De thermometer van het herstel: zo herneemt de Belgische economie

©Mediafin

Zes maanden na het begin van de coronacrisis en vier maanden na het einde van de lockdown maakt De Tijd de balans van de Belgische economie op. Wie is opnieuw aan de slag, hebben we ons sociaal leven hernomen en welke sectoren herstellen zich en welke niet?

Over de impact van de coronacrisis op onze economie bestaan op dit moment alleen ramingen. Om een actueler beeld van die impact te geven zet De Tijd vijf indicatoren in acht grafieken op een rij.

Werkloosheid

In volle crisis kwam de overheid met een pakket steunmaatregelen. Het systeem van tijdelijke werkloosheid moest vermijden dat bedrijven massaal werknemers op straat zouden zetten en de koopkracht van de gezinnen op peil bleef. Werkgevers kunnen personeel bijna kosteloos tijdelijk op non-actief zetten.

Op het hoogtepunt waren in ons land 1,2 miljoen mensen, of meer dan 30 procent van het aantal werkenden, tijdelijk werkloos. Het was het bewijs dat veel bedrijven hun activiteiten drastisch moesten terugschroeven of zelfs volledig op slot gingen. Daardoor zaten veel werknemers noodgedwongen thuis.

Het aantal tijdelijk werklozen is vandaag met driekwart teruggevallen tot 306.844 of nog 7,68 procent van het aantal werkenden. Nog 52.550 werkgevers maakten in augustus gebruik van het systeem van tijdelijke werkloosheid. Dat is een daling van 63 procent tegenover april. Ook de duur van de werkloosheid neemt sinds het begin van de lente af. Toen zat een tijdelijk werkloze nog gemiddeld twee weken per maand thuis, in augustus was dat nog gemiddeld een week. Het toont aan dat ondernemingen bijna weer op volle snelheid komen.

Maar de daling van het aantal tijdelijk werklozen vertraagt. Van april op mei zakte het aantal mensen in het systeem nog met een derde. In augustus daalde dat aantal nog slechts met 7,68 procent. Het aantal mensen dat een volledige maand thuiszit, stagneert eveneens. In juli ging het om 6,7 procent van de werklozen, in augustus was dat nog altijd 7,2 procent. In april zat nog een vijfde van de tijdelijk werklozen een hele maand thuis.

Verschillen per sector

De zwaarst getroffen sectoren en bedrijven kunnen nog tot het einde van het jaar gebruikmaken van de tijdelijke werkloosheid. Vooral sectoren die een blijvende impact ondervinden van de coronamaatregelen draaien nog niet op volle toeren. 

De horeca (-62 %), de amusements- en recreatiesector (-71 %) en de reissector (-22 %) zijn sectoren waar de tijdelijke werkloosheid tussen april en augustus meer dan gemiddeld daalde. Dat er nog zoveel mensen tijdelijk thuiszitten, toont aan dat die sectoren nog niet boven Jan zijn. In het onderwijs (-86,15 %), de groot- en detailhandel (-84,35 %) en de bouw (-83,28 %) lijkt de crisis dan weer wel verteerd.

Vrachtverkeer

Door het instorten van de bedrijvigheid tijdens de coronadip daalde het aantal vracht- en bestelwagens dat over Belgische wegen bolde aanzienlijk. Eind maart reden een vijfde minder trucks door ons land en dat aantal herstelde zich in mei maar traag. Intussen ligt dat aantal opnieuw op het niveau van 2019. Het toont aan dat bedrijven weer volop beleverd worden door hun leveranciers en dat België nog altijd een belangrijk doorvoerland is voor buitenlands transport.

Sociaal leven

Op basis van mobiliteitscijfers brengt Google de relatieve drukte per land in kaart. Die laat zien dat de Belgen opnieuw uit hun kot komen om te gaan winkelen of eten. Google haalt de gegevens uit zijn Maps-applicatie en voegt ze op anonieme basis samen. Dat levert geen absolute aantallen op, wel duidelijke trends in verschillende categorieën. De tendens in de categorie handel en recreatie (waar zowel winkels als restaurants onder vallen) laat zien dat we opnieuw het niveau van begin januari hebben bereikt.

De stijgende drukte in de afgelopen maanden komt duidelijk overeen met de versoepeling van de maatregelen en de gefaseerde exitstrategie: midden mei konden niet-voedingswinkels opnieuw open, in de tweede week van juni mochten we opnieuw op café en restaurant. Een belangrijke dip zien we vanaf augustus, toen de coronacijfers opnieuw de hoogte in gingen en de regels vooral in de provincie Antwerpen strenger werden. Er werd een avondklok ingevoerd om 23.30 uur, en de horeca moest verplicht sluiten om 23 uur in plaats van 1 uur.

Op 12 augustus werden die bijgestuurd door provinciegouverneur Cathy Berx. De avondklok werd een nachtklok en horecazaken mochten opnieuw langer openblijven. Daarna hernam het publieke leven, tot begin september het niveau van voor de crisis werd bereikt.

Data van restaurantreservaties kunnen een iets preciezer beeld geven van de populariteit van de horeca. Cijfers van het reservatieplatform Resengo, dat maandelijks meer dan 4,9 miljoen gereserveerde couverts en 1,5 miljoen actieve gebruikers telt, bevestigen de trend. Na een opdoffer in augustus - een gevolg van de situatie in Antwerpen - ligt het aantal mensen dat op restaurant gaat weer hoger.

Paul Slootmans, de CEO van Tablebooker, een ander boekingsplatform, ziet een gelijkaardig patroon. 'De periode vanaf de heropening tot vandaag toont een stijging van 24 procent van het aantal reserveringen dat we verwerken ten opzichte van een gelijkaardige tijdspanne voor de lockdown. In vergelijking met dezelfde periode vorig jaar gaat het om een stijging met 33 procent.'

Tablebooker verwerkt alle reservaties voor zijn restaurants: via verschillende onlinekanalen én telefonisch. 'We zien dat de telefonische reserveringen stabiel blijven en de onlineboekingen stijgen. De walk-ins (mensen die zonder reservering komen, red.) zijn zeer beperkt', zegt Slootmans.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik bevindt zich opnieuw op een normaal peil. Dat lag voor het uitbreken van de coronacrisis al structureel lager dan een jaar eerder. Sinds de afbouw van de lockdown volgt de evolutie van de elektriciteitsconsumptie evenwel min of meer de trend van 2019. 

In september wordt in ons land 3 à 4 procent minder stroom verbruikt dan een jaar eerder. Ter vergelijking: tijdens de stevigste economische black-out lag de elektriciteitsconsumptie gemiddeld 16 procent lager, met zelfs uitschieters tot 25 en 30 procent. 

Dat het stroomverbruik de afgelopen maanden hoger ligt dan in de lente wijst erop dat de industrie haar productiecapaciteit opnieuw opvoert en dat winkels, horeca en bedrijven weer open zijn.

Luchtvaart

De luchtvaart hoort bij de zwaarst getroffen economische slachtoffers van de coronacrisis. Hoewel internationaal vliegverkeer al enkele maanden opnieuw toegestaan is, is van een echt herstel geen sprake.

Dat blijkt uit data van Eurocontrol, de internationale organisatie die instaat voor de centrale coördinatie van de luchtverkeersleiding in Europa. Cijfers tonen dat, behalve Brussels Airport, ook de grootste vijf luchtvaarthubs van Europa (Schiphol in Amsterdam, Charles de Gaulle in Parijs, Heathrow in Londen, Madrid en Frankfurt) het moeilijk hebben om van de grond te komen.

Sinds half juni, toen de Belgische grenzen weer opengingen, tekent zich een traag herstel af. Van begin juli tot half augustus was het vliegverkeer het actiefst sinds maart, al vlogen nog altijd gemiddeld 60 procent minder vliegtuigen dan in de zomer van 2019. Aan het einde van de zomervakantie zakte dat cijfer naar 63 procent. Ook zakenreizen zijn door corona weggesmolten als sneeuw voor de zon. Dat weegt op de passagiersaantallen: Brussels Airport communiceerde vorige week dat het in juli en augustus 80 procent minder passagiers ontving dan in de zomer van 2019.

Cargovluchten daarentegen doen het wel goed. Corona gaf de Luikse luchthaven vleugels. In de lockdown bombardeerde de Wereldgezondheidsorganisatie de Luikse luchthaven zelfs tot coronahub, een draaischijf voor medisch materiaal - miljoenen mondmaskers en testkits - in Europa.

De trend van de jongste weken toont dat de lichte heropleving weer in elkaar zakt. Dat komt deels door het einde van de vakantie, maar ook door het lappendeken van Europese maatregelen en de variëteit van kleurencodes, waardoor reizen in Europa onvoorspelbaar is geworden. Reizigers boeken erg last minute. Dat maakt het de vliegmaatschappijen moeilijk de draad op te pikken en volle vliegtuigen de lucht in te sturen.

Om het zo rendabel mogelijk te houden worden vluchten daarom sneller geschrapt. Eurocontrol verwacht dat het totale aantal vluchten in 2020 met 6 miljoen afneemt. In vergelijking met vorig jaar is dat een daling van 55 procent.

Lees verder

Advertentie
Advertentie