interview

‘Ik ben vooral bezorgd dat corona uitbreekt in Afrika'

Peter Piot: 'Aids is begonnen met acht besmettingen. Uiteindelijk waren er 75 miljoen patiënten.' ©Wouter Van Vooren

Zelfs in het beste scenario heeft het coronavirus zijn piek nog niet bereikt, zegt Peter Piot, de pionier van de strijd tegen ebola en aids. ‘Ik ben gealarmeerder dan een week geleden.’

Telkens Peter Piot, nog altijd een van ’s werelds bekendste virologen, op het Wereld Economisch Forum in Davos werd aangesproken over het coronavirus hield hij de boot wat af. ‘We weten nog te weinig.’ Maar in korte tijd is veel veranderd. ‘Ik had vorige week niet gedacht dat het zo’n vaart zou lopen.’

Peter Piot (70) studeerde aan de Universiteit Gent en werkte  nadien in het Tropisch Instituut in Antwerpen. Hij was lid van het team dat in 1976 ebola ontdekte en voerde nadien onderzoek naar de toen nieuwe ziekte aids. Van 1991 tot 1994 was hij de voorzitter van de International Aids Society. Daarna leidde hij tot 2008 Unaids, het VN-programma tegen hiv/aids. Sinds 2010 is hij directeur van de London School of Hygiene & Tropical Medicine.

Piot is via de London School of Hygiene & Tropical Medicine, die hij leidt, betrokken bij de strijd tegen het coronavirus. En hij wordt nog vaak geraadpleegd als expert. Begin deze week zei hij op de Amerikaanse zakenzender CNBC dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) te traag handelt. Aan het einde van ons telefoongesprek - Piot zit voor zijn universiteit in Singapore - moet hij snel afbreken omdat er een andere oproep over corona binnenkomt.

‘De London School of Hygiene & Tropical Medicine heeft 30 informatici in dienst die werken op mathematische modellen voor de verspreiding van de ziekte’, legt Piot uit. ‘Wat is het risico op besmetting? Waar zitten we in de curve? Dat is belangrijk om de strategie te bepalen. Heeft het zin om in luchthavens te screenen of niet? Dat soort vragen onderzoeken we. Daarnaast zijn we betrokken bij de klinische onderzoeken naar een vaccin.’

Hoe groot is de kans dat een vaccin wordt gevonden?
Peter Piot: ‘Tegen het einde van deze epidemie? Ik twijfel. Toch is het belangrijk er zo snel mogelijk een te hebben, voor als het virus weer opflakkert.’

Welke strategie moeten overheden ondertussen volgen?
Piot: ‘Ik denk dat in China de quarantaine van de stad Wuhan te laat kwam. Maar goed, je weet in het begin niet hoe de besmetting van enkele gevallen evolueert. Ik denk niet dat je China heel veel kan verwijten. Maar voor andere landen houdt quarantaine steek. Het Verenigd Koninkrijk vangt Britten die uit de regio terugkeren op in een legerkazerne. Australië brengt ze onder op Christmas Island, een eiland 2.000 kilometer voor zijn kust. Zo’n isolatie lijkt me verstandig. De geschiedenis leert dat een virus zich snel kan verspreiden. Aids/hiv is begonnen met acht besmettingen in Californië. Uiteindelijk zijn 75 miljoen mensen besmet geraakt.’

Volg het laatste nieuws over de uitbraak van het coronavirus op www.tijd.be/coronavirus.

U klinkt gealarmeerder dan toen we elkaar een week geleden in Davos spraken.
Piot: ‘Dat klopt. Er zijn heel snel veel gevallen bijgekomen. Deze week is het aantal gevallen in een dag verdubbeld. Al weet je nooit of dat komt omdat de ziekte zich verspreidt, of omdat de administratie een inhaalbeweging maakt met het registreren van zieke patiënten. Maar vergis je niet: corona is zeer besmettelijk. Dat komt onder meer omdat je al dagen besmet bent voor de symptomen optreden. In dat opzicht lijkt het op griep.’

Is dit even erg als de longziekte SARS?
Piot: ‘Het is veel minder dodelijk, maar veel besmettelijker. Bij SARS stierf een tiende van de patiënten. Hier is het 1 tot 3 procent. Dat cijfer kan nog dalen, omdat veel mensen zijn geregistreerd met heel lichte symptomen. Maar au fond weten we nog niet hoeveel mensen zijn besmet, hoe zwaar hun infectie is en hoeveel mensen kunnen sterven.’

Vooral de besmetting baart u zorgen?
Piot: ‘Begin deze week waren er al patiënten in een tiental landen. Meer dan honderd mensen waren al gestorven. Ik begrijp niet waarom de WGO dit begin deze week nog altijd niet had uitgeroepen tot een internationale noodtoestand. Volgens mij toont dit dat het alarmsysteem van de WGO niet werkt. Het is te binair. Er zijn geen gradaties tussen een groen licht en een rood licht.’

Vindt u het logisch dat ook de beurzen beroerd worden door het coronavirus?
Piot: ‘Er is een economische impact. Het toerisme en de luchtvaart hebben een flinke deuk gekregen. British Airlines heeft zijn vluchten naar China opgeschort. Wuhan is belangrijk voor de automobielproductie. Het Chinees Nieuwjaar is een beetje zoals het bouwverlof bij ons. Dat verlof is met een week verlengd. Dat is een week minder productie. Tegelijk weten we van SARS dat de beurzen bij epidemieën stevig kunnen dalen, maar vrij snel herstellen als het virus onder controle blijkt.’

Hoelang zal dit duren?
Piot: ‘Ik denk dat we een piek zullen zien als iedereen terug is van de familiereis naar aanleiding van het Chinees Nieuwjaar. Tel daar dan een week of twee bij voor de incubatieperiode van het virus. In het beste geval is de piek dan voorbij.’

U bent vooral bekend van uw strijd tegen ebola en aids. Is dit vergelijkbaar?
Piot: ‘Dit is niet zoals ebola in Afrika, omdat China alle expertise in huis heeft. Het heeft goede laboratoria. Het heeft ervaring opgebouwd in de strijd tegen SARS, dat verwant is aan corona. Peking was over de SARS-epidemie niet transparant. Nu is het dat wel. We staan in constant contact met Chinese academici. Die hebben vaak in de VS gestudeerd en spreken goed Engels. De samenwerking loopt goed.’

Voor wie terug is uit China: hou je gezondheid 14 dagen heel goed in de gaten. Let vooral op hoesten en koorts.
Peter Piot
Viroloog

‘Maar ik ben bezorgd over Afrika. Niemand spreekt daarover. Wellicht meer dan 1 miljoen Chinezen werken in Afrika. Ze keren vaak één keer per jaar terug naar huis. Dat is nu, voor het Chinees Nieuwjaar. En Ethiopean Airlines vliegt vanuit de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba vier keer per dag naar China.’

Hoe groot is de paniek in Singapore, waar u nu verblijft?
Piot: ‘In de luchthaven liep een op de vier mensen met een mondmasker op. We logeren in een flatje op de universiteitscampus, waar een plan is uitgerold voor mensen die net in China zijn geweest. Dit is Singapore: alles is hier goed georganiseerd.’

Wat raadt u mensen aan die reizen naar of net terug zijn van China?
Piot: ‘Als je terug bent, hou je gezondheid 14 dagen heel goed in de gaten. Vooral letten op hoesten en koorts. Op alles wat met de luchtwegen te maken heeft. Ga bij problemen niet naar het ziekenhuis omdat je daar nog meer mensen kan besmetten. Vraag je huisarts langs te komen.’

Hoe hebt u zich voorbereid op uw reis naar Singapore?
Piot: ‘Ik was niet ongerust, want er zijn geen inheemse gevallen in Singapore, dat een van de best georganiseerde landen ter wereld is. Ik ging er wel van uit dat het in Singapore moeilijk zou zijn nog mondmaskers te vinden. Ik heb er van thuis meegenomen voor het geval er een epidemie uitbreekt. Ik had er nog liggen van een vorig griepalarm in Azië. Ik besef dat het het veiligst is geen markten met levende dieren te bezoeken, maar daar kom ik sowieso niet. En die heb ik in Singapore nooit gezien.’

Draagt u een masker?
Piot: ‘Nee, want er is ongeveer geen risico om de infectie op straat op te lopen. Maar ik zit voortdurend in kleine vergaderingen in het ziekenhuis. Bij een explosie van besmettingen of als ik verkouden of grieperig word, zou ik het wel dragen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie