Duurt de paaspauze echt maar een maand?

Waals minister-president Elio Di Rupo (PS) en premier Alexander De Croo (Open VLD). ©REUTERS

Met strengere maatregelen hoopt het Overlegcomité de komende maand de derde coronagolf de kop in te drukken. Het verleden leert echter dat maatregelen versoepelen nog moeilijker is dan ze afkondigen.

Een paaspauze, zo noemde premier Alexander De Croo (Open VLD) de strengere coronamaatregelen die de komende vier weken van kracht zijn. De federale en de regionale topministers beslisten woensdag op het Overlegcomité om de basis- en middelbare scholen volgende week te sluiten en winkelen alleen nog op afspraak toe te staan. Kappers en schoonheidssalons moeten opnieuw dicht en in de buitenlucht mogen maximaal vier personen samenkomen.

De maatregelen zijn nodig, argumenteerde De Croo, omdat de coronacurves weer snel de hoogte in gaan. ‘De besmettingen zijn in twee weken tijd verdubbeld, de viruscirculatie is de hoogste sinds vier maanden en de druk op intensieve zorg begint in de richting van een niveau te gaan waarvan men zich afvraagt hoelang dat kan worden aangehouden.' De oorzaken zijn bekend: de besmettelijkere Britse variant, een coronamoeë bevolking die de regels minder strikt opvolgt en een vaccinatiecampagne die te traag op gang kwam.

In een ideaal scenario kunnen de scholen na de paasvakantie op 19 april volledig opengaan. Een week later, op 26 april, mogen de winkels en de contactberoepen weer opstarten. Volgens eerdere plannen zouden op 1 mei de cafés en de restaurants hun activiteiten moeten kunnen hernemen. 'We gaan deze derde golf de kop indrukken', zei De Croo combattief.

We gaan deze derde golf de kop indrukken.
Alexander De Croo
Premier

Slechte ervaringen

Strengere maatregelen en de vaccinatiecampagne zullen ertoe leiden dat de coronacijfers naar beneden gaan. De vraag is alleen: vanaf wanneer liggen ze laag genoeg om versoepelingen mogelijk te maken? Ervaringen uit de eerste en de tweede golf leren dat alles doorgaans langer duurt dan verhoopt. De avondklok, die maar enkele weken van kracht zou blijven, is er bijvoorbeeld al bijna een half jaar.

Op weekbasis is het aantal besmettingen met 40 procent gestegen, tot dagelijks 4.158. In de voorbije week werden dagelijks 215 mensen met covid in het ziekenhuis opgenomen, een stijging met 28 procent op weekbasis. Door de incubatietijd van het virus duurt het minstens een week vooraleer maatregelen een impact hebben op de besmettingscijfers, en bijna twee weken vooraleer er een effect is op de ziekenhuisopnames.

Het betekent dat we, behoudens verrassingen, al halfweg de paasvakantie zijn eer de maatregelen zichtbaar worden in de ziekenhuiscijfers. Als de opnames in de twee daaropvolgende weken in hetzelfde tempo afnemen als ze nu stijgen, zitten we tegen het einde van de paaspauze met dezelfde cijfers als vandaag. De evidente vraag is dan: wordt er met zulke cijfers versoepeld?

Drempelwaardes

Viroloog Marc Van Ranst, die pleitte voor een 'korte, hevige lockdown', liet verstaan dat we voor versoepelingen niet zozeer op een concrete datum moeten mikken. 'We moeten in de eerste plaats naar de cijfers kijken', verklaarde hij in 'VTM nieuws'. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) treedt hem daarin bij. 'Wij pinnen ons niet vast op data.'

75
Ziekenhuisopnames
Om te versoepelen werd een cijfer van maximaal 75 ziekenhuisopnames per dag naar voren geschoven.

In dat geval komen opnieuw de drempelwaarden in beeld die eerder werden geprikt voor versoepelingen: maximaal 800 besmettingen en 75 ziekenhuisopnames per dag. Om tegen 26 april onder die cijfers te duiken, moet het aantal besmettingen op basis van de huidige cijfers al met bijna 30 procent per week dalen en het aantal ziekenhuisopnames met een nog altijd stevige 20 procent.

Omdat verwacht wordt dat de cijfers minstens nog enkele dagen blijven stijgen, moeten de curves zelfs nog sneller naar beneden gaan, wat het hoogst onwaarschijnlijk maakt dat we tegen eind volgende maand onder die drempelwaardes raken.

De vaccinatiecampagne zal ons helpen, maar eerder op de langere termijn. De Croo bracht in herinnering dat, als de farmabedrijven hun leveringsbeloftes nakomen, pas eind mei alle 65-plussers en risicopatiënten hun eerste prik hebben gekregen. Met andere woorden: tegen het einde van de paasvakantie is de campagne niet ver genoeg gevorderd om een grote impact te hebben op de coronacijfers. Allicht is het daarvoor wachten tot midden mei.

Eenprikstrategie

Versoepelingen worden dus bovenal een politieke beslissing. Voor het heropenen van de scholen en de winkels valt dan veel te zeggen. Dat eerste is een maatschappelijke noodzaak, de epidemiologische impact van die tweede versoepeling is beperkt. Maar of er na de paasvakantie of begin mei al veel verdere stappen richting het rijk der vrijheid kunnen worden gezet? De Nederlandse premier Mark Rutte, wiens land met een gelijkaardige opstoot wordt geconfronteerd, gaf in een vlaag van eerlijkheid toe dat de kans dat de strenge maatregelen tot het begin van de zomer moeten worden verlengd 'reëel' is.

In Nederland wil een reeks experts overstappen op een eenprikstrategie. Dat betekent dat alle binnenkomende vaccins worden gebruikt om mensen een eerste dosis te geven, en dat de tweede inenting voorlopig achterwege wordt gelaten. Doordat een grote groep mensen sneller gedeeltelijk is beschermd, kan er sneller worden versoepeld. Het is de strategie die het Verenigd Koninkrijk toepast, maar waarvoor experts in ons land voorlopig beducht zijn. Er is onvoldoende bewijs dat een eerste dosis op de middellange termijn voldoende bescherming biedt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie