'Maatregelen over vier weken lossen, is echt geen optie'

©Photo News

In een gezamenlijk persbericht hameren de virusvoorspellers van vijf universiteiten op de sense of urgency om de epidemie snel aan te pakken. 'In elk scenario wordt deze uitbraak voor de ziekenhuizen erger dan in het voorjaar. De situatie is uiterst kritiek.'

De politieke boodschap dat we een paar weken moeten doorbijten om daarna te herademen, lijkt naar de prullenmand te mogen. Om te vermijden dat de ziekenhuizen kopje-onder gaan, ziet het ernaar uit dat we zeker tot Nieuwjaar onder een streng coronaregime moeten leven. Dat is de conclusie van een samenwerkende vennootschap van onderzoekers van verschillende universiteiten in ons land. 'Na vier weken kunnen we niet terug naar de huidige situatie. We moeten opnieuw gefaseerd openen en ditmaal best tot de aantallen substantieel gezakt zijn, aldus Niel Hens, bio-statisticus van de Universiteit Hasselt die de overheid adviseert in de covid-crisis.

Na vier weken kunnen we niet terug naar de huidige situatie. We moeten opnieuw gefaseerd openen en ditmaal best tot de aantallen substantieel gezakt zijn.
Niel Hens
Biostatisticus Universiteit Hasselt

Sinds het begin van de coronapandemie wordt de overheid bijgestaan door modelleurs van de universiteiten van Gent, Namen, Hasselt, Antwerpen en Brussel. Het zijn wiskundigen en ingenieurs met grote kennis van zowel epidemieën als van statistiek. Ze stellen met computermodellen scenario's op over hoe de covidcrisis zal evolueren, afhankelijk van de maatregelen die de overheid neemt om de epidemie in te dijken.

Doorgaans zijn die modelleurs - met biostatisticus Niel Hens als bekendste gezicht in ons land - discreet over hun werk. Ze zijn bijzonder beducht voor verkeerde of kort-door-de-bocht-interpretaties van hun complexe werk, vooral uit vrees dat hun grafische presentaties mensen te veel schrik aanjagen. Ze zijn de grote media-aandacht ten gevolge van de coronacrisis niet gewoon. Het wereldje van epidemiologische modellen is klein. Mondiaal kennen de meeste modelleurs elkaar en ze komen op gezette tijden samen op een gespecialiseerd congres in het Zwarte Woud.

Daarom is het best opvallend dat de specialisten met een gezamenlijk statement naar buiten treden over de 'verdere evolutie van de Covid-19-hospitalisaties in België'.

Vier scenario's

De modelleurs beschrijven vier scenario's. Voor elk scenario is de uitkomst van het model toegevoegd per universiteit. Die werken elk met aparte modellen met eigen aannames, wat leidt tot subtiele verschillen in de voorspellingen. Die zijn gebundeld in een ensemblemodel tot eind 2020, naar analogie met wat in de klimaat- en weer-wetenschap gebeurt. Voor een aantal scenario's worden telkens voorspellingen van de verschillende modellen op dezelfde figuur weergegeven. 'Dat is een interessante manier om een zo betrouwbaar mogelijk beeld van de toekomst te schetsen, want de mate waarin de modelvoorspellingen overeenkomen is een extra maatstaf van betrouwbaarheid van de voorspelling', luidt het.

De vier scenario's zijn als volgt. In het worstcasescenario worden de corona-maatregelen die op 19 oktober zijn ingevoerd - nog één knuffelcontact buiten het gezin, sluiting van horeca en nachtklok - niet nageleefd. In scenario 2 worden de maatregelen wel nageleefd en vier weken aangehouden. In het derde scenario worden de maatregelen doorgetrokken tot 1 januari 2021. Het vierde scenario gaat ervan uit dat de coronaregels die op 19 oktober genomen zijn, hetzelfde effect zullen hebben als de lockdown in het voorjaar, met uitzondering dat de scholen openblijven. Dat is het bestcasescenario.

Alle scenario's houden de scholen open voor alle leeftijden. Belangrijk om weten is dat de simulaties nog geen rekening houden met de extra coronamaatregelen die de voorbije week zijn genomen door Wallonië, Brussel en dinsdag nog Vlaanderen. De federale regering heeft intussen laten weten al die regimes op elkaar te willen afstemmen.

Piek hoger dan in eerste golf

Opmerkelijke conclusie: de piek van de hospitalisaties zal - in welk scenario dan ook - wellicht hoger liggen dan tijdens de eerste golf in maart. Nog opvallend: na vier weken opnieuw versoepelen - de coronaregels zijn nu officieel van kracht tot 19 november - leidt ertoe dat de maximale capaciteit op intensieve zorg in de ziekenhuizen (2.000 covidbedden) net wel of net niet wordt overschreden. Worden de maatregelen langer dan vier weken aangehouden, dan dooft de ziekenhuisopnamegolf geleidelijk uit. Daarbij gaan de modellen er wel vanuit dat na een infectie immuniteit wordt opgebouwd, een assumptie waarover geen wetenschappelijke zekerheid is. In het tweede scenario wordt de maximale capaciteit van intensieve zorg waarschijnlijk niet overschreden.

Hoe strikter de maatregelen worden nageleefd, hoe sneller de tweede golf uitdooft. 'Een overschrijding van de eerste hospitalisatiegolf is echter onvermijdelijk', luidt het. 'De maatregelen over vier weken lossen is geen optie. De bittere realiteit is dat ze moeten worden aangehouden om een verdere overrompeling van de ziekenhuizen te vermijden', stelt Tijs Alleman van de Universiteit Gent in een reactie.

De maatregelen over vier weken lossen is geen optie. De bittere realiteit is dat ze moeten worden aangehouden om een verdere overrompeling van de ziekenhuizen te vermijden.
Tijs Alleman
Universiteit Gent

De conclusie van de wetenschappers is een echo van de boodschap die viroloog Steven Van Gucht woensdag gaf op de persconferentie met de dagelijkse update van de coronacijfers. 'In de ziekenhuizen liggen 5.554 mensen, bijna evenveel als tijdens de piek van de eerste golf (5.795). In dit tempo bereiken we de kaap van 2.000 patiënten op intensieve zorg tegen 6 november. Dat is de maximumcapaciteit die we nu hebben. Er moet gewerkt worden aan een plan B.'

Het is bang afwachten of de eerste golf maatregelen - waarvan verwacht wordt dat ze de komende dagen een effect hebben - de snelle groei van de ziekenhuiscijfers - 689 opnames in één dag en 100 mensen erbij op intensieve - kunnen vertragen. Steven Van Gucht: 'Op intensieve verdubbelen de cijfers nog om de acht dagen. Daar lijkt eerder sprake van een toename dan van een vertraging.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie