analyse

De coronabrandweer is nog te blind

Uit onderzoek blijkt dat tot 80 procent van de besmettingen veroorzaakt wordt door 10 procent van de gevallen. ©Photo News

Vlaanderen weet niet wie precies bemet raakt en waar dat gebeurd kan zijn. Terwijl het doven van de virusgensters - het coronavirus houdt ervan veel mensen in één keer te besmetten - cruciaal wordt om een nieuwe, uitslaande bosbrand te vermijden.

Tussen 3 en 9 juli zijn gemiddeld 90,3 Belgen per dag besmet. Dat is een stijging met 2 procent van het zevendaagse gemiddelde. Elke dag vergelijkt het kenniscentrum Sciensano het gemiddelde van de voorbije zeven dagen met het gemiddelde van de zeven dagen daarvoor.

©De TIJD

Alarm

Voor viroloog Marc Van Ranst is dat het sein om alarm te slaan.

De realiteit is iets genuanceerder. Sinds 1 juli is het dagelijkse aantal nieuwe besmettingen - daarbij neemt Sciensano de dag van de diagnose als maatstaf - vier keer over de grens van 100 gegaan. De laatste keer was op 8 juli met 135 besmettingen. Maar ook in juni waren er dagen met meer dan 100 besmettingen. Er is eerder sprake van dat het virus op een plateau zit. Het is te vroeg om al van een structurele stijging te spreken.

Sciensano neemt de laatste vier dagen niet in rekening voor zijn berekeningen omdat die cijfers nog niet stabiel genoeg zijn. Vanuit de labo's stromen de resultaten van de tests soms iets trager door, waardoor de statistieken dagen later nog aangevuld moeten worden.

Oude coronatests

Bovendien zit er extra vertekening op de cijfers omdat nog altijd oude coronatests doorsijpelen in de statistieken. 'Het is de voorbije weken een paar keer gebeurd dat we de statistieken moesten aanvullen met enkele tientallen positieve tests die nog teruggaan tot april', stelt Brecht Devleesschauwer, epidemioloog en cijferman bij Sciensano. Daarom verkiest Sciensano met de weekgemiddelden te werken in plaats van dagelijkse cijferupdates zoals in volle coronacrisis de gewoonte was. Omdat het toen om zoveel gevallen ging, was het niet zo erg dat enkele tientallen achtergebleven tests in de cijfers werden gestopt. Maar door het lage aantal besmettingen dreigen die nu wel een vertekend beeld te geven.

Het is de voorbije weken een paar keer gebeurd dat we de statistieken moesten aanvullen met enkele tientallen positieve tests die nog teruggaan tot april.
Brecht Devleesschauwer
Epidemioloog Sciensano

België zit nu op gemiddeld 10,9 besmettingen per 100.000 inwoners in de voorbije twee weken. Dat is vrij hoog in vergelijking met de rest van Europa, leren de cijfers van het Europese Centrum voor Ziektepreventie en -controle. Elf landen zitten hoger, met Zweden dat de kroon spant (95,4 per 100.000). Dat is ook weer geen perfect beeld, want het algemene cijfer verbergt grote verschillen in landen en regio's.

Het aantal besmette personen is niet de enige indicator. Er lagen vrijdag nog 143 mensen in het ziekenhuis en 32 op intensieve zorg. Die statistieken gaan nog altijd in dalende lijn, wat geruststellend is. Wat opvalt, is dat de grote meerderheid van de nieuwe besmettingen zich voordoet bij mensen onder 50 jaar, wat grote gelijkenissen toont met het begin van de epidemie in maart. Het punt is dat jongere mensen minder snel in het ziekenhuis belanden, maar ze kunnen het virus wel snel verspreiden. Daarbij wordt opgemerkt dat jongere mensen die terugkeren van hun vakantie op dezelfde manier de rol van brandversneller kunnen spelen voor het virus als de terugkerende skiërs in maart.

©De TIJD

Groeipijnen

Belangrijker is dat de traceermachine groeipijnen kent. Mondiaal wordt vastgesteld dat het virus zich verspreidt via kleine explosies die zonder bluswerk alles weer in brand kunnen steken. Uit onderzoek blijkt dat tot 80 procent van de besmettingen veroorzaakt wordt door 10 procent van de gevallen. Alleen weet de Vlaamse overheid - die bevoegd is voor contacttracing - heel weinig over wie precies waar besmet raakt. De contacttracers vragen - deels wegens privacyredenen - niet naar de bron van besmetting.

Van Ranst hekelde maandag in de Coronacommissie van het Vlaams Parlement de gebrekkige werking van de contactopsporing. In de pers duiken getuigenissen op van mensen die pas dagen na een coronatest opgebeld werden. Dat is volgens Van Ranst moeilijk te rijmen met medewerkers die in de coronacallcentra netflixen door een gebrek aan werk.

Mensen worden soms pas dagen na een coronatest opgebeld door een contactonderzoeker. Dat is moeilijk te rijmen met medewerkers die in de coronacallcentra netflixen door een gebrek aan werk.
Marc Van Ranst
Viroloog KU Leuven

Volgens de woordvoerder van Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) wordt gesleuteld om de tracing te verfijnen en vooral clusters beter te kunnen opsporen. Zo kan via het rijksregisternummer beter bekeken worden of mensen uit dezelfde buurt besmet zijn. Daarnaast is er een extra alarmbel via de huisartsen, als die plots nogal veel besmettingen vaststellen. Veldagenten en mobiele teams kunnen vanaf september de nu al actieve gezondheidsinspecteurs bijstaan om brononderzoek te doen. Dat start wanneer op lokaal niveau de alarmbellen afgaan, doordat het aantal besmettingen een drempelwaarde overschrijdt.

123
Besmettingen
Meest in het oog springt Antwerpen, met 123 besmettingen per 100.000 inwoners. De voorbije zeven dagen waren er in Antwerpen 86 nieuwe besmettingen. In Gent waren dat er 10.

Meest in het oog springt Antwerpen, met 123 besmettingen per 100.000 inwoners. De voorbije zeven dagen waren er in Antwerpen 86 nieuwe besmettingen. Ter vergelijking: In Gent waren dat er 10. Er wordt ten slotte gesleuteld aan een realtime databank waardoor in de kortst mogelijke tijd wordt gebeld naar mensen die mogelijk zijn blootgesteld aan een virushaard.

Lees verder

Advertentie
Advertentie