nieuwsanalyse

Een cheque voor elke Amerikaan tegen de coronacrisis

De Amerikaanse minister van Financiën Steve Mnuchin, naast president Donald Trump, stelt voor elke Amerikaan 1.000 dollar uit te betalen om de economie te stutten. ©Photo News

Om de enorme economische schok van de coronapandemie op te vangen leeft in de Verenigde Staten het idee om burgers geld te toe stoppen. 'Mensen hebben nu cash nodig.'

Als onderdeel van een massief stimuluspakket in antwoord op het economische gat dat het coronavirus slaat, overweegt de regering van de Amerikaanse president Donald Trump om elke Amerikaan rechtstreeks geld toe te stoppen. Minister van Financiën Steve Mnuchin zei dinsdag dat, als het Congres de maatregel goedkeurt, consumenten over twee weken al een cheque in de bus mogen verwachten. 

Amerikanen hebben nu cash nodig, en de president wil nu cash geven.
Steve Mnuchin
Amerikaanse minister van Financiën

Er circuleert een bedrag van 1.000 dollar per persoon, dat indien nodig zelfs herhaaldelijk kan worden uitbetaald. Dat moet Amerikanen, van wie velen door de zware economische crisis hun job en loon verliezen, helpen om de rekeningen te blijven betalen. Tegelijk geeft het munitie aan mensen om geld in de economie te steken nu de vraag compleet inzakt. Het is een onmiddellijke geldinjectie die meteen de koopkracht opkrikt. 'Amerikanen hebben nu cash nodig, en de president wil nu cash geven', zei Mnuchin.

Amper vorige week wuifde Larry Kudlow, de economisch topadviseur van Trump, het cashidee nog weg omdat het neerkomt op het 'strooien van geld uit een helikopter'. Maar intussen vindt het voorstanders onder Republikeinen en Democraten. In het hypergepolariseerde Amerika is dat heel opvallend.

Sherrod Brown, een Democratische senator uit Ohio, deed ook een oproep. 'De druk op gezinsbudgetten gaat alleen maar verergeren. Het Congres moet een wet goedkeuren waardoor elke volwassene uit de middenklasse of met een laag inkomen zo snel mogelijk een initiële cheque van minstens 1.000 dollar ontvangt.' Aan Republikeinse kant dringt onder meer senator Mitt Romney erop aan. 

Iedereen gelijk voor de wet

Met een cheque voor iedereen zou de regering de theorie van het helikoptergeld op een radicale wijze toepassen. Het geld zou rechtstreeks naar bankrekeningen van consumenten gaan om zo de economie aan de basis te ondersteunen. Dat is een andere aanpak dan die na de grote recessie van 2008, toen de VS, en ook Europa, via monetair beleid overheidsobligaties opkochten met vers gecreëerd geld en de economie onrechtstreeks zuurstof gaven via de banken en bedrijven.

Trump vergist zich van instrument. Het grootste probleem voor Amerikanen zal toegang tot goede basisgezondheidszorg zijn.
Koen Schoors
Econoom Universiteit Gent

'Het grote voordeel van basisgeld voor iedereen is dat iedereen gelijk is voor de wet en dezelfde som in krijgt', zegt Koen Schoors, econoom aan de Universiteit Gent. 'Een nadeel is dat je het in tegenstelling tot monetair beleid niet zo maar kan terugdraaien en uit de economie kan halen. En consumenten kunnen het ook altijd opsparen in plaats van het uit te geven.'

De Amerikaanse regering gaat de coronacrisis te lijf met verschillende stimuluspakketten. De cash zou deel uitmaken van een pakket van in totaal 850 miljard dollar aan maatregelen om de economie te stutten. 250 miljard daarvan zou dienen voor de cheques. Andere opties om Amerikanen financiële ademruimte te geven zijn een belastingverlaging of de invoering van betaald ziekteverlof of een uitbreiding van bestaande steunprogramma’s.

Gezondheidszorg en pensioen

'In de VS kan dat door de minimale welvaartsstaat zeker een effect hebben', zegt Matthias Matthijs, een Belgische econoom aan de universiteit van Johns Hopkins in Washington. 'Heel veel mensen worden per uur betaald en hebben amper rechten als gezondheidszorg of pensioen. Veel van hen, vooral in de horeca, zijn hun job en hun inkomen kwijt. Zij kunnen dat geld direct gebruiken. De vraag is natuurlijk: hoe groot is het effect? Buiten aan basisbehoeften kan niemand op dit moment veel geld uitgeven. Corona is een negatieve schok voor aanbod en vraag.'

Door de minimale welvaartsstaat kan dit in de VS zeker een effect hebben. De vraag is natuurlijk: hoe groot is het effect? Behalve aan basisbehoeften kan niemand op dit moment veel geld uitgeven.
Matthias Matthijs
Econoom Johns Hopkins University

Maar het voorstel blijft controversieel. Frances Coppola, een Britse econome gespecialiseerd in helikoptergeld, vindt het niet het gepaste moment voor rechtstreekse cash aan burgers. 'Ik zie het nut niet zolang het virus in opmars blijft', schrijft ze in een blogpost. Coppola vraagt zich ook af wat mensen ermee kunnen doen nu ze worden opgedragen thuis te blijven. 'Naar buiten gaan en geld uitgeven is het laatste dat we willen dat mensen nu doen. Bovendien schiet het bedrag van 1.000 dollar compleet tekort, het is niet eens een maandloon.'

Volgens Coppola zou het veel beter zijn het geld uit te delen als we uit de crisis geraken en mensen weer stilaan uit hun huizen komen. 'Het risico is groot dat het nu compleet nutteloos zou zijn.'

Begrotingstekort

Is het een idee dat in onze contreien bruikbaar is om de economie te ondersteunen? 'In België lijkt me zoiets veel minder haalbaar', zegt Matthijs. 'De welvaartsstaat vangt veel tijdelijk op, onder meer via werkloosheidsuitkeringen. De vraag is of Europa het toelaat, want het Belgische begrotingstekort wordt er niet kleiner op.'

Voor een politicus is het uitdelen van geld een heel aantrekkelijk voorstel.
Koen Schoors
Econoom Universiteit Gent

Schoors ziet meer heil in andere vormen van stimulus voor consumenten, die de facto ook neerkomen op meer cash voor iedereen. Zo schort Frankrijk enkele verplichtingen aan de overheid tijdelijk op, zoals sommige belastingen of de betaling van de energierekening. 'Dat laatste kan omdat nutsbedrijven overheidsbedrijven zijn, en dat is ook zo hier in België.’

'Voor een politicus is het uitdelen van geld een heel aantrekkelijk voorstel', merkt Schoors op. 'En het kan zeker een bodem onder de economie leggen tijdens deze enorme schok. Maar volgens mij vergist Trump zich van instrument. Want het grootste probleem voor Amerikanen zal toegang tot goede basisgezondheidszorg zijn. Het is veel beter om die voor iedereen te garanderen en daarvan de rekening te betalen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie