analyse

Na vooruit, vooruit, vooruit volgt keuze voor zekerheid

©Photo News

Na de saga rond de Pfizer-vaccins leeft het politieke besef dat het vaccinatietempo drastisch versnellen risico’s inhoudt. Omdat iedereen de verantwoordelijkheid voor als het misloopt afschuift, kiest ons land voor een behoorlijk conservatieve aanpak.

Nu blijkt dat de levergaranties van Pfizer toch niet zo zeker zijn als verhoopt, kiest België voor een vaccinatiestrategie die zekerheid de voorkeur geeft op snelheid. Na twee weken van pogingen om het tempo omhoog te krijgen lijkt de nieuwe aanpak sterk op de behoorlijk conservatieve planning die de taskforce onder leiding van Dirk Ramaekers aanvankelijk uittekende.

De focus van de campagne ligt in eerste instantie op het vaccineren van de bewoners en het personeel van de woon-zorgcentra. Ze worden ingeënt met BioNTech-Pfizer-vaccins. Voor een optimale werking is 21 dagen na het eerste spuitje een tweede prik nodig. Om die tweede inenting te garanderen werd van de eerste vaccinleveringen de helft in de diepvries gestoken.

De voorzichtige aanpak botste begin januari op een golf van protest. Zeker omdat aanvankelijk in een erg traag tempo werd ingeënt. Om de ziekenhuizen te laten wennen aan het ontdooien van de BioNTech-Pfizer-vaccins werd het aantal prikjes tijdens de opstartweek sterk beperkt. Na één week werden slechts 25.000 mensen gevaccineerd, terwijl de capaciteit drie keer hoger lag (zie grafiek).

Sprintstrategie

Volgens critici kunnen we het ons, nu nog altijd meer dan 50 mensen per dag sterven aan corona, niet permitteren om duizenden vaccins in de koelkast te laten zitten. De vergelijking viel met Israël en het Verenigd Koninkrijk, die fors inkochten en waar het vaccineren een vliegende start kende. Maar ook in Denemarken, dat zich net als ons land inschreef in de Europese strategie, werd al vanaf het begin veel sneller ingeënt.

Terwijl al meer dan 3 procent van de Denen is ingeënt, blijft dat percentage in ons land hangen rond 1 percent. Net als het VK koos Denemarken voor een veel agressievere strategie: de tweede dosis wordt er niet opzijgehouden. De sprintstrategie houdt wel een risico in. Als Pfizer zijn leveringsschema niet nakomt, dreigt een tijdelijk tekort, waardoor mensen hun tweede dosis te laat krijgen. Of dat gevolgen heeft voor de bescherming die het vaccin biedt, is onduidelijk omdat daarvoor nog te weinig data beschikbaar zijn.

Beloftes

Door de voortdurende kritiek op de trage Belgische vaccinatiecampagne besloten premier Alexander De Croo (Open VLD) en federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) twee weken geleden het roer om te gooien. Vooruit, vooruit, vooruit werd het marsorder. Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) kwam op de proppen met garanties van Pfizer, dat zijn leveringen voor weken zou verzekeren. Bij de vaccinaties bleek bovendien dat uit één Pfizer-flacon geen vijf maar zes inentingen konden worden gehaald.

Vaccins in de diepvriezer houden leek daarom geen zin meer te hebben en België leek klaar om Denemarken achterna te gaan. Meteen werden allerhande beloftes gemaakt. Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) stelde zelfs dat elke Vlaming voor de zomer minstens één vaccinatie zal krijgen.

Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid, dat in Vlaanderen bevoegd is voor de vaccinatiecampagne, weigerde het 'vooruit'-order echter helemaal op te volgen. Topman Dirk Dewolf koos bij gebrek aan staalharde garanties van Pfizer voor een middenweg. Het tempo werd opgedreven, waardoor het ziekenhuispersoneel sneller aan de beurt zou komen. Maar er zou nog altijd een zekere stock voor de tweede dosis aangehouden worden.

Onvoorspelbaar Pfizer

Afgelopen weekend kondigde Pfizer aan zijn leveringen tijdelijk terug te schroeven. Het bedrijf werkt aan een uitbreiding van zijn capaciteit, waardoor er tijdelijk minder productie is. Omdat er zes en geen vijf vaccins uit een flacon kunnen worden gehaald, besloot het 20 procent minder flacons te leveren. De verhoopte winst gaat zo verloren. Die beperkingen gelden voor alle Europese landen. Italië, dat net als Denemarken voor een sprintstrategie koos, komt daardoor in de problemen met de tweede dosis en overweegt juridische stappen.

Het is logisch dat we een zekere reserve aanhouden om de tweede dosis te kunnen geven.
Alexander De Croo
Premier

De onvoorspelbaarheid van Pfizer leidde tot politiek beraad over de ideale vaccinatiestrategie. De sprintaanpak durft niemand nog te verdedigen. ‘Het is logisch dat we een zekere reserve aanhouden om de tweede dosis te kunnen geven’, verklaarde De Croo donderdag in de Kamer. De kans is misschien niet zo groot dat die strategie leidt tot accidenten. Maar als die plaatsvinden, zijn de gevolgen groot en kunnen de politieke verantwoordelijken inpakken.

Het Vlaams Agentschap Zorg grijpt nu terug naar een systeem dat sterk lijkt op de conservatieve aanpak van begin januari. De vaccinatiecampagne in de rusthuizen wordt verdergezet. Vanaf volgende week wordt de tweede dosis op grote schaal ingespoten en met overschotten wordt het ziekenhuispersoneel vlugger dan aanvankelijk verhoopt ingeënt.  Het politieke drama is dat wel degelijk is versneld, maar dat niemand dat door de ronkende verklaringen van de voorbije 14 dagen zo ziet.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie