analyse

De eeuwig durende Veiligheidsraad: 'Kafka zat mee aan tafel'

In de Veiligheidsraad zetelen de federale topministers en de minister-presidenten van de deelstaten. ©BELGA

Hoewel bijna alles al voordien was beslist, duurde de vergadering van de Nationale Veiligheidsraad over het afbouwen van de coronamaatregelen vrijdag meer dan zeven uur. De communicatie nadien was bovendien rampzalig. ‘Kafka zit mee aan tafel.’

Half zes vrijdagavond. Een van de deelnemers van de Nationale Veiligheidsraad, de vergadering waarop de federale topministers en minister-presidenten de exitstrategie uit de coronamaatregelen vastleggen, sms’t dat de onderhandelaars op pagina tien van de zeventien van de voorbereidende nota zitten. De vergadering is dan al drie uur bezig en, maar dat is op dat moment niet duidelijk, ze zou nog eens vier uur duren.

De televisiestations worden zenuwachtig. Vanuit het kabinet van premier Sophie Wilmès (MR) was hen gezegd dat er om zeven uur een persconferentie zou volgen, waardoor de politici kunnen inbreken in de zevenuurjournaals. Maar het momentum kabbelt langzaam weg.

Op VRT en VTM beginnen na acht uur de seizoensfinales van de populaire soaps Thuis en Familie. Miljoenen Belgen die via de journaals in één keer zouden kunnen worden ingelicht over de beslissingen, zetten hun hoofd op lichter amusement. ‘Terwijl wij maar rondjes bleven draaien, stond het volk buiten te wachten’, wordt schamper opgemerkt.

Duidelijk battleplan

Het battleplan was nochtans duidelijk: op basis van het rapport van de expertengroep GEES en voorbereidende werkgroepen zou de Nationale Veiligheidsraad een snelle beslissing nemen over hoe de coronamaatregelen zouden worden versoepeld. Helder deze keer, om een communicatieramp als vorige week over het bezoek in de woon-zorgcentra te vermijden.

Eigenlijk waren we het over alles snel eens. Maar iemand vond het altijd wel nodig om toch nog eens een opmerking te maken.
Deelnemer Veiligheidsraad

Liep dat even anders. ‘Het is onbegrijpelijk’, zucht een betrokkene. ‘Eigenlijk waren we het over alles snel eens. Maar iemand vond het altijd wel nodig om toch nog eens een opmerking te maken. Zo achtte Pierre-Yves Jeholet (MR) het opportuun om nog eens een hele parler te houden over het onderwijs.’ Jeholet is de minister-president van de Franse Gemeenschapsregering.

De experten hadden voorgesteld om de scholen tot 18 mei dicht te houden, maar Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) had eerder al aangekondigd dat hij op 15 mei wilde proefdraaien. Die voorafname leidde tot ergernis aan Franstalige zijde, maar toch was alles voor het begin van de Veiligheidsraad uitgepraat.

‘We sloten een Belgisch compromis: de scholen gaan open op 18 mei, maar proefdraaien kan. En toch moest daar nog eens een hele cinema over worden opgevoerd. Zeer vermoeiend’, klinkt het. ‘Er waren 87 rondjes nodig om uiteindelijk weer bij het beginpunt te komen. En over de winkels, die opengaan op 11 mei, ging het op dezelfde manier.’

Powerpoint

Op het moment dat iedereen zijn fiat heeft gegeven over de maatregelen, wil Wilmès nog een powerpoint laten maken. Vorige week werden enkel grote lijnen gecommuniceerd en was niets echt doorgesproken. Nu moest het kleinste detail geregeld worden. ‘Oeverloos gezeik’, zo klinkt het. 'We zaten precies in een boek van Kafka, want het punt werd telkens maar opnieuw gemaakt.'

De persconferentie na de Veiligheidsraad

Om negen uur verschillende ministers zitten te sterven van de honger, maar de premier weet van geen ophouden. ‘Het resultaat hebben we gezien op de persconferentie’, merkt een betrokkene op. ‘In plaats van een empathisch verhaal te vertellen, werd het een niet te volgen uiteenzetting over fases 1a en 1b, waarin dan telkens dingen niet of wel zouden mogen veranderen.’

De persconferentie, die pas rond de klok van tien uur begint, duurt bijna anderhalf uur. Wilmès is haar zakelijke zelve, doceert aan de hand van een warrige powerpoint, maar verliest zichzelf in de details. Verschillende ministers wachten niet en rijden teleurgesteld naar huis.

De politici, die vorige week nog over elkaar heen vielen om het akkoord te duiden, zijn gedesillusioneerd. 'Toen de minister-presidenten buiten kwamen, kwam er stoom uit hun oren', klonk het. 'Ik ga mijn gezicht niet tonen, want ik krijg niet uitgelegd waarom we de mensen urenlang hebben doen wachten', was het gevoel.

Vlaams minister president Jan Jambon (N-VA) kan zaterdagochtend op Radio 1 zijn ongenoegen moeilijk verbergen. 'We waren beter sneller gekomen met de persconferentie, maar het is gelopen zoals het gelopen is', zo wuift hij lastige vragen weg. Bij het opstellen van de powerpoint was hij naar eigen zeggen 'niet betrokken'.

Symbool voor Belgische corona-aanpak

Vergelijkingen met de toespraken van de Duitse bondskanselier Angela Merkel - strakke persconferenties met korte en heldere boodschappen - of de Franse president Emmanuel Macron - geregisseerde speeches die stipt om acht uur worden uitgezonden - worden gemaakt. ‘Dit droeve spektakel staat een beetje symbool voor de hele Belgische corona-aanpak’, zucht een kabinetsmedewerker.

Er wordt met een beschuldigende vinger gewezen in de richting van de Wetstraat 16, waar het kabinet van Wilmès is gehuisvest. Achter de schermen is al enkele weken veel kritiek te horen op de aanpak van de eerste minister, die zich zou verliezen in micromanagement, te weinig met de grote lijnen bezig is en andere kabinetten weghoudt van de communicatie. 'We zijn niet betrokken, dus we kunnen hen ook niet helpen', klinkt het op een federaal kabinet.

De hele avond is nog het best te vergelijken met een optreden van een aan lager wal geraakte superster. Die laat, doorgaans omdat hij zich in de coulissen aan het bezatten is, het publiek ook eindeloos lang wachten. De hits zijn er, net zoals de beslissingen er vrijdag ook waren. Maar als de ster uiteindelijk op het podium verschijnt, is hij zo ver heen dat het optreden een afknapper wordt. Het publiek, of het nu om de toeschouwers of de bevolking gaat, blijft verweesd achter.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie