziek werd, en dat waren er niet weinig, werd aangemaand te zwijgen en toch naar het werk te komen. Wie thuis bleef, kreeg geen ziekengeld.

5,2 miljard
beurswaarde
Door stijgende onlineverkopen verdrievoudigde de beurswaarde van Boohoo in coronatijden tot 5,2 miljard pond. Sinds de berichten over misstanden is dat zowat gehalveerd.

Agressief businessmodel

'Moderne slavernij', vinden mensenrechtengroepen. 'Ik ben in de kledingfabrieken van Bangladesh, China en Sri Lanka geweest, en wat ik zag in het midden van Engeland was erger', getuigde een onderzoeker. Onlineplatformen als Zalando en Amazon verkopen niet langer de merken van Boohoo. Dat laat weten 'geschokt en gedegouteerd' te zijn. Maar of het zijn agressieve businessmodel van just-in-timeproductie en snelle levering van betaalbare en hippe jongerenmode echt in vraag zal stellen?

Boohoo, opgericht in 2006, zag zijn omzet vorig jaar met 48 procent stijgen naar 857 miljoen pond (952 miljoen euro). De coronacrisis bood extra kansen. Terwijl fysieke winkels verplicht sloten, groeide de verkoop van het onlinebedrijf. De beurswaarde van Boohoo verdrievoudigde tussen maart en juni zowat tot 5,2 miljard pond. Daar blijft nu - dinsdag zakte het aandeel tot 24 procent - nog de helft van over.

Fruitplukkers

De sweatshops van Leicester worden al jaren aangeklaagd en het probleem is niet beperkt tot het VK. Van Latijns-Amerika en de VS over Singapore tot het Midden-Oosten legt de coronacrisis sociale ongelijkheid en uitbuiting bloot. Ook op veel Europese plaatsen waar het coronavirus oplaait, valt een verhaal te vertellen van onderbetaalde arbeidsmigranten, erbarmelijke werkomstandigheden en krappe, onhygiënische behuizing.

In en rond de Catalaanse stad Lleida zijn sinds dit weekend 200.000 inwoners in quarantaine gezet. Het gros van de coronabesmettingen treft er seizoensarbeiders, vaak van Oost-Europese, Aziatische of Afrikaanse afkomst, die met tienduizenden zijn neergestreken voor de fruitoogst. Ook in de aanpalende Spaanse regio Aragón stijgen de coronagevallen weer en zijn de fruitplukkers, die er na een zware dag labeur vaak op straat slapen, disproportioneel hard getroffen.

Mozzarella en koteletten

In de Italiaanse gemeente Mondragone nabij Napels, bekend wegens zijn buffelmozzarella, zijn onlangs zowat 700 Bulgaarse arbeidskrachten in quarantaine geplaatst nadat was gebleken dat tientallen van hen besmet zijn met het longvirus.

Bij de Duitse 'koteletkeizer' Tönnies in Rheda-Wiedenbrück werden meer dan 1.500 besmettingen vastgesteld. ©BELGAIMAGE

En er was het schandaal bij de Duitse 'koteletkeizer' Tönnies in Rheda-Wiedenbrück in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. 7.000 werknemers van een megaslachthuis van het vleesverwerkende bedrijf werden er vorige maand geïsoleerd toen er meer dan 1.500 besmettingen waren vastgesteld. Andermaal ging het om Oost-Europeanen die er veel te dicht opeen moesten werken en samenhokten in uitgewoonde appartementjes.

Grote gelijkmaker?

Van Leicester over Lleida tot Rheda-Wiedenbrück borrelen nu een reeks ongemakkelijke vragen op. Hoever gaan bedrijven en aandeelhouders om hun winstdoelen te halen? Hoe bitter is de financiële noodzaak dat veel arbeidsmigranten grote gezondheidsrisico's willen blijven nemen? Waarom grepen politici en sociale inspectiediensten niet eerder in? En hoeveel consumenten staan stil bij de afkomst van hun goedkope kleren en voedsel?

Een ding is zeker: de 'grote gelijkmaker', die arm en rijk even hard treft, is het coronavirus allerminst.

Lees verder

Advertentie
Advertentie