nieuwsanalyse

Japan gaat derde coronagolf te lijf met noodtoestand 2.0

De Japanse premier Yoshihide Suga kondigde donderdag de noodtoestand aan in Tokio en omstreken. ©EPA

Voor de tweede keer in tien maanden dwingt het coronavirus de Japanners hun sociale leven op een lager pitje te zetten. Experts vrezen dat de noodtoestand 2.0, die niets weg heeft van de lockdowns in Europa, niet tot de broodnodige kentering in de cijfers leidt.

Terwijl de VS en Europa al maanden verwikkeld zijn in een schier eindeloze jacht op het rondwarende coronaspook, leek het longvirus het moeilijker te hebben om landen als Zuid-Korea en Japan opnieuw te verschalken. Maar het tij lijkt ook daar gekeerd. De buurlanden registreren dezer dagen een recordaantal besmettingen met Sars-CoV-2. Al is de hoogte van de nieuwe coronagolf naar Amerikaanse en Europese maatstaven zeker nog beperkt. Veel Europese leiders zouden wellicht blindelings willen tekenen voor de Zuid-Koreaanse en Japanse statistieken.

Voor het eerst sinds de uitbraak van de pandemie in het voorjaar van 2020 registreerde Japan donderdag goed 7.000 besmettingen in een dag op ruim 125,5 miljoen inwoners. Duitsland stelde op hetzelfde moment bijna 26.400 gevallen vast op een bevolking van meer dan 83 miljoen, Frankrijk klokte af op net geen 25.400 voor zowat 67 miljoen inwoners, terwijl ons land op een wekelijks gemiddeld van 1.620 infecties op 11 miljoen mensen zit.

Zorgen om Tokio

Toch baren de Japanse cijfers beleidsmakers en gezondheidsexperts in het land zorgen. Sinds november stijgen de besmettingen vooral in en rond de hoofdstad Tokio snel. 'Als de regering niet snel ingrijpt, telt Tokio alleen tegen maart 7.000 nieuwe gevallen per dag', waarschuwde de wetenschapper Hiroshi Nihiura van de universiteit van Kyoto.

7.000
besmettingen
Voor het eerst sinds de uitbraak van de pandemie in het voorjaar van 2020 registreerde Japan donderdag goed 7.000 besmettingen in een dag.

De verwittiging viel in politieke kringen niet in dovemansoren. 'De wereldwijde pandemie is hardnekkiger dan we verwacht hadden', zei de Japanse premier Yoshihide Suga donderdagavond lokale tijd in een televisietoespraak.

Om de derde coronagolf te bestrijden vroeg Suga een nieuwe inspanning van zijn landgenoten. 'Als we het coronavirus willen indijken, hebben we geen andere keus dan u te vragen opnieuw beperkingen op uw bewegingsvrijheid te aanvaarden.'

Lockdowns

Meteen kondigde de premier de noodtoestand af in Tokio en de omliggende prefecturen Saitama, Kamagawa en Chiba. Dat betekent dat het sociale leven van zowat 37 miljoen Japanners vanaf vrijdag een maand op een lager pitje gaat.

Al zijn de Japanse maatregelen niet te vergelijken met de lockdowns die in vrijwel heel Europa van kracht zijn. De Japanse regering vraagt de inwoners van de hoofdstad en omstreken niet-essentiële verplaatsingen na 20 uur te beperken. Dat is ook het uur waarop bars en restaurants - de plaatsen waar het virus het best gedijt volgens Suga en co. - zeker tot 7 februari de deuren moeten sluiten.

Lockdown in Chinese miljoenenstad

Een stad met 11 miljoen inwoners in de buurt van de Chinese hoofdstad Peking is donderdag op slot gegaan. De autoriteiten in Shijiazhuang namen die drastische maatregel nadat zowat 200 coronagevallen opgedoken waren. Dat is de ergste uitbraak in twee maanden in China.

Inwoners van Shijiazhuang mogen voorlopig de stad in de provincie Hebei niet meer uit. De autoriteiten brachten donderdag ook alles in gereedheid om mensen op grote schaal te testen. Vijf ziekenhuizen zijn ontruimd om coronapatiënten te kunnen behandelen.

Volgens de Chinese autoriteiten vertoont de virusstam grote gelijkenissen met de variant die in Europa dominant is. Hoe die voet aan grond kreeg in de op een na grootste economie ter wereld, is onduidelijk.

Daarnaast stimuleert het kabinet telewerk weer. Met die aansporing hoopt het het woon-werkverkeer met 70 procent te doen terugvallen. Ten slotte wordt het aantal toeschouwers bij sportwedstrijden of andere grote evenementen beperkt. Slechts de helft van stadions of zalen mag nog gevuld zijn, met een absoluut maximum van 5.000 aanwezigen. Scholen blijven open.

Prijskaartje

De noodtoestand 2.0 is ook niet te vergelijken met de maatregelen die de Japanse regering tijdens de eerste golf nam. Tussen april en eind mei viel het openbare leven in belangrijke mate in het hele land stil. Scholen sloten de deuren. Bars, restaurants, niet-essentiële bedrijven en winkels gingen dicht, net als bioscopen. Zichzelf in het zweet werken in een sporthal of een fitnesscentrum kon ook niet.

Aan die radicalere ingrepen hing een stevig economisch prijskaartje. In het tweede kwartaal van 2020 incasseerde de op twee na grootste economie ter wereld een historische klap. Het bruto binnenlands product (bbp) dook kwartaal op kwartaal 8,2 procent lager.

Dat was de grootste krimp sinds het Japanse bureau voor de statistiek in 1980 zijn statistieken volgens de huidige methode begon bij te houden. De coronapandemie wiste zo in een klap negen jaar welvaartsgroei weg in het land van de Rijzende Zon, dat economisch al van eind 2019 op de sukkel was door de handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en China. Daarnaast woog een btw-verhoging op de kooplust van de Japanse gezinnen.

Door de stijgende binnenlandse vraag - bevorderd door stimulusmaatregelen - en de aantrekkende export kroop Japan in het najaar van 2020 uit de recessie. Maar het herstel blijft, net als in de rest van de wereld met uitzondering van China, fragiel.

Olympische Spelen

Daarom schrikt de Japanse regering er voorlopig voor terug de maatschappij de duimschroeven verder aan te draaien. Vooral in de horeca is de vrees voor faillissementen en een zelfmoordgolf groot als het slot helemaal op die etablissementen gaat.

De wereldwijde pandemie is hardnekkiger dan we verwacht hadden.
Yoshihide Suga
Japanse premier

Die afweging stemt de gezondheidsexperts somber. 'Zonder een nationale noodtoestand valt de derde golf niet in te dammen', voorspelt Toshio Nakagawa, de voorzitter van de Japan Medical Association.

Veel Japanners zijn voorstander van strengere maatregelen. En regio's als Osaka en Aichi zijn vragende partij voor een lockdown. De Olympische Zomerspelen, die in principe over zes maanden plaatsvinden in het land, zijn veel Japanners in de huidige omstandigheden ook liever kwijt dan rijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie