Advertentie

Heel Europa worstelt met coronacurve

Winter en corona, het blijkt een moeilijk te bestrijden combinatie. ©EPA

Het platslaan van het coronavirus lijkt in de meeste Europese landen een haast onmogelijke opdracht. Zelfs voor gelauwerde coronabestrijders als Denemarken en Duitsland is het wroeten. De belangrijkste redenen daarvoor zijn de winter en de keuze voor minder strenge lockdowns.

Terwijl het aantal vastgestelde coronabesmettingen in Brussel en Wallonië op weekbasis nog wat afneemt, stagneren de cijfers in Vlaanderen. De gewijzigde teststrategie, waardoor mensen zonder symptomen vaker worden getest, en de heropening van de scholen na de verlengde herfstvakantie zijn mogelijke oorzaken. Allicht speelt het ook een rol dat meer mensen het niet zo nauw nemen met de strenge coronaregels nu duidelijk is geworden dat het hoogtepunt van de tweede golf achter ons ligt.

De tweede coronagolf trof België eerder dan de meeste andere landen. Doordat de overheid te laat ingreep, liep de situatie uit de hand. In Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje schoot het aantal besmettingen in oktober eveneens fors omhoog, maar door tijdig verregaande maatregelen door te voeren, konden ze een curve à la belge vermijden.

De vier landen kozen voor een behoorlijk strenge lockdown, al pasten ze voor het volledige huisarrest dat de meeste ander landen hun bevolking in het voorjaar oplegden. De Franse regering ging het verste: onze zuiderburen mogen zich slechts in een beperkte perimeter rond hun huis vrij bewegen.

Aanvankelijk hadden de strenge maatregelen succes, maar zowel Frankrijk, Spanje als het Verenigd Koninkrijk kampt met stagnerende cijfers. Net als in ons land blijft het aantal dagelijkse infecties steken op een plateau tussen de 16 en 23 besmettingen per 100.000 inwoner. Italië telt nog een pak meer besmettingen. De curve gaat er nog zachtjes naar beneden, al lijkt er eveneens sprake van een afvlakking.

Noordelijke club

Iets anders is de situatie in de noordelijke club van Nederland, Duitsland en Zweden. Nederland was een van de eerste landen om tijdens de tweede golf de cafés en de restaurants te sluiten. Duitsland, dat tijdens de eerste golf een van de minst getroffen Europese lidstaten was, kon de curve ook tijdens de tweede golf behoorlijk laag houden. Toch gingen ook daar de horeca dicht en werd de bevolking gevraagd het aantal contacten te reduceren, omdat het aantal besmettingen traag maar gestaag steeg. Zweden deed lange tijd weinig, maar legde twee weken geleden eveneens enkele beperkingen op.

Zowel in Nederland als Duitsland riepen de maatregelen de toename van het aantal besmettingen een halt toe. Van een daling is echter nauwelijks sprake: de cijfers blijven steken op een plateau. In Duitsland stagneren de cijfers bij dagelijks 23 gevallen per 100.000 inwoners. In Nederland is dat bij een relatief hoog cijfer van meer dan 32 gevallen. Op weekbasis was er zelfs een stijging van het aantal besmettingen met 27 procent. Minister-president Mark Rutte kondigde dinsdag aan dat nog voor kerst mogelijk strengere maatregelen volgen als de cijfers blijven stijgen. Ook de Zweedse cijfers stabiliseren, zij het op een nog hoger niveau.

Zelfs Scandinaven wroeten

55
Coronabesmettingen
Op 15 juni viel het aantal coronabesmettingen terug naar slechts 55. Nu zijn dat er nog meer dan 2.000 per dag.

Denemarken, Finland en Noorwegen, tot nog toe kampioenen in coronabestrijding, hielden hun grenzen de afgelopen maanden zo goed als gesloten. Anders dan veel andere Europese landen, waar het coronavirus in augustus werd meegebracht door toeristen die terugkeerden uit Spanje, konden de drie Scandinaven zo een tweede golf vermijden. Voor België speelde die Spanje-route overigens geen grote rol: de tweede golf lijkt bij ons vooral een gevolg van binnenlandse besmettingen.

Toch was het zowel voor Denemarken, Finland als Noorwegen de voorbije maand wroeten, omdat de curves begonnen te stijgen. Als enige van de drie slaagden de Noren er intussen in de trend te keren. De Denen kennen met dagelijks 28 infecties per 100.000 inwoners meer besmettingen dan ons land.

Wintereffect

Alleen IJsland en Ierland, geïsoleerde eilanden, slagen erin het aantal besmettingen onder de Europese alarmdrempel van dagelijks zeven besmettingen per 100.000 inwoners te houden. De situatie wijkt daarmee af van het voorjaar, toen de meeste landen het virus haast helemaal hadden klein gekregen. Op 15 juni, de dag dat de grenzen weer opengingen, stelden onze labo's nauwelijks 55 besmettingen met het coronavirus vast. Nu zijn dat er nog altijd meer dan 2.000 per dag.

Wellicht speelt de winter ons parten. 'Na de eerste golf was de lente in het land en konden veel activiteiten naar de relatief veilige buitenlucht worden verplaatst, waar het virus zich veel minder gemakkelijk kan verspreiden dan in binnenruimtes. Dat voordeel zijn we nu kwijt', zegt nationaal coronabestrijder Steven Van Gucht. Daarbovenop komt dat de meeste landen er anders dan in het voorjaar voor kiezen om de scholen open te houden. Bij ons zijn in tegenstelling tot in maart en april ook niet-essentiële verplaatsingen in ons land toegestaan.

Na de eerste golf was de lente in het land en konden veel activiteiten naar de relatief veilige buitenlucht worden verplaatst.
Steven Van Gucht
Viroloog

Cruciale kerstvakantie

De vraag is of we de curve toch nog verder naar beneden krijgen en een langgerekte lockdown kunnen vermijden. 'De kerstvakantie wordt cruciaal', zegt Van Gucht. 'De scholen sluiten voor twee weken en dat biedt ons een kans. Maar tegelijk bestaat de vrees dat heel wat mensen toch samen Kerstmis en Nieuwjaar zullen vieren, wat weer tot meer besmettingen kan leiden.'

Bij ons blijven de strenge coronaregels met de feestdagen sowieso van kracht, maar veel Europese landen stelden met de feestdagen versoepelingen in het vooruitzicht. In Frankrijk worden de regels met kerstavond en oudejaarsavond losgelaten, Duitsers mogen met tien personen vieren en in het Verenigd Koninkrijk mogen drie bubbels samenkomen.

In al die landen is evenwel een discussie aan de gang of het - met de stagnerende curves in het achterhoofd - wel een goed idee is om de maatregelen tijdelijk te versoepelen. Thanksgiving in de Verenigde Staten heeft immers geleerd dat familiefeesten dalende curves weer kunnen doen stijgen. 'Eens dat gebeurt, dreigt een nieuwe dynamiek op gang te komen die alleen met nog strengere maatregelen kan worden gestopt', besluit Van Gucht.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie