analyse

Grote verschillen in regionale cijfers oversterfte in Vlaanderen

Een lege winkelstraat in Hasselt. De Limburgse provinciehoofdstad werd van alle Vlaamse centrumsteden het hardst getroffen door de coronapandemie. ©BELGA

Corona laat zich overal voelen in de sterftecijfers. In Vlaanderen sterven meer mensen dan normaal, maar er zijn grote regionale verschillen. Roeselare, Kortrijk en Hasselt tellen meer dan dubbel zoveel doden dan in andere jaren. Dat blijkt uit een rondvraag door De Tijd bij elf Vlaamse centrumsteden.

Tijdens de laatste week van maart zijn er in Hasselt 63 mensen gestorven, in de eerste week van april 67. De vorige jaren stierven gemiddeld 24,9 mensen per week. Uit een bevraging bij 11 Vlaamse centrumsteden blijkt de Limburgse stad de grootste sprong in de sterftestatistieken gemaakt te hebben. In de laatste week van maart en de eerste week van april waren er respectievelijk 153 en 169 procent meer of ruim tweeëneenhalf keer zoveel overlijdens.

Ook de Zuidwest-Vlaamse steden Kortrijk en Roeselare registreerden in die week een pak meer overlijdensaktes dan normaal, respectievelijk 112 en 100 procent meer. Ter verduidelijking, de aktes worden opgemaakt op de plaats van overlijden, niet waar de overledene woont.

169%
Oversterfte
In de eerste week van april lag de sterfte in Hasselt 169 procent hoger dan de gemiddelde weeksterfte in de voorgaande jaren.

De verschillen met de andere bevraagde steden zijn groot. Aalst, Brugge, Leuven, Antwerpen, Turnhout, Sint-Niklaas en Oostende landden onder het Vlaamse gemiddelde van 77 procent oversterfte - hoeveel er meer mensen sterven dan de voorgaande jaren in dezelfde periode. In Mechelen stierven vooral in de laatste week van maart veel meer mensen dan in de rest van Vlaanderen, in de eerste week van april loopt de oversterfte ongeveer gelijk met het Vlaamse gemiddelde. Deze steekproef geeft een gedeeltelijk beeld - ze staat voor ongeveer een derde van alle overlijdens in Vlaanderen - maar ze toont wel dat de regionale verschillen beduidend zijn.

Lees verder onder de grafiek

Besmettingen

Het hoeft niet te verbazen dat in de regio’s rond de hardst getroffen steden uit onze rondvraag veel besmettingen zijn vastgesteld. In grote delen van Limburg is meer dan 1 procent van de bevolking besmet, in veel gemeenten in het zuiden van West-Vlaanderen ligt de besmettingsgraad op 0,5 procent, een pak hoger dan het Vlaamse gemiddelde van 0,35 procent.

De boosdoener van de piek is naar alle waarschijnlijkheid het coronavirus, maar we weten niet in welke mate. Niet elke dode wordt als coronadode geregistreerd, en in de coronastatistieken die het federale wetenschappelijk instituut Sciensano dagelijks publiceert, worden geen details over steden en gemeenten gegeven.

Methodologie

Om de oversterfte per week te berekenen werd het gemiddelde aantal geregistreerde aktes per jaar per stad van 2015 tot 2019 genomen, voor Hasselt van 2015 tot 2018. Dat zetten we om naar een algemeen weekgemiddelde door te delen door 365 en te vermenigvuldigen met zeven. Het aantal geregistreerde aktes in de laatste weken werd daarmee vergeleken om de oversterfte te bepalen. Ook de gemiddelde Vlaamse oversterfte berekenen we voor dit artikel op die manier, anders dan Sciensano dat de oversterfte vergelijkt met echte weekgemiddelden.

Steden rapporteren aktes per week pas sinds april 2019 aan de digitale databank DABS van de federale overheidsdienst Binnenlandse Zaken, het centrale verzamelpunt in België. De oversterfte van dit jaar enkel vergelijken met de echte weekgemiddelden van een deel van vorig jaar is onvoldoende om een zo correct mogelijk beeld van oversterfte te geven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie