ECB pompt 750 miljard extra in economie

ECB-voorzitster Christine Lagarde. ©EPA

De Europese Centrale Bank (ECB) zal voor 750 miljard euro extra obligaties aankopen om de negatieve impact van de coronapandemie op de Europese economie te beperken.

Enkele dagen na de Amerikaanse centrale bank (Fed) heeft de ECB woensdagavond net voor middernacht haar grote bazooka bovengehaald. Ze lanceert een tijdelijk aankoopprogramma van obligaties (PEPP) om de Europese economie te ondersteunen en te beschermen tegen de impact van het coronavirus.

De ECB is van plan om dit jaar voor 750 miljard euro extra obligaties van de overheid en privésector aan te kopen. Ze zal net als onder het bestaande programma staatsobligaties, bedrijfsobligaties en bankobligaties met onderpand (covered bonds) aankopen. Bovendien zal de ECB voor het eerst ook kortlopend schuldpapier van niet-financiële ondernemingen (commercial paper) aankopen. Die uitbreiding moet voldoende financiering voor de bedrijven garanderen.

Uitzonderlijke tijden vereisen uitzonderlijke maatregelen.
Christine Lagarde
Voorzitster ECB

'Uitzonderlijke tijden vereisen uitzonderlijke maatregelen', tweette ECB-voorzitster Christine Lagarde. 'Er zijn geen limieten aan ons engagement voor de euro. We zijn binnen ons mandaat vastbesloten het volledige potentieel van onze instrumenten te gebruiken.'

Whatever it takes

Dat citaat doet denken aan de 'whatever it takes'-belofte van toenmalig ECB-voorzitter Mario Draghi in juli 2012. Hij zei toen op het hoogtepunt van de schuldencrisis: 'Binnen ons mandaat zullen we al het nodige doen om de euro te beschermen.'

Voor de aankoop van staatsobligaties blijft de ECB de zogenaamde kapitaalsleutel als verdeelsleutel gebruiken. Er was speculatie dat de ECB via een apart programma relatief meer staatsobligaties zou kopen van Italië en andere Zuid-Europese landen, omdat de langetermijnrente daar meer is gestegen dan in Duitsland en de andere kernlanden, zoals België. Maar dat gebeurt dus niet. Het valt wel op dat de ECB voor het eerst sinds lang ook Griekse obligaties zal aankopen.

Met de krachtige ingreep schakelt de ECB duidelijk een versnelling hoger. De markten reageerden vorige week donderdag negatief op de toen aangekondigde maatregelen, omdat die minder ingrijpend waren dan verwacht. Bovendien blunderde Lagarde in haar communicatie. Ze zei dat het niet de taak van de ECB is om de renteverschillen op de obligatiemarkten te verminderen. Die uitspraak deed de Italiaanse rente fors stijgen. Lagarde probeerde wel snel haar fout recht te zetten.

De ECB merkt op dat ze indien nodig de zelfopgelegde beperkingen van haar aankoopprogramma zal herbekijken. Dat lijkt een verwijzing naar de afspraak om maximaal een derde van de staatsobligaties van elk land aan te kopen. Sommige analisten zeggen dat de ECB niet veel Duitse staatsobligaties meer kan kopen, omdat Duitsland een lage overheidsschuld heeft.

Geen renteverlaging

De basisrente van de ECB blijft 0 procent en de depositorente -0,5 procent. De ECB aarzelt om de depositorente verder te verlagen, omdat zo'n beslissing de winst van de banken zou ondermijnen en de kredietverlening aan bedrijven en gezinnen in het gedrang kan brengen.

De voorstanders van een renteknip verwezen de jongste weken vooral naar het risico dat de euro zal stijgen tegenover de dollar, omdat de Fed de rente fors heeft verlaagd. Maar de euro is de jongste dagen verzwakt en daarom verminderde de druk op de ECB om de rente te verlagen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie