analyse

De Croo krijgt nieuwe opstoot corona op zijn bord

De aanpak van corona en vooral de communicatie erover wordt de eerste leiderschapstest voor premier Alexander De Croo. Zijn minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke gaf dit weekend al een schot voor de boeg. ©Photo News

Het aantal nieuwe coronagevallen zit opnieuw flink in stijgende lijn, hoewel het Belgische coronaregime tot de strengste in Europa behoort. De vraag is wat de nieuwe regering kan doen, want veel manoeuvreerruimte is er niet. Vandaag volgt nieuw politiek topoverleg.

De stille hoop op een nivellering van het aantal nieuwe coronagevallen is ijdel gebleken. Nadat het er vorige week op leek dat de epidemie haar herwonnen kracht aan het kwijtspelen was, stellen de corona- watchers van de overheid nu een verdere stijging vast. De voorbije week waren er in heel het land gemiddeld 2.103 gevallen per dag, met een piek boven 3.000 op 30 september.

Het grootste aantal nieuwe besmettingen doet zich voor in de leeftijdscategorie rond 20 jaar. Dat is volgens anticoronatsaar Steven Van Gucht mee een gevolg van de herstart van het academiejaar. Jongeren zijn op zich minder kwetsbaar en hebben minder kans in het ziekenhuis te belanden met Covid-19, de ziekte die het coronavirus veroorzaakt. Maar ze leven niet geïsoleerd van de rest van de samenleving, waardoor ze het kunnen doorgeven aan oudere generaties. Die trend lijkt zich ook af te tekenen, met stijgende besmettingen bij senioren, de meest kwetsbare groep.

195 mensen op intensieve zorgen

De coronacijfers blijven oplopen, blijkt dinsdagochtend. Op vijf oktober waren in Belgische ziekenhuizen 937 bedden ingenomen door covid-patiënten, van wie er 195 intensieve zorgen nodig hebben.

Tussen 26 september en 2 oktober waren er gemiddeld 2.309 nieuwe besmettingen per dag, wat 48 procent meer is dan een week eerder. In die periode stierven gemiddeld 10,3 mensen per dag aan het virus.

De klassieke coronadrietrapsraket tekent zich opnieuw af in de statistieken. Na het stijgende aantal besmettingen stijgt nu het aantal nieuwe ziekenhuisopnames (tot gemiddeld 77 per dag) en ook het aantal doden, intussen weer bijna tien per dag. Er is nog één groot verschil met het voorjaar: de verdubbelingstijd van de statistieken - die bij corona zonder countermaatregelen zo snel stijgen tot ze helemaal uit de hand lopen - gaat nu trager door de coronaregels.

Er liggen 866 mensen in het ziekenhuis met corona, van wie 186 op intensieve. Daarmee is de situatie ernstig, maar is er geen reden voor paniek. Er is een capaciteit van 8.000 covidbedden en 2.000 op intensieve die de ziekenhuizen kunnen vrijmaken als dat nodig mocht zijn.

Alarmbellen

In Brussel zijn de alarmbellen afgegaan. Dat komt omdat de hoofdstad de coronahotspot is. Het Brussels Gewest is goed voor bijna 500 nieuwe gevallen per dag. In Brussel zelf is ook sprake van een broeihaard. Een op de tien nieuwe gevallen komt uit vier gemeenten: Molenbeek, Brussel-Stad, Schaarbeek en Anderlecht, waar zich niet toevallig sommige van de armste en dichtstbevolkte wijken van de stad bevinden.

52 van de 186 mensen op intensieve komen uit Brussel. Anders dan in het voorjaar zijn er wel afspraken over de spreiding van patiënten over andere ziekenhuizen zodra hospitalen vollopen en de normale werking in het gedrang komt. Vanuit Brussel worden al patiënten via een speciaal team van Defensie overgebracht naar Oost- Vlaanderen, Waals-Brabant en Henegouwen. Het UZ Brussel is ook overgeschakeld op een volgende fase van de met de federale overheid afgesproken plannen, waardoor het aantal covidbedden wordt opgedreven.

Hoewel het spreidingsplan gezien wordt als een cruciale schakel om de winter goed door te komen zonder de essentiële zorg on hold te moeten zetten, laat de Aalsterse burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) weten dat hij geen patiënten meer uit Brussel in Aalst wil. Topambtenaar Pedro Facon, co-architect van het coronaziekenhuisplan, zegt begrip te hebben voor D’Haese, maar vindt dat het niet aan een burgemeester is het opnamebeleid van ziekenhuizen te bepalen.

Dinsdag is er nieuw overleg tussen Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS) en de 19 Brusselse burgemeesters over de situatie. Ondanks steeds harder aandringen van virologen zijn voorlopig geen nieuwe extra maatregelen genomen voor heel Brussel, al gebeurt dat wel op lokaal niveau. Molenbeek verstrengt de regels voor horeca, huwelijken en sportwedstrijden. Of aparte regels binnen Brussel het niet nog moeilijker maken te volgen? ‘De overheid heeft de stuurknuppel net in handen gegeven van de lokale besturen. Het zou vreemd zijn Molenbeek en Ukkel op dezelfde coronaleest te schoeien, omdat de situatie er fundamenteel anders is’, stelt het kabinet-Vervoort.

Niet doortastend genoeg

Brussel - en bij uitbreiding ons land - is lang niet de enige veenbrand in een opnieuw oplichtende Europese kaart. Behalve in Duitsland, waar dagelijks ongeveer 1.000 nieuwe gevallen zijn, is corona overal in Europa in volle opmars. De kritiek is wel dat Brussel niet doortastend genoeg is. Brussel zou er bijvoorbeeld niet beter aan toe zijn dan Parijs, waar onder meer bars minstens twee weken dichtgaan. De Franse hoofdstad telde in de week tot 27 september 5.500 nieuwe gevallen.

In en rond Parijs waren er de voorbije week meer dan 250 gevallen per 100.000 inwoners, de officiële alarmdrempel voor de overheid om in te grijpen. In Molenbeek ging het om 471 gevallen per 100.000 mensen. Ter vergelijking: Duitsland heeft een systeem om hyperlokaal de vijs aan te draaien zodra er meer dan 50 gevallen per 100.000 mensen zijn.

De vraag is ook of met Brussel de kous af is. Brussel steekt er zowel qua besmettingen als qua hospitalisaties bovenuit, maar de besmettingen nemen ook toe in alle andere provincies. De hospitalisaties gaan flink omhoog in Antwerpen, Oost-Vlaanderen, Luik en Henegouwen.

België is eigenlijk één groot stedelijk netwerk, waardoor superlokaal werken geen evidentie is.
Steven Van Gucht
Viroloog bij Sciensano

‘België is eigenlijk één groot stedelijk netwerk, waardoor superlokaal werken geen evidentie. Bij ons is het normaal dat een koppel in Willebroek woont, in Brussel en Antwerpen werkt en de kinderen in Mechelen op school zitten’, stelt Van Gucht. ‘Je kunt lokaal zeker strenger zijn als de situatie daarom vraagt. Maar het punt blijft dat we in ons land best met één nationaal regime blijven werken, en op sommige plekken nog strenger mogelijk is. Zo heel veel marge is er ook niet meer, omdat België al tot de strengere landen behoort. Het zal er toch op neerkomen er bij de mensen in te pompen zich aan de basisregels te houden, zoals afstand bewaren.’

De nieuwe premier Alexander De Croo (Open VLD) overzag maandag zijn eerste corona-overlegcomité. De politieke cheffen van de federale overheid en de deelstaten bogen zich opnieuw over de geplande barometer met kleurcodes - met vaste regels voor elke fase van de pandemie - van Celeval, de adviesgroep die de overheid bijstaat. De federale overheid en de deelstaten zitten dinsdag opnieuw samen over de coronasituatie.

De aanpak van corona en vooral de communicatie erover - toch de zwakke plek van voorganger Sophie Wilmès - wordt de eerste leiderschapstest voor De Croo. Dat de nieuwe minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) zondag het voortouw nam door mensen in de tv-studio op te roepen het aantal nauwe contacten nog te verkleinen, is hem in de regering niet in dank afgenomen. Daarom is hij teruggefloten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie